Theo nghị trình, Quốc hội (QH) dành cả ngày 1-6 để thảo luận về tình hình kinh tế- xã hội và việc xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.
Tại phiên thảo luận, đại biểu (ĐB) Phan Thái Bình - đoàn Quảng Nam đã có phát biểu đáng chú ý liên quan đến việc thực hiện các biện pháp chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản.
Vị ĐB Quảng Nam cho rằng có tình trạng hai giá, giá giao dịch bất động sản thực tế cao hơn nhiều giá kê khai trong hợp đồng trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước.
Theo ông Bình, để khắc phục tình trạng này, hai Bộ Tài chính- Tư pháp đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo cơ quan thuế các cấp và các cơ quan liên quan, các tổ chức hành nghề công chứng thực hiện các biện pháp để chống thất thu thuế trong lĩnh vực này.
Việc hướng dẫn người dân, doanh nghiệp kê khai đúng giá chuyển nhượng bất động sản bước đầu đã nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, ông Bình cũng cho rằng các chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế thời gian qua còn rất chung chung, chưa giải quyết triệt để tận gốc vấn đề, thậm chí còn phát sinh một số hệ luỵ, bất cập trong quá trình thực hiện.
 |
Đại biểu Phan Thái Bình, đoàn Quảng Nam cho rằng cần quy định các biện pháp chống thất thu thuế đối với chuyển nhượng bất động sản phải rõ ràng, tránh nhũng nhiễu. Ảnh: QH |
Cụ thể, theo quy định việc kê khai tính thuế là giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo giá hợp đồng thực tế, trường hợp hợp đồng không ghi giá hoặc giá trên hợp đồng chuyển nhượng thấp hơn giá đất nhà nước quy định thì giá tính thuế theo khung giá giá đất.
Ông Bình phân tích về bản chất, đây là giao dịch dân sự có sự thoả thuận của hai bên mua và bán. Như vậy nguồn gốc của thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh chuyển nhượng bất động sản chính là sự kê khai không trung thực của một bộ phận người dân tham gia giao dịch bất động sản, bảng giá đất của các địa phương hiện nay cũng chưa sát với giá thị trường, còn thấp hơn nhiều so với giá thực tế.
Cạnh đó, ông cũng đặt ra việc chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản phải gắn với quyền lợi của người sử dụng đất khi thực hiện bồi thường, hỗ trợ cho người dân bị thu hồi đất.
“Khi kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản, người dân chịu mức thuế cao hơn, theo giá thị trường nhưng khi bị thu hồi đất, đền bù thì áp theo giá nhà nước dẫn đến những bất bình đẳng trong mối quan hệ này”- ông Bình nói và cho biết hiện không có cơ sở pháp lý rõ ràng để công nhận hoặc không công nhận mức giá kê khai trong hợp đồng công chứng là giá giao dịch thực tế.
Chính vì vậy, áp dụng các biện pháp để chống thất thu thuế trong kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản ở các địa phương là không thống nhất, mỗi nơi, mỗi người áp dụng một kiểu.
 |
QH dành hai ngày để thảo luận về kinh tế - xã hội, xử lý nợ xấu... Ảnh: QH |
Ông Bình cho biết theo phản ánh của cử tri, một số cơ quan thuế ở cấp huyện có biểu hiện tuỳ tiện trong việc áp dụng giá bất động sản tính thuế. Nhiều nơi yêu cầu người dân phải chấp nhận giá tính thuế cao hơn 1,2 đến 1,5 lần, thậm chí có nơi đến 2 lần giá đất nhà nước quy định thì mới được giải quyết hồ sơ
“Trường hợp giá trong hợp đồng thấp hơn mức trên thì cơ quan thuế ngâm hồ sơ, mời lên làm việc nhiều lần hoặc trả hồ sơ vì cho rằng giá trong hợp đồng chưa sát với giá thị trường bất động sản theo khảo sát. Tuy nhiên, căn cứ nào xác định giá hợp đồng sát với giá thị trường và áp dụng giá tính thuế cao hơn giá nhà nước quy định thì cơ quan thuế không chỉ ra”- ông Bình cho hay.
Tình trạng trên dẫn đến việc một số nơi có hồ sơ chậm giải quyết quá hạn khá lớn, ảnh hưởng sản xuất kinh doanh, quyền lợi người dân. Một số cán bộ thuế có biểu hiện lạm quyền, gây khó khăn, nhũng nhiễu người dân trong quá trình giải quyết hồ sơ. Một số người dân buộc phải chấp nhận tiêu cực để giải quyết hồ sơ thuận lợi.
Về nguyên tắc, cá nhân kê khai giá bất động sản sai giá thực tế, có sai lệch giá thực tế và giá trên hợp đồng phải chịu trách nhiệm về hành chính và hình sự. Những hành vi gian lận này phải được lên án và chấn chỉnh, xử lý nghiêm minh.
Chính phủ, QH sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về đất đai, thuế, trong đó quy định rõ nguyên tắc xác định giá đất sát với giá thị trường đất đai.
UBND cấp tỉnh, TP cập nhật đúng, đủ giá giao dịch bất động sản đảm bảo sát giá thị trường áp dụng cho hoạt động kinh doanh bất động sản tính chi phí bồi thường cho người dân, đảm bảo công bằng, bình đẳng.
Bộ Tài chính, cơ quan thuế quy định các biện pháp chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh chuyển nhượng bất động sản theo đúng quy định của pháp luật, đảm bảo thống nhất, công khai, minh bạch tránh tình trạng lạm quyền, nhũng nhiễu.
