Sáng 6-5, phát biểu tại hội nghị thúc đẩy phát triển chăn nuôi heo, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh: "Nếu không thúc đẩy nhanh việc tái đàn heo một cách bền vững thì nguy cơ mất ngành hàng này ngày một gấp".
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết một trong những thách thức nhất đối với loài người hiện nay là an ninh lương thực nhưng vấn đề này không chỉ là lúa gạo mà bao gồm cả thực phẩm.
Ông Cường chia sẻ Việt Nam những năm 1980, 1990 người dân rất đói. Những người công nhân mỏ, quân đội chỉ được cung cấp 24 kg gạo/người, ăn một bữa sáu bát cơm nên phải tính toán cân đối lúa gạo với lương thực để phù hợp dinh dưỡng, phù hợp chất lượng cuộc sống.
Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường chủ trì hội nghị thúc đẩy phát triển chăn nuôi heo sáng 6-5. Ảnh: CHU KHÔI
"Những năm gần đây đã có khẩu hiệu đưa chăn nuôi lên làm ngành chính. Bởi vì không chỉ bao hàm nghĩa về kinh tế, mà như vậy mới phù hợp với tiêu thụ của một đất nước đang vận động phát triển như Việt Nam" - ông Cường nói.
Tuy nhiên, trong rổ thực phẩm hiện nay, có đến 65%-70% là thịt heo, dẫn đến thói quen tiêu dùng thịt heo. Vừa qua, vào đầu năm 2019, dịch tả heo châu Phi xâm nhiễm, dù đã quyết liệt triển khai các giải pháp ứng phó từ rất sớm, nhưng sau bốn tháng đã lan ra toàn quốc. Đỉnh điểm rơi vào tháng 5-2019 đến mức hầu như tất cả các xã đều bị với 1.270.000 con phải tiêu hủy.
Sau khi qua đỉnh dịch, hầu như 99% số xã qua 30 ngày không phát sinh dịch, các địa phương đẩy mạnh công tác tái đàn. Kết quả bốn tháng đầu năm 2020 việc tái đàn, tăng đàn đã đáp ứng 80%. Tuy nhiên, tổng lượng vẫn đang thiếu, trong khi đó việc thay đổi thói quen ăn thịt heo không phải một sớm một chiều.
"Có nhiều hộ bảo tại sao thực phẩm nhiều như thế lại cứ phải ăn thịt heo, nhưng để thay đổi thói quen ăn thịt heo không phải một sớm một chiều. Gà với gia cầm 500 triệu con, chưa bao giờ nhiều như thế. Rồi tôm ngon, cá ngon, trứng ngon... nhưng vẫn chưa thay đổi được thói quen. Do đó, hiện giờ quy luật cung cầu phải thúc đẩy nhanh" - Bộ trưởng Cường nói.
Tuy nhiên, việc thúc đẩy tái đàn nhanh phải đi kèm với an toàn. Bởi nếu không đảm bảo an toàn sinh học sẽ xảy ra rủi ro kép. "Nếu không thúc đẩy nhanh bền vững thì nguy cơ mất ngành hàng ngày một gấp" - tư lệnh ngành nông nghiệp khuyến cáo.
Từ gần cuối năm 2019 đến nay, giá thịt heo luôn ở mức cao do nguồn cung thiếu hụt vì dịch tả heo châu Phi. Ảnh: AH
Liên quan đến giá thịt heo, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho biết thêm từ tháng 1 đến tháng 3-2019, giá heo duy trì ở mức từ 45.000-47.000 đồng/kg heo hơi; tháng 4 đến tháng 7-2019, giá heo giảm xuống 35.000 đồng/kg, có lúc xuống dưới 30.000 đồng/kg.
Do ảnh hưởng của bệnh dịch tả heo châu Phi, nguồn cung giảm làm mất cân đối cung - cầu, làm cho giá heo tăng, tháng 8 đến tháng 12-2019 giá heo hơi tăng 42.000-90.000 đồng/kg. Từ tháng 1 đến tháng 3-2020, giá giảm từ 90.000 đồng xuống 73.000 đồng/kg heo hơi tại cửa chuồng.
Từ 1-4-2020, các doanh nghiệp lớn giảm giá xuống 70.000 đồng/kg heo hơi. Tuy nhiên, từ giữa tháng 4-2020, giá heo lại có xu hướng tăng đến 70.000-80.000 đồng/kg heo hơi. Những ngày gần đây, giá heo ổn định ở mức cao trên dưới 80.000 đồng/kg.
Thứ trưởng Tiến lý giải giá thịt heo vẫn tăng do nhiều nguyên nhân. Đó là do cung cầu thịt heo mất cân đối, do dịch bệnh dẫn đến nguồn cung thịt heo giảm mạnh.
Trong khi đó, 15 doanh nghiệp chăn nuôi heo quy mô lớn chỉ chiếm thị phần 35% heo thịt, còn lại 65% thị phần do doanh nghiệp nhỏ, trang trại, hộ nông dân chưa đồng bộ xuống giá. Vì vậy, chưa đủ sức để kéo giá bình quân xuống 70.000 đồng/kg heo hơi.
"Một số doanh nghiệp chăn nuôi heo quy mô lớn không xuất hoặc hạn chế xuất heo thịt nên gia tăng thêm hiệu ứng thiếu nguồn cung làm tăng giá heo thịt" - ông Tiến nói.
Cạnh đó, ông Tiến cũng cho biết giá heo thịt xuất chuồng đến tay người tiêu dùng qua 2-5 khâu trung gian tăng khoảng 43% cũng là nguyên nhân khiến giá thịt heo tăng cao chưa giảm. Giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu tăng cao làm giá thức ăn chăn nuôi hỗn hợp tăng trên 10%; chi phí phòng chống dịch bệnh tăng cao do phải áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, thuốc sát trùng…
Đồng thời, giá thịt heo của Trung Quốc tăng quá cao nên vẫn có hiện tượng thẩm lậu heo thịt, heo giống và sản phẩm thịt heo qua biên giới.
