Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng

Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với xuất bản, nhằm khẳng định và phát huy vai trò trụ cột tư tưởng, văn hoá, bồi đắp tri thức, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí của xuất bản, Ban Bí thư yêu cầu tập trung quán triệt, thực hiện nhiều nội dung quan trọng.

Cụ thể, quan điểm chỉ đạo được nêu rõ trong Chỉ thị 04: Xuất bản là một lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến, xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Xuất bản còn là một bộ phận quan trọng của nền văn hoá Việt Nam; xây dựng và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội; dẫn dắt, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí và phát triển văn hoá; xây dựng, bảo vệ, phát huy giá trị con người Việt Nam.

Trên tinh thần đó, xuất bản phải đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hoá tinh thần của Nhân dân. Đồng thời, phát triển văn hoá đọc, lấy người đọc là trung tâm, là mục tiêu của hoạt động xuất bản, xây dựng và hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng, hình thành văn hoá đọc.

Mặt khác, Ban Bí thư cũng xác định xuất bản là công cụ chủ đạo trong giáo dục, đào tạo; là một bộ phận quan trọng của ngành công nghiệp văn hoá. Qua đó, góp phần lan toả văn hoá, hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số, gia tăng hiệu quả kinh tế và đóng góp vào thành tựu chung của nền kinh tế quốc dân cũng như khả năng cạnh tranh quốc gia.

Xuất bản còn là cánh cửa mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; là công cụ ngoại giao văn hoá quan trọng, góp phần khẳng định và phát huy sức mạnh mềm văn hoá Việt Nam trên trường quốc tế.

Ban Bí thư xác định mục tiêu cho xuất bản đến năm 2030 là xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, mạnh, chất lượng, hiện đại hoá. Đầu tư, xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm; chú trọng thực hiện các nhiệm vụ chính trị tư tưởng, văn hoá giải trí, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo…

Cùng đó, chuyển đổi số sâu rộng, đầu tư phát triển hạ tầng, nền tảng công nghệ, nội dung số; ưu tiên xuất bản các ấn phẩm số, số hoá theo hướng đa dạng, sáng tạo, hội nhập trong nước và quốc tế. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào các khâu, các lĩnh vực của hoạt động xuất bản; phát triển hệ thống xuất bản đa phương tiện.

Thúc đẩy mạnh mẽ văn hoá đọc, hình thành các thiết chế văn hoá tạo không gian văn hoá đọc, học tập, sáng tạo trong cộng đồng hướng đến xây dựng phong trào toàn dân đọc sách. Từ Trung ương đến mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng thư viện số, tủ sách điện tử, sử dụng thống nhất; có thư viện lớn, trung tâm phát hành quy mô, hiện đại gắn với chuyển đổi số…

Đồng thời, phát triển xuất bản điện tử, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số trong quy trình xuất bản; 80% cơ sở in có công nghệ hiện đại, quy mô và là ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng.

Mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh, đa dạng, hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hoá tinh thần của Nhân dân trong kỷ nguyên mới.

Xuất bản lúc này cũng trở thành ngành kinh tế số, doanh nghiệp số xuất bản Việt Nam, có năng lực vươn ra toàn cầu; là trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác hàng đầu với các nước có hoạt động xuất bản, truyền thông lớn ở khu vực Đông Nam Á và quốc tế…

Định vị sản phẩm của xuất bản gắn với công nghiệp văn hoá

Để thực hiện những mục tiêu này, Chỉ thị 04 của Ban Bí thư đề ra chín nhiệm vụ và giải pháp quan trọng để thực hiện. Một trong số đó là xây dựng, hoàn thiện quy định của Đảng và pháp luật về xuất bản; tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực, có cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội thúc đẩy ngành xuất bản phát triển ngang tầm khu vực và thế giới.

Hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ bản quyền, tăng cường bảo vệ quyền tác giả, nhất là bảo vệ bản quyền trong môi trường số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng về tôn trọng quyền tác giả.

Nhiệm vụ khác nữa là xây dựng chiến lược phát triển xuất bản, định vị sản phẩm của xuất bản gắn với công nghiệp văn hoá, phát triển ngành xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Cùng đó, tập trung đầu tư cho nội dung xuất bản, trở thành sản phẩm cốt lõi để phát triển công nghiệp văn hoá; mở rộng thể loại, đề tài mới có giá trị tư tưởng, khoa học, thẩm mỹ; đặt hàng các công trình khoa học, tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị, xứng tầm, đáp ứng nhu cầu tri thức và giải trí lành mạnh của Nhân dân.

Một nhiệm vụ, giải pháp khác là chăm lo, nuôi dưỡng và phát triển văn hoá đọc trong các tầng lớp nhân dân. Xây dựng hạ tầng kỹ thuật số, nền tảng dữ liệu xuất bản số dùng chung toàn ngành. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đa dạng hoá sản phẩm của xuất bản theo hướng số hoá.

Tăng cường mở rộng hợp tác quốc tế trong tất cả các lĩnh vực của xuất bản; đưa sách, báo Việt Nam ra thế giới, đưa sách thế giới vào Việt Nam thông qua trao đổi bản quyền, xuất bản song ngữ; thực hiện mô hình hợp tác công tư để lan toả giá trị văn hoá quốc gia. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế với các nhà xuất bản uy tín trên thế giới. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển giai đoạn mới…