Tờ South China Morning Post dẫn lời Thủ tướng Angela Merkel ngày 17-11 cho rằng Đức có thể đã quá ngây thơ trong một số lĩnh vực hợp tác ban đầu với Trung Quốc, nhưng đoạn tuyệt với Bắc Kinh không phải là lựa chọn phù hợp cho châu Âu.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền của hãng tin Reuters hôm 17-11, bà Merkel cho hay: "Có thể ban đầu chúng tôi đã quá ngây thơ trong cách tiếp cận một số quan hệ đối tác. Giờ đây chúng tôi xem xét kỹ càng hơn".
Tuy nhiên, bà nói rằng điều quan trọng là Đức cũng như Liên minh châu Âu (EU) phải tiếp tục hợp tác với Trung Quốc và học hỏi lẫn nhau.
Thủ tướng Đức Angela Merkel. Ảnh: REUTERS
"Theo quan điểm của tôi, đoạn tuyệt sẽ không đúng đắn, làm vậy chỉ gây tổn hại cho chúng ta" - bà Merkel nói.
Theo vị thủ tướng, Đức liên tục thảo luận với Bắc Kinh về quyền sở hữu trí tuệ và bảo hộ bằng sáng chế, cũng như vấn đề sinh viên Trung Quốc ở Đức và các doanh nghiệp Đức hoạt động ở Trung Quốc.
Trong suốt 16 năm cầm quyền, bà Merkel đã tìm cách hợp tác với Trung Quốc, giúp vun đắp mối quan hệ giữa EU và Trung Quốc.
Bà không tái tranh cử trong cuộc bầu cử hồi tháng 9 và sẽ rời nhiệm sở khi chính phủ liên minh mới được thành lập.
Theo South China Morning Post, Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Đức năm 2016 và sự mở rộng kinh tế nhanh chóng của nước này được cho là đã thúc đẩy Đức phát triển trong suốt nhiệm kỳ của bà Merkel.
Tuy nhiên, một số nhà phê bình cho rằng Đức đang quá phụ thuộc vào Trung Quốc và quá mềm mỏng với Bắc Kinh trong một số vấn đề.
Chính phủ của Thủ tướng Merkel cho biết bà luôn nêu vấn đề nhân quyền trong các chuyến thăm chính thức Trung Quốc, nơi bà đã tới thăm 12 lần với tư cách thủ tướng, và tìm cách đa dạng hóa thương mại ở châu Á.
Phát ngôn của bà Merkel được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa Trung Quốc và EU đang ở mức thấp do căng thẳng về nhiều vấn đề, gồm Hong Kong và Tân Cương.
Hồi tháng 5, Nghị viện châu Âu ngừng phê chuẩn hiệp ước đầu tư với Trung Quốc sau khi hai bên áp đặt các biện pháp trừng phạt ăn miếng trả miếng vì vấn đề người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương.
Một số nước châu Âu cũng đang tìm cách tăng cường mối quan hệ với Đài Loan, hòn đảo Trung Quốc tuyên bố là một phần lãnh thổ.
Trong khi đó, Trung Quốc được cho là đang cố gắng tái gắn kết với châu Âu.
Theo ông Zhang Ming - đại sứ của Trung Quốc tại EU, một hội nghị thượng đỉnh EU-Trung Quốc đang được lên kế hoạch vào cuối năm nay.
Về vấn đề khí hậu, bà Merkel nói với Reuters rằng bà đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, theo đó đã thúc giục phía Trung Quốc sử dụng công nghệ sạch hơn nếu các nhà máy nhiệt điện than mới được xây dựng ở nước này.
Theo ông Noah Barkin – chuyên gia về châu Âu – Trung Quốc tại Rhodium Group, sau khi bà Merkel rời nhiệm sở, chính phủ kế nhiệm có thể sẽ có đường lối cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.
“Trong những tháng cuối cùng tại nhiệm, bà Merkel đã làm tất cả những gì có thể để đảm bảo rằng cách tiếp cận đối thoại ưu tiên đối với Trung Quốc của bà vẫn được duy trì sau khi bà rời đi. Nhưng bầu không khí chính trị ở Đức, cũng như quỹ đạo của chính Trung Quốc, lại cho thấy điều ngược lại” – ông Barkin nhận định.
