Trong báo cáo gửi đại biểu Quốc hội về một số vấn đề liên quan nội dung chất vấn tại phiên họp 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an có đề cập tới vấn đề an ninh mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Mua bán dữ liệu cá nhân công khai
Theo báo cáo, tình hình an ninh mạng trong nước, an toàn đối với hệ thống an ninh mạng quốc gia tiếp tục diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều khó khăn, thách thức trong công tác bảo đảm an ninh quốc gia, phòng chống tội phạm.
Nguy cơ mất an ninh, an toàn thông tin vẫn ở mức rất cao, đặc biệt tại một số cơ quan Trung ương của Đảng, Nhà nước, các tập đoàn tài chính, kinh tế lớn của Việt Nam.
Các nhóm tin tặc thường xuyên sử dụng các dòng mã độc nguy hiểm để tấn công, xâm nhập, chiếm đoạt thông tin, tài liệu bí mật nhà nước. Tội phạm sử dụng công nghệ cao lợi dụng phần lớn các số nền tảng dịch vụ OTT (là giải pháp cung cấp nội dung như: hình ảnh, tin nhắn, gọi điện cho người dùng... trên Internet mà không một nhà cung cấp hoặc bất kỳ cơ quan nào có thể can thiệp), mạng xã hội, ứng dụng, dịch vụ công nghệ của các doanh nghiệp này để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Hoạt động trao đổi, mua bán trái phép thông tin, dữ liệu cá nhân trên không gian mạng diễn ra công khai. Trên một số diễn đàn, các đối tượng thường xuyên trao đổi, chia sẻ phương thức, công cụ tấn công mạng để đánh cắp thông tin, dữ liệu của các cơ quan, tổ chức.
Nguyên nhân của tình trạng trên do hành lang pháp lý bảo đảm an ninh mạng, an toàn đối với hệ thống an ninh mạng quốc gia chưa hoàn thiện; chưa có cơ chế cho phép cơ quan chuyên trách bảo đảm an ninh mạng, an toàn đối với hệ thống an ninh mạng quốc gia phát huy tối đa khả năng tiếp cận, khai thác cơ sở dữ liệu, hạ tầng thông tin quốc gia phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội (như: xác minh tài khoản ngân hàng, ngăn chặn, phong tỏa tài khoản, tạm đình chỉ giao dịch, thu thập thông tin, dữ liệu tài khoản Internet, viễn thông có dấu hiệu vi phạm pháp luật...)
Công tác phối hợp giữa các bộ, ban, ngành, địa phương, tổ chức chính trị - xã hội trong bảo đảm an toàn, an ninh mạng chưa thường xuyên, chặt chẽ, kịp thời, chưa đi vào thực chất mà nặng về hình thức; có tình trạng “khoán trắng” nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng cho cơ quan chuyên trách…
 |
| Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an. Ảnh: TTXVN |
Thời gian tới, Bộ Công an sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp, bao gồm việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn trong quản lý nhà nước về an ninh mạng; kịp thời phát hiện những bất cập, hạn chế để kiến nghị, khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Cùng với đó là tập trung tham mưu hoàn thiện hành lang pháp lý, trước mắt đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sớm ban hành một số nghị định như: Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân, Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trên lĩnh vực an ninh mạng...
Siết chặt quản lý Facebook, Google...
Vẫn theo báo cáo, từ đầu năm 2022 đến nay, lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao toàn quốc đã phát hiện, khởi tố 474 vụ án, 1.071 bị can liên quan các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao xâm phạm trật tự an toàn xã hội.
Trong đó, nổi lên là tội phạm đánh bạc, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, cho vay nặng lãi, tội phạm liên quan đến “tín dụng đen”... Ngoài ra còn xuất hiện một số băng nhóm do đối tượng là người nước ngoài cầm đầu tổ chức tấn công vào hệ thống ngân hàng; sử dụng các thiết bị giả trạm thu phát sóng di động (BTS) nhắn tin để đánh cắp thông tin, lừa đảo; tổ chức lôi kéo người Việt Nam sang các nước để lập các đường dây, ổ nhóm phạm tội sử dụng công nghệ cao vào trong nước, tránh sự điều tra, xử lý của cơ quan Công an Việt Nam.
Trước tình hình trên, Bộ Công an đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tăng cường công tác nắm tình hình; chủ động phát hiện, ngăn chặn và đấu tranh với các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Tuy nhiên, việc đấu tranh phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhất là đánh bạc, lừa đảo… còn gặp một số khó khăn, hạn chế. Điển hình như nhiều hình thức đánh bạc hoạt động truyền thống có xu hướng sang hoạt động trên không gian mạng, sử dụng công nghệ cao để thực hiện thuận tiện, bí mật hơn; khó xác định, ngăn chặn, thu hồi dòng tiền, tài sản có nguồn gốc từ đánh bạc chuyển dịch ra nước ngoài. Còn tình trạng “SIM” rác, mua bán tài khoản ngân hàng; chưa có giải pháp quản lý các cuộc gọi VOIP để các đối tượng lợi dụng chiếm đoạt tài sản...
Để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý với tội phạm sử dụng công nghệ cao thời gian tới, Bộ Công an tiếp tục chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp.
Trong đó, tiếp tục kiến nghị các bộ, ngành tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, ngân hàng thương mại trong việc trao đổi, cung cấp thông tin, dữ liệu phục vụ hoạt động điều tra, xử lý tội phạm; siết chặt quản lý đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới (Facebook, Google...).
Tăng cường công tác hợp tác quốc tế trong đấu tranh với các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao có yếu tố nước ngoài (nhất là các nước trong khu vực ASEAN). Thực hiện tốt công tác nắm chắc tình hình, quản lý chặt chẽ địa bàn, rà soát, lên danh sách và có biện pháp quản lý nghiệp vụ với các đối tượng, băng, nhóm đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao để tập trung lực lượng, biện pháp đấu tranh, triệt phá.
Phối hợp chặt chẽ với Viện kiểm sát, Tòa án cùng cấp điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh, công khai, lưu động một số vụ điển hình, dư luận quan tâm để răn đe, phòng ngừa chung…
