“Trước đây tôi đã đề nghị Bộ Chính trị và Chính phủ phải có nghị định riêng về HTX để nói rõ ba điều.
Thứ nhất phải nói rõ thế nào là mô hình HTX nông nghiệp. Ngày xưa nói đến HTX là toàn bộ ruộng đất, thậm chí là cả trâu bò của hộ gia đình đều thuộc HTX. Ngày nay thì không. Tôi vào HTX mà trồng rau thì chỉ có đám rau mà tôi trồng với HTX mới nằm trong HTX. Nhưng rau ấy cũng không phải của HTX, mà là của tôi. Tôi còn có thể trồng đám rau khác, ở chỗ khác thì rau ấy lại càng không phải của HTX. Tôi có thể vào HTX nuôi 100 con heo nhưng còn chuồng heo của tôi ở chỗ khác, tôi không đưa vào HTX. Và những con heo ấy cũng không phải của HTX.
Bản chất của HTX bây giờ không còn phải là như trước kia. Chúng ta phải nói rõ cho nhân dân điều đó. ”
Bộ trưởng Cao Đức Phát - Ảnh: Chân Luận
Ông nói tiếp: “Thế rồi có một số quy định nói rằng: HTX nông nghiệp không được cung ứng sản phẩm dịch vụ cho những người không phải là xã viên quá 32% tổng sản phẩm. Nếu không cung ứng ra bên ngoài thì cung ứng cho ai? Luật quy định từ bảy xã viên trở lên có thể thành lập HTX. Nếu không làm dịch vụ cho bên ngoài thì sao mà tiêu thụ được sản phẩm?
Thứ hai là trong Quyết định 193 có nói: HTX được thuê đất theo quy định của luật pháp. Nhưng có rõ là luật như thế nào đâu! Kết quả là chỉ 2% HTX được thuê đất trong mấy năm gần đây. Hoặc quyết định này cũng nói: nếu có dự án thì HTX được ưu tiên vay vốn. Ưu tiên là thế nào? Cuối cùng chỉ có 1,7% HTX nông nghiệp được vay vốn. Chính sách cần rõ ràng và khả thi hơn. Đặc biệt, phải nói rõ hơn trách nhiệm của các cấp, các ngành. Tư tưởng trong mọi việc lớn là phải cả hệ thống chính trị vào cuộc. Thậm chí, nếu cần phải có một nghị định riêng để nói rõ các cấp, các ngành cần làm gì, nếu không khó thành đại nghiệp.
Thứ ba là phải khuyến khích các mô hình kiểu mới, để có cơ sở nói với nhân dân về mô hình HTX. Chúng ta nói lý thuyết nhiều nhưng người dân cần những gì cụ thể. Người dân cần biết HTX nuôi bò khác với HTX cà phê. HTX nghề biển khác với HTX nghề rừng. Chắc chắn phải như vậy”.
