Ngày 23-10, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi) và nội dung giờ làm việc của người lao động (quy định tại Điều 105 dự thảo luật) được thảo luận sôi nổi.
Trong khi một số đại biểu đề nghị người lao động làm việc theo chế độ 44 giờ/tuần thì cũng có nhiều ý kiến đề nghị nên giữ như quy định hiện hành là 48 giờ/tuần.
ĐBQH Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI
ĐB Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng quy định về giờ làm việc bình thường như hiện hành (tối đa là 48 giờ/tuần và khuyến khích làm việc ít hơn 40-44 giờ/tuần) là “phù hợp và nhân văn”, “hợp tình, hợp lý”.
“Hầu hết các quốc gia có trình độ phát triển tương tự như nước ta và đang là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của chúng ta đều quy định thời gian làm việc là 48 giờ/tuần. Chúng ta vừa mới chỉ thoát khỏi ngưỡng nghèo và mới là nước có thu nhập trung bình ở trình độ thấp, năng suất lao động thậm chí còn đang thấp nhất trong khu vực thì chúng ta áp dụng thời gian lao động như các nước xung quanh là phù hợp…” – ông Lộc nói.
Ông Lộc còn nhấn mạnh việc giảm thời gian lao động sẽ làm “suy giảm cạnh tranh quốc gia gây trở ngại cho việc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng và khó đưa đất nước thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, nguy cơ lớn nhất với tương lai nền kinh tế Việt Nam”.
Ông cũng cho là giảm thời gian lao động sẽ dẫn tới giảm tiền lương, chậm lại kế hoạch tăng lương cho người lao động; giảm thời gian lao động đồng nghĩa với việc giảm thu nhập và người lao động; giảm giờ làm lao động gây khó khăn cho doanh nghiệp, ảnh hưởng gián tiếp sẽ làm giảm sản lượng, kim ngạch xuất khẩu.
Trước ý kiến của đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm đã giơ biển tranh luận lại. “Tôi không biết ĐB Vũ Tiến Lộc vin vào đâu để nói rằng chính sách này trong Bộ luật Lao động sẽ hợp lý, nhân văn” – bà mở đầu.
Bà đặt câu hỏi: “Nhân văn và tự nguyện trên cơ sở nào? Nếu nói tự nguyện thì chúng ta nghe từ đâu? Nếu nghe từ người lao động thì tôi lấy làm lạ, bất ngờ với nhận định này của ĐB Vũ Tiến Lộc bởi vì khá nhiều công nhân và những người làm công tác công đoàn nói rằng người lao động không muốn làm thêm giờ mặc dù trên thực tế họ cần làm thêm giờ”.
Bà Tâm phân tích hiện nay thu nhập của công nhân thấp nên họ buộc phải làm thêm giờ để có tiền trang trải cuộc sống.
“Nhìn vào dáng vẻ của người công nhân, tâm thế của người công nhân khi đến làm việc. Hãy nhìn những đứa trẻ mà cha mẹ của họ phải gửi về quê (nói đến đây bà Tâm nghẹn ngào). Có người mẹ, người cha nào muốn xa con mình hay không, thậm chí một hai năm chưa được về thăm con. Có phải những người cha, người mẹ là ông bà rất già rồi vẫn phải giữ cháu để con đi làm việc.
Những người lao động như thế, họ không cam chịu, không muốn làm gánh nặng của xã hội phải đi tìm việc làm mà nói rằng họ tự nguyện để làm thêm quần quật suốt ngày, tôi cho rằng phát biểu này cần phải tranh luận để làm sáng tỏ. Họ không tự nguyện mà cần làm thêm để có thu nhập”, bà nói.
ĐBQH Nguyễn Thị Quyết Tâm
ĐB Tâm đề nghị QH cần phải có chính sách để người công nhân có thu nhập đủ trang trải cuộc sống, có thời giờ để học tập, nâng cao tay nghề, chăm sóc bản thân, gia đình và thực hiện các quan hệ xã hội.
“Đó là quyền con người được Hiến pháp quy định. ĐB phát biểu thì ĐB có nghĩ đến các quy định trong Hiến pháp về quyền con người phải được bảo vệ như thế nào không? Hãy nghĩ đến trách nhiệm và nghĩa vụ của giới chủ, người sử dụng lao động và còn cả tình người đối với người lao động nữa” – bà Tâm nhấn mạnh.
Theo bà Tâm, nhân văn chính là bảo vệ quyền con người đã được hiến định, là tình người trong sử dụng lao động.
“Tôi muốn nói thêm rằng sức cạnh tranh của nền kinh tế không nên chủ yếu dựa vào sức lao động mà còn là năng lực quản trị, đổi mới công nghệ, điều kiện làm việc… Đây là sự tiến bộ của xã hội. Sự tiến bộ của xã hội ở đâu khi chúng ta tăng giờ làm và giảm tiền lương của người lao động. Chúng ta giảm còn 44 giờ có nghĩa là 4 giờ còn lại người lao động có thể làm thêm và sẽ tăng thu nhập. Đó là tiến bộ, nhân văn cũng là ở đó” – bà Tâm nói.
