Trước nay Mỹ chưa bao giờ dùng từ “chiến tranh” khi nói đến phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Iraq và Syria. Hôm 11-9, trả lời kênh truyền hình Mỹ CBS, Ngoại trưởng John Kerry cũng chỉ gọi đó là “chiến dịch chống khủng bố trên quy mô lớn”.
Dù vậy ngày 12-9 (giờ địa phương), người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest tuyên bố: “Mỹ đã tuyên chiến với Nhà nước Hồi giáo theo cách mà Mỹ đã chiến đấu chống Al Qaeda và bọn tay sai trên thế giới”. Chuẩn đô đốc John Kirby, người phát ngôn Lầu Năm Góc, cũng sử dụng từ ngữ tương tự.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo tướng John Allen, 61 tuổi đã được chỉ định làm đặc phái viên của Tổng thống Obama. Bộ Ngoại giao giải thích ở vai trò này, tướng John Allen sẽ làm nhiệm vụ thiết lập, điều phối và củng cố liên minh quốc tế chống phiến quân Nhà nước Hồi giáo.
Phụ tá cho tướng John Allen là nhà ngoại giao Brett McGurk, phụ tá trợ lý ngoại trưởng Mỹ về Iraq và Iran.
Tướng John Allen tại Lầu Năm Góc ngày 23-5-2012. Ảnh: GETTY IMAGES
AFP nhận định tướng về hưu John Allen được chọn vì ông đã có nhiều năm kinh nghiệm trên chiến trường Trung Đông và đã có quá trình làm việc lâu dài với các nhà lãnh đạo trong khu vực.
Tướng bốn sao John Allen chỉ huy liên quân ở Afghanistan từ năm 2011 đến 2013. Tháng 10-2012, ông được đề cử giữ chức tư lệnh tối cao lực lượng NATO. Tuy nhiên, sau đó đề cử bị ngưng lại vì ông bị điều tra do đã trao đổi thư điện tử không đúng đắn với một phụ nữ. Tháng 2-2013, ông xin về hưu.
Tại Afghanistan, ông đã từng giám sát quá trình rút quân của 33.000 binh sĩ Mỹ được tăng viện vào cuối năm 2009. Trước khi đến Afghanistan, ông là phó tư lệnh tại Bộ chỉ huy Mỹ đặc trách khu vực miền Trung (CENTCOM - chỉ huy các chiến dịch ở Trung Đông và Trung Á).
Tài năng quân sự của ông bộc lộ rõ trong thời gian công tác tại Iraq từ năm 2006 đến 2008 với vị trí phó tư lệnh hải quân. Ông chủ trương lập quan hệ gắn bó với các tộc trưởng dòng Sunni ở tỉnh Al Anbar để hợp tác tiêu diệt Al Qaeda thay vì điều động đến quân đội Mỹ.
Chiến lược này mang tên “Thức tỉnh Al Anbar” đã được áp dụng đầu tiên tại tỉnh Al Anbar, sau đó được nhân rộng trên toàn Iraq và đã đạt thành công nhất định, cải thiện được tình hình an ninh lúc bấy giờ.
Ông đã từng làm cố vấn cho Ngoại trưởng John Kerry để phác thảo kế hoạch bảo đảm an ninh tại Palestine với mong muốn đạt được hòa bình toàn diện Israel-Palestine. Rất tiếc kế hoạch này đã bị đổ vỡ.
Trả lời tạp chí Defense One (Mỹ) hồi tháng 6, tướng John Allen đã khuyến khích Tổng thống Obama tấn công mạnh Nhà nước Hồi giáo.
Ngày 20-8, ngay sau khi phiến quân Nhà nước Hồi giáo phát tán băng video cắt cổ nhà báo Mỹ James Foley, ông đã chấp bút viết ngay một bài bình luận trên tạp chí Defense One kêu gọi Tổng thống Obama cần phải hành động ngay tức khắc.
Bài viết có đoạn như sau: “Bởi lẽ đến nay mọi hành động của Nhà nước Hồi giáo không bị lên án đầy đủ, lần này hành động này (cắt cổ James Foley) và khả năng tiếp tục hành động khác tương tự sẽ khiến Mỹ tập trung chú ý về nguy cơ thực sự về Nhà nước Hồi giáo ở Iraq lan rộng trong khu vực và từ châu Âu đến Mỹ”.
Ông nhận định Mỹ là cường quốc duy nhất đủ khả năng tổ chức phản ứng của một liên minh đối với mối đe dọa Nhà nước Hồi giáo.
HOÀNG DUY
| Ngày 13-9, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đến Cairo (Ai Cập) tiếp tục vận động thành lập liên minh chống Nhà nước Hồi giáo. Trước đó ông đã đến Iraq, Jordan và dự hội nghị Ả Rập-Mỹ ở Saudi Arabia. Ngày 12-9, ông đã ghé Ankara thuyết phục Thổ Nhĩ Kỳ tham gia liên minh. |
