Đài ABS-CBN đưa tin phía Trung Quốc ngày 18-11 tuyên bố rằng hai tàu tiếp tế của Philippines, vốn Manila cho biết hôm 16-11 đã bị ba tàu hải cảnh Trung Quốc chặn và phun vòi rồng, đã “xâm phạm vào vùng biển của Trung Quốc ở Biển Đông”.
Phát biểu trong cuộc họp báo hôm 18-11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên ngang nhiên tuyên bố rằng các tàu hải cảnh Trung Quốc chỉ “thực hiện nhiệm vụ chính thức theo quy định của pháp luật” và “giữ vững” cái gọi là “chủ quyền lãnh thổ và trật tự hàng hải của Trung Quốc”.
"Hiện tại, khu vực xung quanh bãi Cỏ Mây nói chung yên tĩnh. Trung Quốc và Philippines đang liên lạc về vấn đề này" – ông Triệu nói.
Tàu hải cảnh Trung Quốc. Ảnh: AP
Ông Triệu đưa ra phát ngôn trên chỉ vài giờ sau khi Cố vấn An ninh Quốc gia Philippines Hermogenes Esperon Jr xác nhận các tàu hải cảnh của Trung Quốc đã dùng vòi rồng ngăn chặn tàu của Philippines tiếp tế cho lực lượng đồn trú trái phép trên bãi Cỏ Mây thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
Sau xác nhận trên của ông Esperon, cựu Ngoại trưởng Philippines Albert Del Rosario hôm 18-11 đã khẳng định lực lượng hải cảnh của Trung Quốc đã có hành vi "vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế".
Theo ông Del Rosario, phán quyết về Biển Đông của Tòa trọng tài thường trực năm 2016 đã vô hiệu hóa các yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Đông.
Trước đó, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin hôm 18-11 cho biết: “Các hành động của hải cảnh Trung Quốc là phi pháp. Trung Quốc không có quyền thực thi pháp luật trong và xung quanh các khu vực này. Họ phải thận trọng và lùi bước".
Ông Locsin cũng nhắc nhở phía Trung Quốc rằng các tàu công vụ cũng thuộc phạm vi Hiệp ước Phòng thủ chung giữa Mỹ-Philippines.
Vị ngoại trưởng cho biết đã chuyển "những lời lẽ mạnh mẽ nhất" thể hiện "sự phẫn nộ, lên án và phản đối về vụ việc" tới Đại sứ Trung Quốc tại Manila. Ông Locsin cảnh báo việc Bắc Kinh "không tự kiềm chế có thể đe dọa mối quan hệ đặc biệt" giữa hai nước.
Bãi Cỏ Mây thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam hiện do Philippines chiếm đóng trái phép. Bắc Kinh và Manila đều đưa ra yêu sách chủ quyền với khu vực này.
Yêu sách về quyền lịch sử của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò” đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.
Trong tuyên bố, Tòa cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ theo phán quyết.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng hôm 18-11 đã nêu rõ lập trường của Việt Nam về chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và vấn đề Biển Đông nói chung, là rõ ràng và nhất quán.
"Việt Nam đề nghị các bên tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển 1982 trong mọi hoạt động ở khu vực trên Biển Đông, không có hành động làm phức tạp tình hình, góp phần duy trì hòa bình, an ninh, ổn định và trật tự pháp lý trên biển tại khu vực"- người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh.
