Thực hư việc TP.HCM cho hợp thức hóa nhà trái phép

Mới đây, trên một số báo có đăng tải thông tin về việc TP.HCM cho phép hợp thức hóa nhà xây không phép, sai phép (gọi chung là nhà trái phép).

Liên quan đến vấn đề này, trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Lý Thanh Long, Chánh Thanh tra Sở Xây dựng, cho biết thông tin các báo phản ánh là đang có sự nhầm lẫn và chưa chính xác.

Sở Xây dựng lên tiếng

Trong một động thái khác, ngày 8-5, ông Lê Hòa Bình, Giám đốc Sở Xây dựng, đã có văn bản gửi Trung tâm Báo chí TP.HCM để giải thích rõ về vấn đề này.

Theo văn bản của Sở Xây dựng, sở chỉ hướng dẫn 24 quận, huyện rà soát hồ sơ xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời thống kê, phân loại xử lý với công trình vi phạm trật tự xây dựng (TTXD) theo ba nhóm hành vi vi phạm và tiêu chí theo quy định tại Nghị định 139/2017 về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực TTXD.

Theo Sở Xây dựng, việc hướng dẫn các quận, huyện loại hành vi vi phạm TTXD là theo chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND TP Võ Văn Hoan tại báo cáo sơ kết việc thực hiện Chỉ thị 23/2019 của Ban Thường vụ Thành ủy về xử lý nhà trái phép.

Cụ thể, ông Hoan giao Sở Xây dựng phối hợp với Sở TN&MT cùng các quận, huyện xây dựng tiêu chí cụ thể về phân loại công trình vi phạm TTXD theo nhóm hành vi vi phạm, thời gian và mức độ vi phạm. Từ đó làm cơ sở cho các quận, huyện xử lý dứt điểm công trình vi phạm tồn đọng chưa được xử lý dứt điểm trên địa bàn TP. Đồng thời, đảm bảo việc xử lý nghiêm theo quy định pháp luật của từng thời điểm, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

“Việc một số cơ quan báo chí có đăng bài viết với tiêu đề “Hợp thức hóa nhà xây dựng không phép, sai phép”…, Sở Xây dựng nhận thấy nội dung này chưa phù hợp với chủ trương của UBND TP là phân loại để xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm TTXD còn tồn đọng trong thời gian qua” - Giám đốc Sở Xây dựng Lê Hòa Bình khẳng định trong văn bản.

Một công trình xây lụi tại xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh, TP.HCM đang bị Thanh tra Sở Xây dựng lập hồ sơ xử lý hồi tháng 3-2019. Ảnh: VIỆT HOA

Phân loại để xử lý nhà trái phép

Trước đó, ngày 22-1, ông Lê Hòa Bình đã ký văn bản hướng dẫn UBND các quận, huyện phân loại các công trình vi phạm TTXD theo ba nhóm và các tiêu chí theo quy định pháp luật về xây dựng.

Cụ thể, nhóm 1 có năm hành vi quy định tại Nghị định 121/2013 của Chính phủ gồm: Tổ chức thi công công trình xây dựng sai giấy phép với công trình cải tạo, sửa chữa; công trình xây mới; công trình không có giấy phép xây dựng; công trình sai quy hoạch hoặc thiết kế đô thị được duyệt đối với công trình miễn phép xây dựng.

Với nhóm này, tiêu chí đưa ra là hành vi vi phạm đã kết thúc trước ngày 15-1-2018 (ngày Nghị định 139 có hiệu lực) và đáp ứng đủ sáu tiêu chí theo Thông tư 03/2018 của Bộ Xây dựng. Cụ thể, hành vi vi phạm xảy ra từ ngày 4-1-2008 đến trước ngày 15-1-2018 nhưng sau ngày 15-1 mới được người có thẩm quyền phát hiện hoặc đã được phát hiện trước ngày 15-1 và có các văn bản: Biên bản vi phạm hành chính, quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả hoặc quyết định áp dụng biện pháp bổ sung khắc phục hậu quả.

Các công trình này cũng đồng thời không vi phạm chỉ giới xây dựng, không ảnh hưởng các công trình lân cận, không tranh chấp, xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp và phù hợp quy hoạch.

Nhóm này phân loại xử lý theo khoản 9 Điều 13 Nghị định 121. Cụ thể, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được bằng 40% giá trị phần xây dựng sai phép, không phép đối với công trình nhà ở riêng lẻ. Công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng hoặc công trình xây sai thiết kế/sai quy hoạch xây dựng/công trình chỉ yêu cầu báo cáo kinh tế kỹ thuật thì phải nộp 50% số lợi bất hợp pháp. Sau khi chủ đầu tư hoàn thành việc nộp phạt thì cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng.

Nhóm 2 gồm ba hành vi được quy định tại Nghị định 180/2007 của Chính phủ: Xây không phép, sai phép, sai thiết kế/quy hoạch 1/500 đối với công trình miễn giấy phép xây dựng. Tiêu chí và phân loại xử lý của nhóm 2 cũng giống như các tiêu chí nêu ra tại nhóm 1.

Nhóm 3 gồm hành vi xây dựng không phép, sai phép xảy ra sau ngày 15-1-2018. Nhóm này ngoài năm tiêu chí nêu tại nhóm 1 và nhóm 2 còn bổ sung ba tiêu chí: Hành vi xây dựng không phép diễn ra sau ngày 15-1-2018, chưa tổ chức cưỡng chế thi hành các quyết định xử lý vi phạm hành chính, đủ điều kiện cấp phép xây dựng.

Nhóm này sẽ được sắp xếp, xử lý theo hướng cấp giấy phép xây dựng. Đối với hành vi xây dựng sai phép, cũng bao gồm các tiêu chí như hành vi xây dựng không phép. Chỉ khác tiêu chí là đủ điều kiện điều chỉnh giấy phép xây dựng (thay vì đủ điều kiện cấp phép xây dựng như hành vi xây dựng không phép). Hành vi xây dựng sai phép được phân loại xử lý theo hướng điều chỉnh giấy phép xây dựng.

Trên cơ sở phân nhóm và các tiêu chí, Sở Xây dựng đề nghị quận, huyện rà soát hồ sơ xử lý vi phạm hành chính, thống kê, phân loại xử lý các công trình vi phạm TTXD và gửi về Sở Xây dựng trước ngày 15-2-2020.