Hiện tượng 'biến thiên nhiệt độ', không biết cách phòng tránh có thể dẫn đến nhiều bệnh về tim mạch

Chênh lệch nhiệt độ cực đoan trong thời gian ngắn, đặc biệt là sự thay đổi nhiệt độ lớn trong ngày, đang gia tăng đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Hiện tượng này được gọi là Biến thiên nhiệt độ ngày - đêm (Diurnal Temperature Range), viết tắt là DTR, tức chênh lệch giữa nhiệt độ cao nhất ban ngày và thấp nhất ban đêm trong vòng 24 giờ. Khi DTR tăng cao, cơ thể phải nhanh chóng chuyển từ trạng thái giữ nhiệt khi lạnh sang thải nhiệt khi nóng.

Kết quả nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Nam Kinh và Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cho thấy hiện tượng dao động nhiệt độ đột ngột trong ngày đang xuất hiện với tần suất cao hơn, cường độ mạnh hơn và biên độ lớn hơn.

Nguyên nhân dẫn đến khí hậu thay đổi bất thường

Theo nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Nam Kinh và Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc thực hiện, nguyên nhân chủ yếu của xu hướng này là:

- Phát thải khí nhà kính do con người gây ra: Nhà khoa học khí hậu Deniz Demirhan ( thuộc Đại học Kỹ thuật Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ) cũng chứng minh điều tương tự. Việc biến đổi khí hậu đang làm gia tăng bất nhiệt độ tại các khu vực vĩ độ trung bình, nhưng lại làm giảm biên độ dao động nhiệt độ tại các vùng cực. Điều này nghĩa là việc phát thải khí nhà kính là nguyên nhân dài hạn chủ yếu làm thay đổi cân bằng năng lượng của Trái đất, qua đó tác động đến hoàn lưu khí quyển, mây, độ ẩm và các quá trình bề mặt.

- Ngoài ra, các yếu tố như độ ẩm đất suy giảm, biến động lớn hơn của áp suất không khí và độ ẩm bề mặt cũng góp phần làm gia tăng sự bất ổn nhiệt độ trong ngày.

Sáng lạnh, trưa nắng có thể gây đột quỵ, các bệnh tim mạch 

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng thuộc Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam:

- Thời tiết sáng sớm lạnh sâu khiến mạch máu co lại, huyết áp tăng, nhịp tim nhanh hơn. Nhiệt độ thấp làm máu "đặc" hơn, hình thành cục máu đông, yếu tố thuận lợi cho đột quỵ và nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người có xơ vữa mạch. Đây cũng là thời điểm huyết áp thường cao theo nhịp sinh học buổi sáng.

- Đến trưa, nhiệt độ tăng nhanh khiến mạch máu ngoại vi giãn ra, huyết áp dao động, có thể gây chóng mặt, choáng váng. Sự co - giãn liên tục này tạo áp lực lên thành mạch, làm tăng nguy cơ bong mảng xơ vữa hoặc nứt phình mạch, đặc biệt ở người cao tuổi.

Về hô hấp, không khí lạnh và khô buổi sáng làm niêm mạc đường thở mất nước, chất nhầy đặc hơn, giảm khả năng bảo vệ tự nhiên. Điều này cũng tạo điều kiện cho vi rút, vi khuẩn xâm nhập.

Người lao động ngoài trời phải chịu lạnh sâu buổi sáng và nắng gắt buổi trưa, dễ mất nước, tụt huyết áp hoặc viêm đường hô hấp nếu không mặc quần áo phù hợp kịp thời.

Người có bệnh mạn tính như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường, COPD, bệnh thận mạn… có "biên độ an toàn" hẹp hơn trước thay đổi nhiệt độ.

Cách bảo vệ sức khoẻ trước biến đổi nhiệt độ

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo các phương pháp bảo vệ sức khỏe khi thời tiết nóng lạnh thất thường như sau:

Đầu tiên, mặc nhiều lớp áo quần để dễ dàng cởi từng lớp khi trời ấm dần thay vì mặc một lớp áo dày. Người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài quá sớm những ngày rét sâu, tránh tắm muộn. Sau khi thức dậy nên vận động nhẹ rồi mới ra khỏi phòng ấm.

Ngoài ra, cần phải uống đủ nước và đều đặn, ưu tiên nước ấm, ăn các món nóng, dễ tiêu để giúp tuần hoàn ổn định hơn. Lưu ý rượu bia không phải cách giữ ấm an toàn vì có thể làm huyết áp dao động và tăng nguy cơ tim mạch.

Bạn đọc xem video về các cách phòng tránh đột quỵ ở người lớn tuổi khi trời thay đổi nhiệt độ đột ngột sau đây: Cận Tết, gia đình có người lớn tuổi nên chú ý dấu hiệu này khi trời trở lạnh

Xem thêm: Cách sửa lỗi chữ ký điện tử khi nộp hồ sơ online trên Cổng dịch vụ công

Xem thêm: Ngày vía Thần Tài là ngày nào? Những lưu ý đặc biệt cho người lần đầu mua vàng vào ngày vía Thần Tài 2026

Xem thêm: Hướng dẫn gia hạn giấy phép lái xe tại nhà nhanh chóng đơn giản