Ông Antonio Carpio trả lời phỏng vấn kênh tin tức ABS-CBN, nói rằng Chính phủ Philippines nên kiện Trung Quốc ra ITLOS về việc Bắc Kinh không bồi thường 22 thuyền viên của một tàu cá Philippines bị tàu Trung Quốc đánh chìm hồi năm ngoái.
Ông Carpio đề cập đến vụ chiếc tàu cá Gem-Vir 1 của Philippines bị tàu Yuemaobinyu 42212 của Trung Quốc đâm chìm gần bãi Cỏ Rong, phía đông bắc quần đảo Trường Sa của Việt Nam vào ngày 9-6-2019.
Truyền thông Philippines khi đó cho biết sau khi đâm chìm tàu cá Philippines, tàu Trung Quốc đã lập tức chạy khỏi hiện trường, bỏ mặc 22 thuyền viên Philippines giữa biển khơi. Sau đó, những thuyền viên này được một tàu cá Việt Nam gần đó phát hiện và giải cứu.
Cựu Phó Chánh án Tòa Tối cao Philippines Antonio Carpio. Ảnh: MINDA NEWS
Vài ngày sau khi xảy ra vụ việc, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin viết trên Twitter rằng ông đã ủy quyền cho Đại sứ quán Philippines tại Anh gửi thư “cầu khẩn” lên Liên Hợp Quốc và Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO).
Theo đó, Philippines yêu cầu Liên Hợp Quốc đặt ưu tiên bảo vệ mạng sống của các ngư dân trên biển lên hàng đầu. Vấn đề bảo vệ tính mạng của các ngư dân đã được Manila nêu ra liên tiếp kể từ khi xảy ra vụ việc trên.
Phía Trung Quốc thừa nhận một “tàu cá” nước này có liên quan đến vụ đâm chìm tàu Gem-Vir 1 nhưng bác bỏ cáo buộc về cách hành xử “đâm trúng và bỏ chạy” trong vụ việc.
Tuy nhiên, ông Carpio thời điểm đó nói rằng ông tin rằng một tàu dân quân biển của Trung Quốc có khả năng đứng sau vụ đâm chìm tàu Gem-Vir 1. Phía Philippines cũng đã gửi công hàm ngoại giao phản đối tới Trung Quốc.
“Chúng ta có thể tìm kiếm bồi thường (từ Trung Quốc) trước ITLOS (Tòa án Quốc tế về Luật Biển)”, ông Carpio phát biểu trong cuộc phỏng vấn ngày 11-6, nhấn mạnh Philippines có quyền đánh cá tại khu vực tàu Gem-Vir 1 bị tàu Trung Quốc đâm chìm.
Cựu Phó Chánh án Tòa Tối cao Philippines khẳng định Philippines có thể kiện đòi Trung Quốc bồi thường do những hành động của nước này với tàu Gem-Vir 1 xảy ra sau phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài Thường trực của Liên Hợp Quốc, vốn bác bỏ toàn bộ yêu sách phi pháp của Bắc Kinh đối với Biển Đông.
Tuy nhiên, ông Carpio thừa nhận rằng một động thái như vậy là rất xa vời do chính sách hiện tại của chính quyền Tổng thống Rodrigo Duterte với Trung Quốc.
“Chúng ta có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại, nhưng động thái đó phải là một quyết định chính sách của chính phủ. Tuy nhiên, chính sách của chính phủ Philippines hiện nay là tránh xúc phạm Trung Quốc”, ông Carpio nói.
