“Chúng ta đều biết rằng Trung Quốc đang chiếm bãi cạn Scarborough, vậy nên chúng ta hãy chờ đợi trong khi tìm ra cách để làm sao ngư dân chúng ta có thể trở lại đây mà không còn bị quấy rối nữa” - AFP dẫn lời Charles Jose, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines, hôm 3-8.
Ông Jose nói rằng mặc dù phán quyết của Tòa Trọng tài hôm 12-7 bác bỏ yêu sách chủ quyền “đường lưỡi bò” phi lý của Trung Quốc ở biển Đông đã rõ, tuy nhiên “tình hình thực địa” lại hoàn toàn khác.
Tàu LT 57 Sierra Madre của hải quân Philippines ở bãi cạn Scarborough. Ảnh: AP
“Thực tế là Trung Quốc đang hiện diện ở đó. Vấn đề này cần được đối thoại” -ông Jose nói. Khi được hỏi liệu điều này có đồng nghĩa chuyện ngư dân Philippines tạm thời phải “né” bãi cạn Scarborough hay không, ông Jose nhận định: “Đó là vì sự an toàn của tất cả mọi người”.
Theo AFP, cảnh báo trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi tòa án tối cao Trung Quốc công bố bản diễn giải về "các vùng biển Trung Quốc" ở biển Đông, dọa phạt tù một năm những ai đánh bắt trái phép vào các vùng biển đó, kể cả vùng biển có tranh chấp.
Lập trường này của Manila có thể làm tức giận nhiều người vốn chỉ trích chính quyền của tân Tổng thống Rodrigo Duterte do theo đuổi quan điểm mềm dẻo với Trung Quốc. Ông Duterte từng tuyên bố ông muốn khôi phục quan hệ với Trung Quốc khi mối quan hệ này vốn bị rạn nứt dưới thời người tiền nhiệm Benigno Aquino.
Sau khi Tòa Trọng tài bác quyền lịch sử “đường chín đoạn” của Bắc Kinh ở biển Đông, tân Tổng thống Philippines cũng cho biết ông sẽ cử cựu Tổng thống Fidel Ramos tới Bắc Kinh với vai trò đặc phái viên để bàn về vấn đề này. “Đây là một trong những vấn đề ưu tiên mà chúng tôi phải xúc tiến khi có cuộc hội đàm trực tiếp với phía Trung Quốc” - ông Jose nói.
