Một trong những mục đích thu hồi đất phổ biến hiện nay là để làm các dự án giao thông. Việc thu hồi đất có trường hợp được bồi thường và cũng có trường hợp không được bồi thường.
 |
Đơn cử như trường hợp ông LVT, Nhà nước có quyết định làm đường đi qua đất trồng lúa, đất thổ cư và lấn luôn vào hàng rào nhà ông. Thế nhưng ông LVT lại không được bồi thường trong khi một số hộ lân cận được bồi thường.
Phân tích vấn đề này, ThS Ngô Gia Hoàng, Khoa luật thương mại Trường ĐH Luật TP.HCM, cho biết khi Nhà nước thu hồi đất, người bị thu hồi đất có thể được bồi thường thiệt hại về đất, tài sản, sản xuất, kinh doanh... Ngoài ra còn được hưởng các chính sách hỗ trợ, tái định cư.
Tuy nhiên, Điều 82 Luật Đất đai 2013 liệt kê bốn nhóm trường hợp Nhà nước thu hồi đất không bồi thường về đất. Trong đó có người bị Nhà nước thu hồi đất do có vi phạm pháp luật về đất đai trong các trường hợp quy định tại Điều 64 hoặc bị thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo quy định của pháp luật, tự nguyện trả lại đất theo các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 65 Luật Đất đai.
Trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, mục đích phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì người có đất bị thu hồi có thể được bồi thường về đất.
Về nguyên tắc, theo quy định tại khoản 2 Điều 74 Luật Đất đai 2013 thì người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của luật này thì được bồi thường.
Theo đó, đối với trường hợp người bị thu hồi đất là hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thì phải thuộc trường hợp đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hằng năm, có giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 Luật Đất đai (trường hợp sử dụng đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 1-7-2004 không có giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận vẫn được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng).
Như vậy, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất muốn được bồi thường thì phải đảm bảo hai điều kiện là có căn cứ chứng minh quyền sử dụng đất là hợp pháp (thể hiện thông qua các giấy tờ về quyền sử dụng đất) và quyền sử dụng đất bị thu hồi phải được công nhận là tài sản của người sử dụng đất và thuộc loại được phép giao dịch (không phải là đất thuê trả tiền hằng năm).
Với trường hợp của ông LVT bị thu hồi đất để làm đường là trường hợp thu hồi đất theo quy định tại Điều 62 Luật Đất đai 2013, có thể được bồi thường về đất nếu ông LVT có giấy chứng nhận đối với các phần diện tích đất trên và đất có nguồn gốc không phải là đất thuê trả tiền hằng năm.
Nếu ông LVT cho rằng mình đủ điều kiện để được bồi thường nhưng lại không được bồi thường thì có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về việc thu hồi, bồi thường về đất, theo quy định tại Điều 204 Luật Đất đai 2013.
