Theo đó, Bộ TN&MT cho hay sau khi xảy ra sự cố ô nhiễm môi trường tại bốn tỉnh miền Trung, FHS được đưa vào “chế độ giám sát đặc biệt và nghiêm ngặt”. Đơn vị này liên tục bị kiểm tra giám sát để không đảm bảo tái diễn sự cố.
Cụ thể, từ ngày 22-7-2016, Bộ TN&MT và UBND tỉnh Hà Tĩnh đã thành lập tổ giám sát FHS trong việc thực hiện cam kết khắc phục sự cố môi trường tại bốn tỉnh miền Trung; ngày 26-7-2016, Bộ TN&MT đã phối hợp với Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam đưa hai trạm kiểm định môi trường di động vào giám sát việc xử lý nước thải của FHS, tần suất lấy mẫu nước thải tại các vị trí là ba lần/ngày. Các trạm kiểm định môi trường di động sẽ được vận hành liên tục trong thời gian là ba năm.
Bên cạnh đó, Bộ TN&MT cũng đã phê duyệt nguyên tắc kế hoạch, lộ trình khắc phục hậu quả vi phạm và kế hoạch giám sát môi trường đối với FHS nhằm đảm bảo việc kiểm soát nước thải, khí thải, chất thải rắn của FHS đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế theo cam kết với Chính phủ Việt Nam (tại Quyết định số 2604/QĐ-BTNMT ngày 9-11-2016). Theo đó, một cơ chế giám sát đặc biệt FHS đã được thiết lập thực hiện gồm: (1) hoạt động giám sát hằng ngày của tỉnh Hà Tĩnh và Viện Công nghệ môi trường thuộc Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam; (2) hoạt động giám sát liên tục thông qua các thiết bị quan trắc tự động nước thải, khí thải đã được lắp đặt; (3) Bộ TN&MT đã định kỳ, đột xuất phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan và các nhà khoa học tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát về bảo vệ môi trường đối với FHS.
“Năm 2017 đã triển khai bảy đoàn giám sát; tháng 3-2018 đã triển khai một đoàn, dự kiến sẽ tiếp tục triển khai các đoàn giám sát định kỳ (hai tháng/lần) hoặc đột xuất theo quy định của pháp luật. Quá trình kiểm tra, giám sát đặc biệt đối với FHS sẽ tiếp tục được Bộ TN&MT phối hợp với tỉnh Hà Tĩnh duy trì thực hiện cho đến khi FHS hoàn thành toàn bộ các hạng mục cải thiện, bổ sung công trình bảo vệ môi trường nhằm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế” - Bộ TN&MT cho biết.
Bộ TN&MT cũng cho hay bộ này đã yêu cầu phía FHS cải thiện, bổ sung công trình xử lý chất thải, với tổng kinh phí là 343,921 triệu USD và dự kiến sẽ tiếp tục đầu tư thêm 100 triệu USD cho một số hạng mục bổ sung khác. Hiện nay, các hạng mục công trình xử lý chất thải bổ sung đã được hoàn thành đưa vào vận hành, xử lý ổn định. Trong đó có hệ thống hồ sinh học kết hợp với ứng phó sự cố về nước thải, diện tích trên 10 ha. Hệ thống xử lý nước thải, khí thải đã được FHS lắp đặt các thiết bị quan trắc tự động liên tục 24/24 giờ, có camera theo dõi, giám sát và truyền trực tuyến số liệu về Sở TN&MT tỉnh Hà Tĩnh và Tổng cục Môi trường để kiểm tra, giám sát.
Riêng việc thay đổi phương pháp làm nguội than cốc từ ướt sang khô, hiện FHS đang sử dụng phương pháp làm nguội ướt, không làm phát sinh nước thải ra môi trường. FHS cũng lắp đặt thiết bị xử lý khí thải bổ sung tại xưởng thiêu kết nhằm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hiện vẫn đang trong lộ trình thực hiện, dự kiến tháng 6-2019 sẽ hoàn thành toàn bộ các hạng mục này theo cam kết với Chính phủ Việt Nam.
Nhà máy của Công ty Formosa Hà Tĩnh (huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh).
“Kết quả kiểm tra, giám sát đã được Bộ TN&MT tổng hợp, định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định, ngoài ra cũng thường xuyên cung cấp cho các cơ quan, thông tấn báo chí thông qua các buổi họp báo thường kỳ và đột xuất của Bộ” - bộ này thông tin.
Cũng theo Bộ TN&TM, từ tháng 7-2016 đến nay nước thải, khí thải của FHS trước khi xả ra ngoài môi trường luôn đảm bảo đạt các quy chuẩn Việt Nam (QCVN). “Kết quả quan trắc, đo đạc mẫu nước biển ven bờ, nước mặt tại kênh thoát nước mưa, nước ngầm, trầm tích đáy và không khí xung quanh khu vực hoạt động của dự án đảm bảo đạt quy chuẩn quy định và phù hợp với giai đoạn trước khi FHS vận hành thử nghiệm dự án. FHS đã thực hiện phân định các loại chất thải rắn phát sinh để quản lý theo quy định. Đã tiến hành hợp chuẩn, hợp quy đối với chất thải rắn công nghiệp thông thường đã được phân định như tro bay, tro đáy, thạch cao của nhà máy nhiệt điện; xỉ hạt lò cao, xỉ thép của xưởng luyện gang và xưởng luyện thép để làm phụ gia xi măng, vật liệu xây dựng... theo quy định của Bộ Xây dựng. Đối với các loại chất thải rắn khác không có khả năng tái chế và chất thải nguy hại phát sinh được FHS chuyển giao cho các đơn vị có chức năng xử lý theo quy định của pháp luật” - Bộ TN&MT cho hay.
Bộ TN&MT cũng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, tỉnh Hà Tĩnh và các cơ quan khoa học trong nước và quốc tế kiểm tra, giám sát liên tục, định kỳ và đột xuất quá trình khắc phục hậu quả vi phạm của FHS, đảm bảo các nguồn chất thải phát sinh được thu gom, xử lý triệt để, đạt QCVN quy định trước khi thải ra ngoài môi trường; đồng thời tiếp tục yêu cầu FHS khẩn trương hoàn thành lắp đặt hạng mục cải thiện, bổ sung công trình bảo vệ môi trường còn lại nhằm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo theo đúng tiến độ đã cam kết với Chính phủ Việt Nam.
