Chung cư xuống cấp nghiêm trọng, người dân muốn được di dời khẩn cấp nhưng chờ mãi không được đi. Trong khi đó, nhiều chung cư trong tình trạng “báo động đỏ”, chính quyền vận động mãi người dân vẫn chưa chịu đi vì chưa thông chính sách bồi thường.
Các chung cư đã di dời thì hoặc là chưa được tháo dỡ, hoặc tháo dỡ xong nhưng nhiều năm vẫn chưa thể xây dựng. Thậm chí vài chung cư cũ hiếm hoi đã xây xong thì chưa thể đưa người dân vào ở. Đó là tình trạng khiến việc xây mới chung cư cũ tại TP.HCM ì ạch suốt thời gian dài nhưng vẫn bế tắc.
Chưa di dời và di dời dang dở: Vướng
Nằm trong danh sách 14 chung cư cấp D theo kết quả kiểm định của Sở Xây dựng, đã hư hỏng rất nặng, chung cư 440 Trần Hưng Đạo, phường 11, quận 5 thuộc diện phải di dời khẩn cấp. Từ năm 2017, UBND quận 5 đã ban hành kế hoạch di dời, tháo dỡ chung cư này nhưng suốt năm năm nay vẫn chưa được. Đây là chung cư được xây dựng trước năm 1975, chỉ có hơn 21 căn hộ.
Quan sát bằng mắt thường cũng đã thấy sự xuống cấp nghiêm trọng của chung cư này. Cầu thang lên chung cư đã vỡ từng mảng, lan can, tường nhà cũng nứt toác, các thiết bị điện đã cũ kỹ, không đảm bảo an toàn. Đứng trên hành lang chung cư, có thể cảm nhận độ rung mỗi khi có xe lớn chạy qua. Sự xộc xệch, ọp ẹp của chung cư cũ này khiến người lạ bước vào đều không dám bước mạnh chân.
Vậy nhưng hàng chục hộ dân hiện vẫn đang cố bám trụ tại đây dù chính quyền địa phương nhiều lần vận động di dời đến nơi ở mới. Lý do người dân đưa ra là họ chưa đồng ý di dời vì chưa có chính sách bồi thường rõ ràng, minh bạch.
Theo ông Nguyễn Xuân Trung, Phó Chủ tịch UBND quận 5, tháng 2-2021, quận tiếp tục ban hành kế hoạch di dời chung cư 440 Trần Hưng Đạo. Địa phương đã tổ chức vận động, thuyết phục người dân, hai lần tổ chức hội nghị nhà chung cư giới thiệu nhà đầu tư nhưng người dân không chọn được chủ đầu tư (CĐT).
Từ năm 2021 đến nay, UBND quận 5 đã ba lần có công văn đề nghị Sở Xây dựng hướng dẫn lập phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư (TĐC) để có cơ sở vận động, thuyết phục người dân. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa nhận được hướng dẫn của cơ quan này. “Được biết đây cũng là vướng mắc chung của nhiều chung cư cũ khác, UBND TP đang kiến nghị Bộ Xây dựng tháo gỡ nên đến nay chúng tôi vẫn đang chờ. Mong sớm có hướng dẫn chung để quận khẩn trương thực hiện di dời nhằm đảm bảo an toàn cho người dân” - ông Trung nói.
 |
Chung cư 440 Trần Hưng Đạo đã hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng nhưng người dân chưa đồng ý di dời do chưa có phương án bồi thường. Ảnh: VIỆT HOA |
 | ||
|
Cạnh đó, chung cư 440 Trần Hưng Đạo hiện không có CĐT nên việc đề xuất thực hiện phương án di dời, bố trí tạm cư và cưỡng chế phá dỡ chưa được phân cấp. Quận 5 cũng đã đề xuất UBND TP cho phép địa phương được ban hành quyết định di dời, tháo dỡ khẩn cấp và chọn CĐT là Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận 5 để đẩy nhanh tiến độ.
Không chỉ riêng chung cư 440 Trần Hưng Đạo mà hiện nay nhiều chung cư cũ đang “báo động đỏ” về chất lượng công trình nhưng người dân chưa được di dời hoặc di dời còn dang dở nhiều năm do còn vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, TĐC. Có thể kể đến chung cư 155-157 Bùi Viện, quận 1 (còn 14/100 hộ dân), chung cư Tân Hòa Đông, quận 6 (còn 12/80 hộ dân), chung cư Trúc Giang, quận 4 (3/123 hộ dân), chung cư 11 Võ Văn Tần, quận 3 (còn 1/19 hộ dân), hai chung cư 137 và 149-151 Lý Thường Kiệt, quận Tân Bình (hơn 50 hộ dân chưa di dời)…
Di dời, phá dỡ xong: Cũng vướng
Dù có chủ trương xây mới từ năm 2008, có CĐT từ năm 2010, di dời giải tỏa mặt bằng, tháo dỡ xong năm 2016, dự kiến hoàn thành xây dựng trong 32 tháng nhưng đến nay, chung cư 350 Hoàng Văn Thụ, phường 4, quận Tân Bình vẫn chỉ là bãi đất trống.
