Sáng 24-2, Chủ tịch Quốc hội (QH) Vương Đình Huệ đã làm việc với Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ QH về “Việc thực hiện các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ QH về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2019 – 2021”.
Giảm 3.437 cơ quan cấp xã và 429 cơ quan cấp huyện
Báo cáo kết quả bước đầu việc triển khai chuyên đề giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cho hay việc sắp xếp đơn vị hành chính đã thực sự gắn với mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra tại Nghị quyết 18 của Hội nghị Trung ương 6, Khoá XII.
Trong đó, về tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, sau khi sắp xếp, cả nước đã giảm được 3.437 cơ quan ở cấp xã và 429 cơ quan ở cấp huyện; giảm được 706/2.411 cán bộ, công chức cấp huyện, 9.694/20.403 cán bộ, công chức cấp xã và 8.448/14.233 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.
Đồng thời, giảm được 16.321/86.282 thôn, tổ dân phố và tương ứng giảm được 48.963 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố (chỉ tính tại 45 tỉnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính).
Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: quochoi.vn
Về ngân sách nhà nước, theo báo cáo của Chính phủ, giai đoạn 2019 - 2021 đã tiết kiệm chi khoảng hơn 2.008 tỉ đồng, trong đó giảm chi hoạt động của chính quyền cấp huyện, cấp xã là hơn 1.130 tỉ đồng (gồm: giảm chi tiền lương và phụ cấp gần 788 tỉ đồng; giảm chi hoạt động gần 345 tỉ đồng); giảm chi phụ cấp người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố khoảng 876 tỉ đồng.
Từ khoản tiết kiệm chi này đã giúp có thêm nguồn lực đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện chiến lược xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và chỉnh trang đô thị, góp phần thực hiện đồng bộ các chính sách an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Ông Hoàng Thanh Tùng cũng cho biết hiệu quả của công tác quản lý nhà nước sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cơ bản đạt kết quả tốt, bảo đảm các chỉ tiêu đề ra, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.
Tuy nhiên, quá trình sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã cũng đã bộc lộ nhiều khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, mở rộng phạm vi địa bàn quản lý, khối lượng công việc về thủ tục hành chính, nhu cầu sử dụng dịch vụ công tăng, trong khi số lượng cán bộ, công chức phải cắt giảm để bảo đảm số lượng theo quy định. Điều này đã tác động không nhỏ đến công tác chỉ đạo, điều hành quản lý của đơn vị hành chính mới, đặc biệt là các huyện, xã thuộc khu vực miền núi, nông thôn có diện tích lớn, địa hình chia cắt, nhiều đồi núi, sông suối, dân cư rải rác, giao thông đi lại khó khăn…
Cạnh đó, việc đổi tên các đơn vị hành chính ít nhiều gây xáo trộn đến bản sắc riêng của địa phương về phong tục, tập quán, sinh hoạt, sản xuất; ảnh hưởng đến tâm tư, tình cảm của cộng đồng dân cư, thiết chế văn hóa,…
Làm rõ hiệu quả của chính quyền cơ sở sau sắp xếp
Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch QH Vương Đình Huệ đề nghị Đoàn giám sát tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, nhất là báo cáo của Đoàn đại biểu QH và HĐND và MTTQ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Trong đó, cần bổ sung đánh giá của Đoàn đại biểu QH, HĐND và MTTQ về tác động của việc sắp xếp đơn vị hành chính đối với người dân, tham khảo ý kiến của người dân đối với việc sắp xếp đơn vị hành chính vừa qua.
Chủ tịch QH Vương Đình Huệ. Ảnh: quochoi.vn
“Cử tri và nhân dân nói gì về việc này, đánh giá chất lượng cung cấp dịch vụ công, phục vụ người dân sau sắp xếp các đơn vị hành chính như thế nào, sự đồng thuận của người dân ra sao… là một kênh hết sức quan trọng để đánh giá hiệu quả thực chất của việc sắp xếp đơn vị hành chính” - Chủ tịch QH nói và đề nghị đánh giá cách làm vừa qua có chỗ nào chủ quan, duy ý chí không, có chỗ nào gượng ép không?
Ngoài ra, Đoàn giám sát cần yêu cầu Bộ Nội vụ có báo cáo đánh giá cụ thể hơn, làm rõ thêm hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cơ sở sau sắp xếp.
Chủ tịch QH cũng gợi ý Đoàn giám sát yêu cầu các bộ, ngành làm rõ chi tiết hơn chi phí để sắp xếp đơn vị hành chính, ngân sách nhà nước và ngân sách địa phương bố trí cho các xã, huyện sau sắp xếp có so sánh với giai đoạn trước tiết kiệm được bao nhiêu...
Về quản lý tài sản công, người đứng đầu QH cho rằng mới chỉ là phương án, còn chung chung, cần yêu cầu xây dựng báo cáo độc lập và chi tiết, tránh tình trạng lãng phí và kể cả thất thoát tài sản công. Ngoài ra, cần làm rõ lộ trình giải quyết xong dôi dư cán bộ cấp huyện, xã sau sắp xếp.
Chủ tịch QH cũng nhấn mạnh, yêu cầu làm rõ hơn vai trò lãnh đạo của cấp uỷ đảng, nhất là người đứng đầu các địa phương trong việc triển khai thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã…
