9 giờ tối 26-9 (giờ địa phương, tức sáng 27-9 giờ Việt Nam) tại ĐH Hofstra (Hempstead, New York, Mỹ) diễn ra cuộc tranh luận đầu tiên giữa hai ứng viên tổng thống Dân chủ Hillary Clinton và Cộng hòa Donald Trump. Cuộc tranh luận được truyền hình trực tiếp.
Các vấn đề hai ứng viên tranh cãi nhiều nhất là về an ninh, thuế, đối ngoại, cuộc chiến chống IS. Cuộc tranh luận thu hút quan tâm không chỉ ở Mỹ mà cả toàn cầu. CNN ước tính người theo dõi trực tiếp cuộc tranh luận khoảng 100 triệu người.
Hai đối thủ bắt đầu cuộc tranh luận bằng cái bắt tay và cái ôm chặt. Tuy nhiên cuộc tranh luận sau đó nhanh chóng chuyển từ "nồng ấm" sang đối đầu quyết liệt. Theo đánh giá của CNN, nhìn tổng quan thì bà Clinton đã dồn Trump vào thế phải tự vệ trong cuộc tranh luận này.
Bà Clinton và ông Trump bắt tay trước khi bước vào cuộc tranh luận tối 26-9 (giờ địa phương). Ảnh: AP
Ông Trump chỉ trích bà Clinton vắng mặt trong các sự kiện tranh cử gần đây trong khi ông di chuyển khắp cả nước để vận động. Bà Clinton đã có câu trả lời bất ngờ và thú vị: “Tôi nghĩ Donald đang chỉ trích tôi vì chuẩn bị cho cuộc tranh luận này. Đúng rồi, tôi có chuẩn bị. Và quý vị biết tôi còn chuẩn bị gì không? Tôi chuẩn bị trở thành tổng thống. Và đó là điều tốt.”
Một trong những khoảnh khắc nóng nhất cuộc tranh luận là khi hai ứng viên tập trung vào chuyện ông Trump thừa nhận đương kim Tổng thống Barack Obama sinh ra tại Mỹ sau nhiều năm phát động thuyết âm mưu rằng ông Obama không sinh ra ở Mỹ. Ông Trump chỉ đứng cách vài bước chân nhưng bà Clinton vẫn mạnh miệng lên án ông Trump là tên nói dối, kẻ phân biệt chủng tộc. “Ông ta đã có thói quen phân biệt chủng tộc trong một thời gian dài” - bà Clinton lên án trong khi ông Trump lắc đầu.
Phản pháo lại, ông Trump nhắc đến chuyện bà Clinton đã chỉ trích không tiếc lời ông Obama trong cuộc đua giành đề cử tổng thống của đảng Dân chủ năm 2008. “Bà đã đối xử với ông ấy bằng sự thiếu tôn trọng khủng khiếp và tôi thấy cách bà nói năng bây giờ có vẻ như mọi cái rất dễ thương…, việc này chẳng hiệu quả gì cả.”
Ông Trump bị bà Clinton dồn vào thế phải tự vệ. Ảnh: REUTERS
Ông Trump cáo buộc bà Clinton đưa kế hoạch chống IS của mình lên trang web riêng, điều này sẽ làm lợi cho kẻ thù. “Tốt thôi, ít nhất là tôi cũng có kế hoạch đánh IS” - bà Clinton trả lời lại, gián tiếp ám chỉ đến một phát biểu trước đó của ông Trump là mình cũng có một “kế hoạch bí mật” đánh IS.
Về thuế, bà Clinton công kích việc ông Trump từ chối công khai hồ sơ thuế. “Tại sao ông ấy không công khai hồ sơ thuế? Có thể ông ấy không giàu tới mức ông ấy hay nói. Có thể ông ấy không làm từ thiện nhiều như ông ấy vẫn nói. Hoặc cũng có thể ông ấy không muốn người Mỹ biết ông ấy không đóng đồng thuế nào cho chính phủ. Có điều gì đó ông ấy đang giấu” - bà Clinton công kích.
Ông Trump tuyên bố sẽ công khai hồ sơ thế nếu bà Clinton công khai 33.000 email đã bị xóa khỏi địa chỉ mail riêng của bà thời bà còn làm ngoại trưởng.
Người dân Mỹ theo dõi cuộc tranh luận qua truyền hình. Ảnh: WSJ
Khi cuộc tranh luận bắc sang vấn đề chủng tộc và tội ác, ông Trump chỉ trích chính phủ hiện tại đã để xã hội bất an tới mức người Mỹ gốc Phi và Tây Ban Nha đang có cuộc sống “như trong địa ngục”, “bước ra đường là sẽ bị bắn”.
Bà Clinton chỉ trích ông Trump vẽ một bức tranh xám xịt về cộng đồng người da màu, đồng thời cho rằng điều quan trọng là cảnh sát và các chính quyền địa phương phải nỗ lực phối hợp để khôi phục niềm tin của người dân. Bà Clinton chỉ trích ông Trump không đủ kiến thức để trở thành Tổng Tư lệnh quân đội Mỹ - một nhiệm vụ của tổng thống.
Về đối ngoại, ông Trump cho rằng Mỹ sẽ vẫn sát cánh cùng các đồng minh ở châu Á, châu Âu, nhưng nên yêu cầu các đồng minh chia sẻ nhiều hơn chi phí duy trì các liên minh quân sự. Mỹ nên chấp nhận thực tế là Mỹ không thể bảo vệ tất cả các nước trên thế giới, nếu không thay đổi thì Mỹ sẽ thua trên mọi phương diện.
Cuộc tranh luận đầu tiên này chỉ cách ngày bầu cử 43 ngày. Bà Clinton và ông Trump còn hai cuộc tranh luận nữa vào ngày 9 và ngày 19-10 tới.
