Trang Rappler đưa tin vào rạng sáng ngày 28-6, tàu hàng Trung Quốc Vienna Wood đã va chạm với tàu cá Liberty 5 của Philippines ở ngoài khơi vùng biển phía Tây Bắc nước này khiến 12 ngư dân và hai hành khách trên tàu mất tích.
Trong một tuyên bố đưa ra hôm 29-6, Điện Malacanang (Dinh Tổng thống Philippines) nói rằng vụ việc “chỉ là một vụ va chạm nhỏ” vốn sẽ không tác động đến quan hệ giữa Philippines và Trung Quốc.
Tuy nhiên, theo Thượng nghị sĩ Risa Hontiveros - người từng được đề cử giải Nobel hồi năm 2005 cho những nỗ lực về hòa bình, ngoại giao và đối thoại, chính phủ Philippines không nên xem nhẹ vụ việc này, theo tờ Philippine Star.
“14 ngư dân Philippines của chúng ta đang mất tích. Ưu tiên của chúng ta là tìm ra họ, điều tra đầy đủ và không tiếp tục bảo vệ những lợi ích của Trung Quốc” – bà Hontiveros nói.
Thượng nghị sĩ Risa Hontiveros. Ảnh: MANILA BULLETIN
Bà Hontiveros gọi sự cố hôm 28-6 là một vụ “đâm tàu rồi bỏ chạy”, phụ họa cáo buộc được nhóm bảo vệ ngư dân Pamalakaya đưa ra hôm 29-6. Nhóm này nói rằng tàu hàng Trung Quốc lẽ ra nên giúp đỡ những người có mặt trên tàu cá Philippines.
"Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS), Công ước về An toàn sinh mạng con người trên biển (SOLAS) và các hiệp ước tương tự khác quy định rõ ràng rằng sau một vụ va chạm, các tàu phải hỗ trợ cho tàu kia cùng các thuyền viên và hành khách. Những gì đã xảy ra là họ đã va chạm với những người đồng hương với chúng ta và bỏ họ ở đó không thương tiếc” - Thượng nghị sĩ Hontiveros phát biểu bằng cả tiếng Philipines lẫn tiếng Anh.
Tàu cá Philippines xuất phát từ đảo Cagayan de Tawi-Tawi và đang trên đường đến cảng cá Navotas thì xảy ra vụ việc. Trong khi đó, tàu hàng Trung Quốc khởi hành từ cảng Subic ở thành phố Zambales đi Úc.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines đã triển khai chiến dịch tìm kiếm ngay sau khi nhận được tín hiệu cầu cứu từ thuyền trưởng của tàu Vienna Wood về vụ va chạm hôm 28-6. Tuy nhiên, đến thời điểm này, lực lượng hữu trách vẫn chưa tìm thấy bất cứ ai trong số những người bị mất tích.
Cách đây hơn một năm, vào ngày 9-6-2019, chiếc Gem-Vir 1, một tàu cá khác của Philippines, đã bị tàu Yuemaobinyu 42212 của Trung Quốc đâm chìm gần bãi Cỏ Rong, phía đông bắc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
Truyền thông Philippines khi đó cho biết sau khi đâm chìm tàu cá Philippines, tàu Trung Quốc đã lập tức chạy khỏi hiện trường, bỏ mặc 22 thuyền viên Philippines giữa biển khơi. Sau đó, những thuyền viên này được một tàu cá Việt Nam gần đó phát hiện và giải cứu.
Thuyền trưởng tàu Yuemaobinyu 42212 sau đó đã xin lỗi nhưng không có một vụ kiện nào được xúc tiến về vụ việc này.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte khi đó cũng đã giảm nhẹ vụ việc, coi đó chỉ là “một vụ tai nạn hàng hải nhỏ”.
Ngày 11-6 vừa qua, trả lời phỏng vấn kênh tin tức ABS-CBN, Cựu Phó Chánh án Tòa Tối cao Philippines Antonio Carpio nói rằng chính phủ Philippines nên kiện Trung Quốc ra Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) về việc Bắc Kinh không bồi thường 22 thuyền viên của một tàu cá Philippines bị tàu Trung Quốc đánh chìm hồi năm ngoái.
