Ngày 12-11, Lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các Hội nghị Cấp cao ASEAN với Đối tác đã được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Hà Nội.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại lễ công bố đánh giá giữa kỳ triển khai các kế hoạch và thành lập kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp. Ảnh: TG&VN
Phát biểu chào mừng Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 tiếp thu những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng về những khó khăn mà ASEAN đang phải đối diện do tác động của đại dịch COVID-19.
Thủ tướng cho biết Chính phủ các nước ASEAN trăn trở với nỗi đau của người dân, đau đáu với nhu cầu khôi phục để vượt qua giai đoạn cam go này.
Thủ tướng cũng điểm lại những hành động triển khai mạnh mẽ ở cả cấp quốc gia và khu vực, ứng phó kịp thời với đại dịch của Chính phủ các nước ASEAN đối với đại dịch trên tinh thần: Gắn kết và Chủ động thích ứng.
Thủ tướng cũng thông báo về những kết quả hợp tác thiết thực đã và đang triển khai của ASEAN trong ứng phó các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh trong tương lai.
Trong đó, Quỹ ASEAN ứng phó COVID-19 đã nhận được cam kết ủng hộ tới 10 triệu USD. Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp của ASEAN, Khung chiến lược ASEAN về ứng phó các tình huống y tế công cộng khẩn cấp và Trung tâm khu vực ứng phó các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh cũng sẽ được thông qua hoặc khởi động thành lập dịp Cấp cao lần này.
Thủ tướng nhấn mạnh dịch bệnh COVID-19 không thể cản trở tiến trình của xây dựng Cộng đồng ASEAN. Hợp tác trên ba trụ cột vẫn được triển khai tích cực, đúng tiến độ.
Thủ tướng cho biết đánh giá giữa kỳ các Kế hoạch tổng thể thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 đã hoàn tất, tại Cấp cao lần này, các Nhà Lãnh đạo sẽ cho ý kiến chỉ đạo về rà soát triển khai Hiến chương ASEAN.
Các nhà lãnh đạo cũng thông qua Khung phục hồi tổng thể ASEAN và Kế hoạch triển khai, xem xét hình thành khuôn khổ đi lại an toàn cho doanh nhân, nhà đầu tư trong nỗ lực triển khai nhiệm vụ kép vừa chống dịch, vừa thúc đẩy phục hồi, nâng cao năng lực thể chế và khả năng vận hành hiệu quả của bộ máy ASEAN thích ứng với tình hình mới.
Nhấn mạnh hòa bình và an ninh thế giới chưa thực sự bền vững, Thủ tướng cho biết ASEAN đã tự cường, tỉnh táo và kiên định tiếp cận cân bằng và hài hòa, giữ vững vai trò trung tâm, không bị chao đảo, cuốn vào các dòng xoáy biến động thế giới và khu vực.
Thủ tướng hoan nghênh ASEAN đã ra Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao nhân kỷ niệm 53 năm thành lập Hiệp hội cũng như lập trường nguyên tắc nhất quán và cam kết mạnh mẽ của ASEAN trong xây dựng Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình và ổn định, an ninh và an toàn cho tự do lưu chuyển hàng hóa, nơi mà khác biệt, tranh chấp được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình...
Thủ tướng nhấn mạnh vai trò của Liên Hợp Quốc trong thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ, thông báo về việc lần đầu tiên tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo nữ ASEAN dịp này để đại diện lãnh đạo nữ lên tiếng về vai trò của phụ nữ thúc đẩy phát triển bền vững trong thế giới hậu COVID-19.
Thủ tướng đề nghị ASEAN cần tập trung nguồn lực và nỗ lực ở mức cao nhất để từng bước đẩy lùi nguy cơ dịch bệnh COVID-19, đẩy mạnh hỗ trợ khôi phục sản xuất, kinh doanh, việc làm và sinh kế cho người dân, bắt tay thực hiện Khung phục hồi tổng thể của ASEAN và Kế hoạch triển khai.
Thủ tướng cho rằng ASEAN cần xác lập vị trí của mình trong sự dịch chuyển sức mạnh kinh tế-chính trị giữa các quốc gia cũng như những điều chỉnh của chuỗi sản xuất-cung ứng toàn cầu, bổ sung vào lợi thế cạnh tranh sẵn có của ASEAN các giá trị của khoa học công nghệ tiên tiến, năng lực chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như khả năng đa dạng hóa các thị trường.
Đánh giá vai trò đặc biệt quan trọng của phát triển đồng đều, bền vững trong xây dựng Cộng đồng ASEAN, Thủ tướng đề nghị ASEAN cần có cam kết mạnh mẽ và đoàn kết trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền và các quốc gia, gắn kết và hài hòa các nỗ lực phát triển tiểu vùng, như Mê Kông với tiến trình phát triển chung của ASEAN.
Thủ tướng đề nghị ASEAN cần tiếp tục phát huy vai trò trung tâm trong dẫn dắt các tiến trình đối thoại và hợp tác sâu rộng ở khu vực; gắn kết sự tham gia, đóng góp của các Đối tác vào các vấn đề thuộc quan tâm và lợi ích chung, ứng phó hữu hiệu với các thách thức.
Thủ tướng cho biết tại dịp này nhiều Tuyên bố quan trọng với các Đối tác sẽ được thông qua, trong đó có Tuyên bố kỷ niệm 15 năm tiến trình EAS, Tuyên bố về tăng cường hợp tác ASEAN+3 trong nâng cao năng lực tự cường kinh tế tài chính trước các thách thức đang nổi lên.
Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) cũng đã hoàn tất đàm phán, khẳng định quyết tâm mạnh mẽ về tự do hóa thương mại và liên kết của ASEAN và các Đối tác.
Kết luận trong phát biểu của mình, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định với đoàn kết và tự cường, ASEAN sẽ vững vàng vượt lên các thách thức, hướng tới cuộc sống ấm no, thịnh vượng cho hơn 600 triệu người dân, đóng góp hiệu quả cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Cũng tại Lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các Cấp cao liên quan, Bộ Ngoại giao đã ra mắt phiên bản tiếng Anh cuốn sách “25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc” (Tựa tiếng Anh là “25 years of Viet Nam in ASEAN: Views from the Inside.”
Tiếp theo phiên bản tiếng Việt cuốn sách ra mắt ngày 28-7-2020, phiên bản tiếng Anh sẽ góp phần đưa cuốn sách tới độc giả nước ngoài, góp phần chào mừng những thành công trong năm 2020, năm Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN.