Chung cư này thuộc chương trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ giai đoạn 2011-2015 của UBND TP.HCM (ngoài 14 chung cư cấp D của giai đoạn 2015-2020). Theo báo cáo của Sở Xây dựng, riêng hồ sơ pháp lý và quá trình lựa chọn CĐT và chấp thuận chủ trương đầu tư đã có tới 29 văn bản giữa UBND TP, các sở, ngành có liên quan, CĐT và Bộ Xây dựng. Từ lúc triển khai đến nay đã 14 năm, trải qua sự điều chỉnh của một nghị quyết (34/2007), hai nghị định (101/2017, 69/2021) về cải tạo, xây mới chung cư cũ, dự án này càng kéo dài do có phát sinh khi áp dụng quy định mới.
Cụ thể, tại thời điểm quận Tân Bình phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC, CĐT chỉ hỗ trợ 60% giá trị nhà đất cho 137 hộ dân đang thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước và tạm cư cho 20 hộ dân có nhu cầu TĐC. Tuy nhiên, khi Nghị định 101 ra đời, quy định CĐT phải đóng thêm 40% còn lại cho Nhà nước. Đây là phần giá trị còn lại của nhà đất tại dự án. Nghị định 101 cũng quy định CĐT phải trả tiền cho phần diện tích nhà sử dụng chung thuộc sở hữu nhà nước (lối đi, hành lang, cầu thang…) và đất sử dụng chung (khuôn viên, sân chung) do Nhà nước chưa phân bổ vào giá bán căn hộ.
Theo UBND quận Tân Bình, đối với chính sách hỗ trợ, TĐC cho 157 hộ dân đã thực hiện xong. Riêng phần bồi thường cho chủ sở hữu căn hộ là Nhà nước thì đến nay chưa xong.
Vướng mắc tại chung cư 350 Hoàng Văn Thụ cũng là vướng mắc chung của nhiều chung cư cũ, khiến nhiều dự án đã di dời, tháo dỡ xong nhưng chưa thể xây dựng như các chung cư 128 Hai Bà Trưng, 123 Lý Tự Trọng (quận 1), Hưng Long, Tân Phước (quận Tân Bình)... Ngoài ra, có những chung cư đã hoàn thành tháo dỡ nhưng cũng để đất trống nhiều năm do không tìm được CĐT. Điển hình như chung cư 6Bis Nguyễn Tất Thành, UBND quận 4 đã năm lần tổ chức hội nghị nhà chung cư nhưng vẫn chưa lựa chọn được nhà đầu tư, dù trước đó người dân đã tự nguyện di dời.
Xây mới xong cũng chưa thể đưa dân vào ở vì… tiếp tục vướng!
Chung cư cũ đã được xây mới sau gần 11 năm kể từ khi được chấp thuận chủ trương đầu tư thì lại vướng mắc trong công tác nghiệm thu. Dẫn đến hàng trăm hộ dân tạm cư hơn 10 năm vẫn chưa thể quay về nhận nhà mới. Đó là tình cảnh của chung cư 251 Hoàng Văn Thụ, phường 2, quận Tân Bình.
Chung cư này cũng có chủ trương xây dựng từ năm 2008, hoàn thành giải phóng mặt bằng xong năm 2015, được cấp phép xây dựng năm 2017. Tháng 2-2021, chung cư được xây dựng xong, CĐT liên hệ Bộ Xây dựng để làm thủ tục nghiệm thu công trình thì chưa được đồng ý. Lý do là dự án đã trải qua ba lần điều chỉnh quy hoạch tổng mặt bằng nhưng chưa điều chỉnh thông tin tại quyết định chấp thuận đầu tư dự án.
Sở Xây dựng cũng đã có văn bản thông tin cho đại diện Bộ Xây dựng ở phía Nam nhưng cơ quan này chưa đồng ý và không nghiệm thu công trình mà yêu cầu phải có văn bản thống nhất của UBND TP.
Tại buổi lễ khánh thành chung cư 251 Hoàng Văn Thụ (ngày 30-4), ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết: “Hiện nay, Sở Xây dựng đang phối hợp với quận Tân Bình và CĐT để giải trình với bộ rất nhiều nội dung. Trong đó có những nội dung đã triển khai từ năm 2014, 2015, 2016 nhưng Bộ Xây dựng vẫn áp dụng như các chung cư thương mại bình thường”.
Tại đây, phó giám đốc Sở Xây dựng hứa với người dân TĐC sẽ cố gắng trong thời gian sớm nhất cùng với UBND TP giải trình với Bộ Xây dựng để được nghiệm thu, đưa vào sử dụng công trình này và bàn giao căn hộ cho người dân.•
Thời gian tạm cư quá lâu
Trao đổi với báo Pháp Luật TP.HCM, nhiều hộ dân có nhu cầu TĐC tại dự án này (hiện đang tạm cư tại chung cư Tân Trụ, phường 15, quận Tân Bình) rất bức xúc vì thời gian tạm cư quá lâu. Là một trong số đó, bà Nguyễn Thị Hồng Thủy cho biết khi tiếp xúc, vận động người dân bàn giao mặt bằng, chính quyền hứa sau hai năm sẽ xây dựng xong và bố trí cho người dân quay về.
Tuy nhiên, đến nay đã sáu năm mà chung cư vẫn chỉ là bãi đất trống, cỏ mọc um tùm. Bà Thủy cũng như 20 hộ dân có nhu cầu TĐC mong muốn chung cư sớm được xây dựng để người dân chấm dứt tạm cư, quay về ổn định cuộc sống.
