Tiểu nông có nghĩa là tư duy làm ăn manh mún, không liên kết, không chú ý đến chất lượng sản phẩm, không canh tác trên cánh đồng lớn, quy mô nhỏ và rời rạc. Quan điểm của ông Lộc không chỉ gói gọn trong lĩnh vực nông nghiệp.
Ở diễn đàn về phát triển doanh nghiệp nông nghiệp trước hội nhập do Ban Kinh tế Trung ương vừa tổ chức, quan điểm của ông Lộc lại được chứng minh bằng những dẫn chứng cụ thể.
Ông Lê Văn Tam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Mía đường Lam Sơn, Thanh Hóa, cho hay: Năm 2016, chủ trương xuất khẩu gạo thương phẩm, hướng đến phân khúc cao vào thị trường Mỹ đã không thành công. Bởi lẽ trong số 26 công ty cố gắng thâm nhập thị trường Mỹ, chỉ có một công ty được thị trường này chấp nhận, còn 25 công ty bị từ chối.
Từ câu chuyện trên, để giải quyết những khó khăn, vướng mắc cho nông nghiệp đủ sức hội nhập, ông Tam mạnh dạn đề nghị các cấp cần đổi mới quan hệ sản xuất sang quy mô lớn, cơ giới hóa nông nghiệp để giảm giá thành, nâng cao năng suất, chất lượng nông sản. Nếu Nhà nước chỉ khuyến khích doanh nghiệp bằng hỗ trợ vốn để đổi mới công nghệ thì chưa đủ.
Ông Tam nói thẳng: “Phải sớm có chính sách về đất đai phù hợp. Nếu cứ manh mún, nhỏ lẻ thì nông dân sẽ bỏ ruộng. Đất là tài sản quý mà bị bỏ phí thì không được. Chúng ta đừng làm ngơ trước thực trạng này”.
Nói như ông Nguyễn Văn Bình, Trưởng ban Kinh tế Trung ương, muốn tham gia vào thị trường và chuỗi giá trị toàn cầu, nông nghiệp Việt Nam phải chuyển sang sản xuất hàng hóa lớn.
Điều này rõ ràng đòi hỏi một sự chuyển biến nhanh về tư duy nông nghiệp. Không thể có sản xuất hàng hóa lớn như ông Bình nói nếu tích tụ ruộng đất không được tiến hành bằng những khung khổ pháp luật phù hợp với thị trường và phù hợp với quan hệ sở hữu, vốn là nút thắt lớn nhất cho quá trình này.
Nhưng quan trọng hơn, nếu tư duy tiểu nông không được thay thế thì hệ quả tất yếu là nông nghiệp Việt Nam dù cố gắng đến mấy cũng không thể hội nhập được vào chuỗi giá trị toàn cầu.
