Làm gì để bắt trộm mà không bị khởi tố?

Ngày 10-10, Pháp Luật TP.HCMđưa tin “Bắt trói kẻ trộm bị khởi tố” phản ảnh anh Nguyễn Văn Trình (ở ấp Phú Bình, xã Vĩnh Bình, huyện Chợ Lách, Bến Tre) bắt quả tang tên trộm đang trốn trong tiệm của mình, anh gọi điện thoại báo cho trưởng ấp ba lần không được nên đã trói tên trộm lại, đánh vài cái… Cuối cùng anh bị khởi tố hai tội bắt, giữ người trái pháp luật. 

Nhiều ý kiến của bạn đọc cho rằng việc khởi tố anh Trình là không cần thiết. Cạnh đó, một số chuyên gia trong ngành đã hướng dẫn cách thức làm sao bắt người quả tang mà không vi phạm pháp luật.

Anh Nguyễn Văn Trình diễn tả lại vụ việc. Ảnh: HOÀNG NAM

Phải tôn trọng kẻ bị bắt

Người dân được quyền bắt và giữ đối tượng phạm tội quả tang trong một thời gian ngắn để chờ cơ quan có thẩm quyền đến giải quyết. Có thể hỏi đối tượng để xác định sơ bộ nhưng phải trên tinh thần tôn trọng, không được có hành động xúc phạm đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm họ.

Phải xác định có ai làm chứng việc bắt quả tang hay không, người ta trộm cắp cái gì, tài sản đã bị lấy chưa, thu giữ tài sản có đang trong tay, trong người của người bị bắt không, tài sản đã bị dịch chuyển khỏi nơi người có tài sản quản lý chưa. Nhớ là tài sản xác định bị trộm cắp phải được bàn giao luôn cho công an. Nhiều trường hợp tài sản của mình, mình giữ nên không có vật chứng, chứng cứ xác định hành vi trộm. Công an sẽ lập biên bản thu giữ tài sản, xác định chủ sở hữu, đưa đi giám định để xác định giá trị, làm thủ tục giao trả tài sản… Có hành vi phạm tội thì sẽ bị xử theo luật. VKS sẽ không phê chuẩn nếu không đủ căn cứ vừa nêu.

Kiểm sát viên TRẦN MINH SƠN, VKSND quận Gò Vấp, TP.HCM

Báo ngay cho cơ quan công an

Khi phát hiện tội phạm trong trường hợp phạm tội quả tang, truy nã thì người dân có quyền bắt, khống chế (trói, giữ). Liền ngayđó, người dân phải báo cho cơ quan công an đến bắt hoặc áp giải đến cơ quan công an gần nhất. Lưu ý là người dân cần phải giao ngay đối tượng cho cơ quan công an, trừ trường hợp có trở ngại khách quan khiến thời gian có thể chậm hơn một chút.

Trong khi bắt, giữ đối tượng phạm tội thì người dân không được đánh đập, hành hạ, gây thiệt hại sức khỏe, tính mạng đối tượng. Có nhiều trường hợp đối tượng bị bắt bao giờ cũng bị đánh đập do người dân bức xúc, nóng nảy. Nhưng nếu gây thương tích cho đối tượng thì tùy mức độ sẽ bị xử lý hành chính hoặc hình sự tương ứng.

Thượng tá NGUYỄN XUÂN THỦY, Phó Trưởng Công an quận 11, TP.HCM

Công an sai thì phải chịu trách nhiệm

Cách tốt nhất là người dân nên gọi đến công an, cũng không nên chở đi vì trong quá trình di chuyển như vậy sẽ có những phát sinh không lường hết. Chẳng hạn người bị bắt quả tang bỏ chạy, đập đầu hoặc lỡ có gì ảnh hưởng đến sức khỏe hay tính mạng thì người chở đi cũng liên đới, phiền phức. Công an với nghiệp vụ và phương tiện xe cộ phục vụ việc bắt tội phạm sẽ làm tốt hơn người dân.

Không nên bắt giữ người quá lâu. Trong quá trình bắt giữ, các cá nhân không được có hành động gây thương tích hay xâm hại danh dự, nhân phẩm người bị bắt. Không ai có quyền tước đoạt quyền tự do thân thể của người khác một cách trái pháp luật. Nếu đã báo công an mà công an không đến thì những hậu quả xảy ra sau đó công an phải chịu trách nhiệm.

Có trường hợp hai đối tượng chở nhau đi trộm. Một người ngồi trên xe chờ, người còn lại nhảy xuống chạy vào hẻm định trộm xe thì bị phát hiện nên bỏ chạy ra. Bị bắt lại, người này khai là đang ngồi trên xe chờ bạn vào hẻm đi tè, sau đó người bạn lao ra xô anh ta ngã khỏi xe rồi chạy đi nên anh ta rớt lại. Lai lịch người đó anh ta không biết. Trường hợp như vậy, dù người dân tận mắt chứng kiến cũng không thể truy cứu được vì vật chứng thì không có, người bị phát hiện lại chối…

Một cảnh sát khu vực