Nhiều quan chức Mỹ tiết lộ trong vài tuần qua, số tàu tuần duyên Trung Quốc (TQ) xuất hiện tại vùng biển quanh bãi cạn Scarborough của Philippines đã tăng mạnh.
Hành động tăng cường sự hiện diện của hải quân TQ đã khiến Mỹ càng thêm lo ngại khả năng TQ tiến hành bồi đắp và xây dựng trái phép trên bãi cạn này như TQ đã làm với các thực thể khác trong vùng biển tranh chấp trên biển Đông.
Tàu TQ tăng mạnh
Tạp chí Washington Free Beacon ngày 11-8 (giờ địa phương) dẫn nhiều nguồn tin từ quan chức Mỹ ghi nhận trong vài năm qua, TQ chỉ triển khai 2-3 tàu tuần duyên đến khu vực quanh bãi cạn Scarborough.
Tuy nhiên, vài tuần gần đây số tàu tuần duyên TQ hiện diện tại khu vực này đã tăng lên hơn 12 chiếc.
Các nguồn tin cho biết TQ dường như đang có ý định gửi một đội tàu cá với vài trăm tàu đến khu vực bãi cạn Scarborough.
Hành động đưa hàng trăm tàu cá vào khu vực tranh chấp vừa được TQ thực hiện gần đây trên biển Hoa Đông.
Ngày 5-8, đã có tổng cộng 324 tàu cá TQ được 13 tàu tuần duyên hộ tống đã ồ ạt tiến vào vùng biển quanh quần đảo Senkaku (TQ gọi là Điếu Ngư).
Trước hành động đơn phương của TQ, chính phủ Nhật đã hai lần triệu Đại sứ TQ tại Tokyo Trình Vĩnh Hòa đến để phản đối.
Trong lần triệu hồi gần đây nhất vào ngày 9-8, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Fumio Kishida đã đánh giá “mối quan hệ Nhật-Trung đang xấu đi rõ rệt” và “Nhật không thể chấp nhận chuyện TQ có những hành động đơn phương gây căng thẳng”.
Hoạt động gia tăng số tàu tuần duyên quanh bãi Scarborough được TQ thực hiện gần đây diễn ra sau hàng loạt hoạt động quân sự mang tính khiêu khích từ khi Tòa Trọng tài công bố phán quyết ngày 12-7 khẳng định yêu sách “đường chín đoạn” của TQ không có cơ sở pháp lý.
Ảnh vệ tinh chụp nhà để máy bay trên đá Vành Khăn (trái) và các cấu trúc chưa xác định đang được xây dựng trên đá Subi. Hình ảnh máy bay được dùng để minh họa. Ảnh: AMTI
Dấu hiệu ngày càng rõ ràng
Trả lời phỏng vấn của báo Wall Street Journal hồi tuần trước, Đô đốc Harry Harris, tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương (Mỹ), khẳng định: “Vẫn chưa có thay đổi rõ rệt nào để chứng minh TQ nạo vét hay có những hoạt động trái phép với bãi cạn Scarborough. Do đó, chúng ta phải tiếp tục theo dõi”.
Hồi tháng 2, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã nêu vấn đề hoạt động của TQ tại bãi cạn Scarborough trong một cuộc họp với người đồng cấp TQ Vương Nghị ở Washington.
Ông John Kerry nói thẳng cơ quan tình báo Mỹ thu thập được thông tin TQ đang chuẩn bị cải tạo bãi cạn Scarborough bắt đầu từ vùng nước nông và đã ký hợp đồng thuê thiết bị nạo vét của một công ty TQ.
Các hoạt động quân sự trên biển Đông gần đây của hải quân TQ quả thực đã khiến Mỹ lo ngại.
Hồi tháng 6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đã phải lên tiếng đặt ra “làn ranh đỏ” với TQ và yêu cầu nước này không được quân sự hóa bãi cạn Scarborough.
