Kết luận cuộc họp Chính phủ thường kỳ sáng nay (6-12), Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu trước ngày 31-1-2026 phải hoàn thành xây mới 1.628 nhà bị đổ sập do thiên tai cho người dân, trong khi đó, thời gian chỉ còn khoảng gần 60 ngày nữa.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ, chiều 6-12, phóng viên đã đặt câu hỏi đề nghị Bộ Xây dựng thông tin cho biết về mẫu nhà chống lũ đã được phê duyệt, cũng như nguồn vật tư sẽ được huy động để đảm bảo tiến độ mà Thủ tướng yêu cầu.
Trả lời, Chánh Văn phòng, người phát ngôn Bộ Xây dựng Nguyễn Trí Đức cho biết năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 48/2014 về chính sách hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt khu vực miền Trung.
Phạm vi áp dụng tại 13 tỉnh, thành phố khu vực Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung.
Sau đó, ngày 23-10-2014, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 16/2014, trong đó yêu cầu các địa phương nghiên cứu thiết kế tối thiểu 3 mẫu nhà ở phòng, tránh bão, lụt điển hình, đảm bảo các tiêu chí tối thiểu về diện tích, chất lượng quy, đảm bảo phòng, tránh được bão, lụt. Đồng thời tổ chức giới thiệu các mẫu thiết kế để người dân tham khảo, lựa chọn, nhưng không bắt buộc các hộ gia đình xây dựng theo thiết kế mẫu.
Ngoài thiết kế mẫu, các địa phương có hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp cải tạo, nâng tầng làm sàn nhà phòng, tránh bão, lụt.
Thực hiện quy định nêu trên, các địa phương đều thiết kế và công bố tối thiểu 3 mẫu, có địa phương đến 6-8 mẫu như Huế, Thanh Hóa. "Các mẫu nhà ở này đều được đăng tải trên Cổng thông tin của Sở Xây dựng địa phương", đại diện Bộ Xây dựng nói.
Đồng thời, đại diện Bộ Xây dựng cho biết cơ quan này đã nghiên cứu triển khai hệ thống mẫu thiết kế nhà ở an toàn phòng, chống thiên tai trong giai đoạn 2007-2023, được công bố trên Cổng thông tin của Viện Kiến trúc Quốc gia.
Cụ thể, gồm 176 mẫu có thể sử dụng ngay cho các địa phương, bao gồm các mẫu: Nhà điển hình vùng thiên tai (miền Trung và Tây Nam Bộ); nhà chịu gió bão, lũ quét, sạt lở; nhà nông thôn theo vùng miền; nhà thích ứng biến đổi khí hậu, nước biển dâng.
Nhiều địa phương đã đưa các mẫu thiết kế này vào sử dụng như tài liệu tham khảo chính, phục vụ hướng dẫn thiết kế, cải tạo nhà ở và xây dựng các chương trình hỗ trợ nhà ở phòng tránh bão, lũ như Đắk Lắk, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Phú Yên (trước sáp nhập).
Qua thực tế triển khai, những ngôi nhà theo các thiết kế mẫu nêu trên đều an toàn, chống chịu được bão lụt. Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng bão, lũ, lụt đã xảy ra tại hầu hết các địa phương trên phạm vi cả nước với mức độ phức tạp và nguy hiểm hơn rất nhiều nên cần có những mẫu thiết kế nhà ở phòng, tránh bão lụt mới phù hợp với tình hình thực tế.
Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh chỉ đạo các Sở Xây dựng và cơ quan liên quan phối hợp Viện Kiến trúc Quốc gia (Bộ Xây dựng) rà soát đặc điểm địa hình từng vùng để vận dụng và lựa chọn áp dụng mẫu thiết kế theo hướng dẫn tại Công điện 234 ngày 30-11-2025 của Thủ tướng Chính phủ.
Về nguồn vật tư như xi măng, sắt thép, Bộ Xây dựng cho biết sẽ được ưu tiên huy động từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, địa phương và cả hệ thống chính trị để đảm bảo tiến độ, bảo đảm mọi người dân có nhà ở, vui xuân đón Tết Nguyên đán.
Tại họp báo, Bộ Xây dựng cũng thông tin về việc xây dựng các công trình hạ tầng cho miền Trung để ứng phó với thiên tai ngày càng khắc nghiệt và bất thường.
Theo đó, về quy hoạch, căn cứ quy hoạch tổng thể quốc gia, năm 2021, Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) đã triển khai tổ chức lập đồng bộ quy hoạch ngành quốc gia cho 5 lĩnh vực giao thông vận tải (đường bộ; hàng hải, đường thủy nội địa; đường sắt; hàng không).
Ngoài ra, kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng của Bộ TN&MT khi đó đã được cập nhật trong các Quy hoạch.
Theo 5 quy hoạch được duyệt, khu vực miền Trung và Tây Nguyên được quy hoạch 11 tuyến cao tốc với chiều dài gần 1.500 km, 24 tuyến quốc lộ chính yếu với chiều dài trên 4.400 km giúp kết nối các hành lang kinh tế quan trọng.
Cùng với đó, được quy hoạch 14 cảng hàng không; 14 cảng biển gồm 89 khu bến, bến cảng với 208 cầu cảng có tổng chiều dài 36.923 m; 27 tuyến vận tải thủy với chiều dài 1.263 km và 1.332 km thuộc tuyến đường sắt Bắc - Nam.
"Quá trình đưa vào khai thác các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đã phát huy hiệu quả cho thấy giải pháp kỹ thuật về cơ bản là hợp lý", đại diện Bộ Xây dựng cho hay.
Tuy nhiên, do những biến đổi dị thường của thời tiết, đặc biệt là khu vực miền Trung phải liên tiếp hứng chịu nhiều trận bão mạnh, mưa lớn, lũ gây ngập lụt, nên cục bộ tại một số địa điểm đã xảy ra sự cố.
Bộ Xây dựng đã chủ động thực hiện những nhiệm vụ cấp bách để khắc phục sự cố, kịp thời sửa chữa, khôi phục kết cấu hạ tầng để đảm bảo giao thông liên tục, thông suốt.
Đồng thời, Bộ cũng chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong công tác cứu nạn, hỗ trợ người dân sớm trở lại cuộc sống bình thường sau thiên tai.
