Báo cáo này cho biết kết quả kiểm toán báo cáo tài chính, các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước năm 2016 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và chín tổ chức tài chính, ngân hàng khác.
KTNN đánh giá các tổ chức tài chính, ngân hàng được kiểm toán đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ được giao, kinh doanh có lãi hoặc chênh lệch thu chi dương. Các ngân hàng thương mại (trừ GPBank và OceanBank) có tỉ suất lợi nhuận/vốn trên 10% (xếp loại A), ổn định thanh khoản.
Đáng chú ý tỉ lệ nợ xấu tại ba ngân hàng 0 đồng rất cao. Theo đó, nợ xấu của GPBank là 2.800 tỉ đồng, chiếm 59,32% dư nợ; OceanBank là 14.234 tỉ đồng, chiếm 72,25% dư nợ. Ngân hàng TNHH MTV Xây dựng Việt Nam thì nợ xấu của khách hàng (chưa bao gồm các tổ chức tài chính và tổ chức tín dụng) là 18.073 tỉ đồng, chiếm 95% dư nợ (19.024 tỉ đồng). “Việc tái cơ cấu các ngân hàng 0 đồng được đánh giá là chậm và chưa triệt để” - KTNN nhận xét.
KTNN cũng cho rằng thực trạng tài chính của các ngân hàng 0 đồng không được cải thiện, hoạt động kinh doanh tiếp tục thua lỗ lớn. Cụ thể, GPBank từ thời điểm mua bắt buộc (7-7-2015) đến 31-12-2016 lỗ thêm 451 tỉ đồng; lỗ lũy kế đến 31-12-2016 là 13.448 tỉ đồng, âm vốn chủ sở hữu 10.363 tỉ đồng. Với OceanBank lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro năm 2016 là 1.417 tỉ đồng, gấp 2,07 lần so với năm 2015 (684 tỉ đồng); lỗ lũy kế đến 31-12-2016 là 15.894 tỉ đồng, âm vốn chủ sở hữu 11.625 tỉ đồng.
Mặt khác, theo KTNN, việc thu hồi nợ xấu của các ngân hàng 0 đồng là khó khăn. GPBank năm 2016 thu hồi 307 tỉ đồng nợ xấu, đạt 14,99% kế hoạch; ước tính chỉ có thể thu hồi 866 tỉ đồng nợ xấu, chiếm 31,53% tổng nợ xấu. OceanBank nợ xấu khó thu hồi do không có tài sản đảm bảo, tài sản đảm bảo chưa đầy đủ tính pháp lý hoặc khách hàng không hợp tác…; tốc độ thu hồi nợ có xu hướng giảm (từ 6-5-2015, thời điểm NHNN mua lại đến 31-12-2015 thu hồi 2.061 tỉ đồng, năm 2016 là 1.964 tỉ đồng, chín tháng đầu năm 2017 là 757 tỉ đồng).
Báo cáo của KTNN cũng cho hay hầu hết các ngân hàng thương mại còn sai sót về trình tự, thủ tục cho vay. Cụ thể như thẩm định thiếu chặt chẽ, chứng từ giải ngân không đầy đủ, chưa giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay, định kỳ chưa đánh giá lại tài sản đảm bảo, phân loại nợ chưa phù hợp.