Khi được hỏi về kế hoạch cải tạo bãi cạn của TQ, ông Carter lưu ý: “Tôi không hy vọng TQ tiến hành cải tạo bãi cạn Scarborough vì sẽ dẫn đến hành động trả đũa từ Mỹ và các nước khác trong khu vực nhằm cô lập TQ và làm gia tăng căng thẳng khu vực”.
Ba đỉnh của tam giác
Nhiều chuyên gia quân sự nhận định hành động gia tăng sự hiện diện quanh bãi cạn Scarborough của TQ là một bước tiến mới và cũng là bước đầu tiên trong kế hoạch cải tạo bãi cạn này.
Lần gần nhất TQ điều động nhiều tàu hải quân đến đóng quanh bãi cạn Scarborough xảy ra vào tháng 4-2012.
Vào thời điểm đó, 10 tàu tuần duyên đã được triển khai để tạo thành hàng rào an ninh ngăn chặn các tàu Philippines tiếp cận.
Từ năm 2012, tình hình kiểm soát quanh bãi cạn Scarborough luôn được TQ duy trì và trong vài tuần gần đây thì số tàu tuần duyên đã bất ngờ tăng lên hơn 12 chiếc.
Để đối phó với tình huống này, ông Jim Fanell, nguyên chỉ huy cơ quan tình báo hạm đội Thái Bình Dương, khẳng định: “Mỹ và các đồng minh phải tăng cường hoạt động trinh sát trên không phận bãi cạn Scarborough và chia sẻ rộng rãi kết quả trinh sát cho báo chí để cộng đồng quốc tế biết và phản đối hoạt động phi pháp của TQ”.
Trong khi vẫn chưa có hình ảnh nào cho thấy TQ đã bắt đầu kế hoạch cải tạo bãi cạn Scarborough, tổ chức Sáng kiến Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI) trực thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington đã công bố báo cáo ghi nhận hình ảnh qua vệ tinh cho thấy TQ đã xây dựng các nhà để máy bay bọc thép trên đá Chữ Thập, đá Subi và đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
| TQ vừa ngang ngược điều động máy bay ném bom H-6K và máy bay chiến đấu Su-30 “tuần tra tác chiến” trong không phận xung quanh quần đảo Trường Sa và bãi Scarborough. Gần đây nhất là thông tin TQ xây các nhà để máy bay trên ba thực thể trong vùng biển tranh chấp. Tạp chí Washington Free Beacon dẫn lời một quan chức quốc phòng Mỹ nhận định các nhà để máy bay TQ vừa xây dựng trên đá Chữ Thập, đá Subi, đá Vành Khăn cho thấy hoạt động xây dựng cơ sở quân sự trái phép đang được TQ tiến hành rất nhanh chóng trên biển Đông. Nguồn tin nhận định các nhà để máy bay này có thể chống chọi với các cơn bão thường xuyên đi qua biển Đông. Ngoài ra, các nhà để máy bay hoàn toàn có thể đóng vai trò là các trạm bảo trì máy bay trong thời gian dài, giúp các máy bay TQ trên biển Đông không cần phải bay về đại lục để bảo dưỡng như trước. Các thực thể này đều nằm trong tam giác cơ sở quân sự mà TQ muốn xây dựng trên biển Đông với ba đỉnh gồm Phú Lâm, Chữ Thập và Scarborough. Một khi tam giác này được thiết lập, không quân và hải quân TQ sẽ có lợi thế khi hoạt động trên biển Đông. __________________________________ Số lượng tàu quân sự TQ hiện diện tại khu vực này gia tăng là dấu hiệu cho thấy chính quyền Bắc Kinh đã quyết định bắt đầu kế hoạch cải tạo bãi cạn Scarborough nhằm mục đích thiết lập sự hiện diện quân sự lớn hơn ở lối vào phía bắc của biển Đông. Lực lượng hải quân Mỹ khó lòng “hất cẳng” TQ tại đây một khi các tàu nạo vét của TQ bắt đầu làm việc. Nguyên chỉ huy cơ quan tình báo |
