Sở Xây dựng TP.HCM vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về công tác thi hành Luật Nhà ở. Trong báo cáo có nêu kế hoạch từ nay đến năm 2025, TP.HCM sẽ triển khai xây dựng 25 dự án nhà ở xã hội (NƠXH) với hơn 30.000 căn hộ trên địa bàn.
Năm năm, xây NƠXH chỉ đạt 56% chỉ tiêu
“Về NƠXH, dự kiến triển khai đầu tư xây dựng 25 dự án giai đoạn 2021-2025 với tổng số căn hộ là 30.610 căn” - văn bản của Sở Xây dựng nêu.
Bên cạnh kế hoạch xây dựng mới, sở cũng đánh giá kết quả thực hiện NƠXH trong giai đoạn 2015-2020, TP đã phát triển hơn 1,2 triệu m2 sàn NƠXH, hoàn thành và đưa vào sử dụng 23 dự án, quy mô 18.085 căn hộ. Kết quả này chỉ đạt 56% chỉ tiêu đề ra.
Một trong những nguyên nhân khiến NƠXH không phát triển được trong thời gian qua là do gói hỗ trợ nhà ở 30.000 tỉ đồng của Chính phủ đã kết thúc. Nhà đầu tư không có nguồn vốn ưu đãi vay để phát triển dự án, còn người mua nhà không còn nguồn vốn ưu đãi vay để mua nhà.
Bên cạnh đó, do chuẩn nghèo của TP từng giai đoạn luôn cao hơn chuẩn nghèo quốc gia nên Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam không bố trí nguồn vốn tín dụng của Chương trình cho vay hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở cho Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh TP.HCM.
Ngoài ra, theo quy định của Luật Nhà ở 2014, bên thuê mua, bên mua NƠXH không được bán lại nhà ở trong thời hạn tối thiểu là năm năm kể từ thời điểm thanh toán hết tiền thuê mua, tiền mua nhà ở. Trường hợp trong thời hạn năm năm kể từ ngày bên mua, bên thuê mua đã thanh toán hết tiền mua, thuê mua nhà mà có nhu cầu bán thì chỉ được bán lại cho đơn vị quản lý NƠXH.
Bên thuê mua, bên mua có thể bán cho đối tượng thuộc diện được mua NƠXH nếu đơn vị quản lý không mua với giá bán tối đa bằng giá bán NƠXH cùng loại tại cùng địa điểm, thời điểm bán và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
“Tuy nhiên, pháp luật chưa thể hiện rõ đơn vị nào sẽ kiểm tra, xác nhận đối với bên mua lại NƠXH là đối tượng có đủ điều kiện để mua hay không, trình tự thủ tục việc chuyển nhượng này ra sao, bên mua lại NƠXH có tiếp tục được kế thừa thời gian mà bên bán đã thực hiện hay không” - Sở Xây dựng nêu.
TP.HCM đang rất thiếu nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ cho người lao động thu nhập thấp. Ảnh: HOÀNG GIANG
| Các ưu đãi hiện nay cũng chưa khuyến khích được nhà đầu tư tham gia nhiều vào dự án NƠXH, nguồn vốn tài chính tiếp cận khó. Nếu TP.HCM quyết tâm xây dựng NƠXH thì phải ban hành ngay một chỉ thị khuyến khích xây dựng NƠXH. Trong đó nên có những cơ chế ưu đãi mà TP có thể quyết ngay trong thẩm quyền, ví dụ như lấy vốn kích cầu của TP cho doanh nghiệp vay ưu đãi. Chúng tôi cũng đang xin làm khoảng bốn dự án với khoảng 4.000 căn hộ, hy vọng sớm được duyệt. Ông LÊ HỮU NGHĨA, Tổng giám đốc Công ty TNHH Xây dựng thương mại Lê Thành, đơn vị có nhiều dự án NƠXH ở TP.HCM |
Chủ đầu tư còn né nghĩa vụ NƠXH
Đánh giá thêm về việc phải phát triển quỹ đất NƠXH trong dự án nhà ở thương mại, Sở Xây dựng cho biết đối với các dự án nhà ở thương mại, phát triển đô thị có quy mô sử dụng đất dưới 10 ha, pháp luật chỉ quy định chủ đầu tư phải thực hiện nghĩa vụ điều tiết về NƠXH tại dự án, không quy định thời điểm, trình tự, thủ tục phải thực hiện hoàn tất nghĩa vụ về NƠXH. Thực tế, chủ đầu tư hầu hết đều chọn hình thức nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% để thực hiện nghĩa vụ về NƠXH nhằm chủ động trong phương án tiêu thụ.
Về thị trường NƠXH, các loại hình NƠXH ở TP.HCM chưa đa dạng, các loại căn hộ có diện tích nhỏ 25-30 m2 có giá bán 300-400 triệu đồng/căn
và NƠXH để cho thuê, thuê mua còn rất ít, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Về cơ chế, chính sách, các bước thủ tục đầu tư dự án NƠXH còn phức tạp, ngoài thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, công nhận chủ đầu tư, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500, chấp thuận đầu tư, giao đất… như nhà ở thương mại, các dự án NƠXH còn phải thực hiện thẩm định giá NƠXH. Do đó, chưa thu hút các nhà đầu tư tham gia. Để dự án NƠXH thật sự thu hút sự quan tâm của các chủ đầu tư, không có gì khác hơn là phải có cơ chế đặc biệt cho loại hình này.
| Kiến nghị năm vấn đề về nhà ở xã hội Sở Xây dựng TP.HCM kiến nghị Bộ Xây dựng năm nội dung: - Cần tạo nguồn vốn dài hạn, ổn định với lãi suất ưu đãi hỗ trợ cho chủ đầu tư vay để thực hiện dự án NƠXH và các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở được vay mua nhà. - Cần có chế tài đối với chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại liên quan đến tiến độ triển khai nhà ở thương mại và NƠXH (đối với chủ đầu tư trực tiếp đầu tư xây dựng NƠXH trên diện tích 20% của dự án); hoặc có chế tài với tiến độ triển khai dự án nhà ở thương mại, tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng hạ tầng trên phần đất 20% của dự án (đối với chủ đầu tư bàn giao lại quỹ đất 20% cho Nhà nước). - Cho phép thành lập doanh nghiệp chuyên biệt trực thuộc TP để đầu tư, phát triển, quản lý NƠXH trên địa bàn TP. - Có quy định rõ về thời điểm, trình tự, thủ tục, cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xác định hoàn thành nghĩa vụ về NƠXH. - Làm rõ đơn vị nào sẽ kiểm tra, xác nhận điều kiện để được mua, thuê mua NƠXH còn trong thời hạn năm năm được bán lại; bên mua lại có được tiếp tục kế thừa thời gian mà bên bán lại đã thực hiện trước đó hay không. |
