Tăng xông là gì, nguy hiểm thế nào?

Nghĩa của từ tăng xông là tên gọi dân gian của bệnh tăng huyết áp, một bệnh lý tim mạch đặc trưng bởi tình trạng áp lực máu trong lòng động mạch cao hơn mức bình thường.

Tăng xông là gì?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), huyết áp được xem là cao khi chỉ số huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90mmHg.

Trong giai đoạn đầu hầu như lên tăng xông không gây ra triệu chứng rõ rệt, nhưng lâu dài bệnh sẽ âm thầm làm tổn thương các cơ quan quan trọng trong cơ thể. Từ đó tăng nguy cơ dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim hoặc suy thận mạn.

Nguyên nhân dẫn đến tăng xông

Nguyên nhân gây ra tình trạng này rất đa dạng, bao gồm cả yếu tố không thể thay đổi và yếu tố có thể kiểm soát được. Việc hiểu rõ những nguyên nhân này giúp người bệnh chủ động phòng ngừa cũng như điều chỉnh lối sống nhằm hạn chế nguy cơ tiến triển bệnh.

• Di truyền: Người có bố mẹ hoặc anh chị em ruột mắc chứng cao huyết áp thường có nguy cơ cao hơn do ảnh hưởng từ gen và những thói quen sinh hoạt trong gia đình.

• Tuổi tác: Khi bước sang độ tuổi trung niên và cao tuổi, đặc biệt sau tuổi 60, thành mạch máu mất dần độ đàn hồi dễ dẫn đến tăng chỉ số huyết áp.

• Chế độ dinh dưỡng: Chế độ ăn nhiều muối, chất béo bão hòa, thực phẩm giàu cholesterol… có thể thúc đẩy tiến trình xơ vữa động mạch và làm huyết áp bị tăng cao.

• Thừa cân, béo phì: Cân nặng vượt chuẩn buộc tim phải bơm máu nhiều hơn để nuôi dưỡng cơ thể, tạo áp lực lớn lên hệ thống tuần hoàn và huyết áp.

• Thiếu vận động: Lối sống thiếu vận động khiến mạch máu kém linh hoạt, cơ tim giảm sức co bóp, từ đó gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến huyết áp.

• Rượu bia, thuốc lá: Uống nhiều rượu bia và thường xuyên hút thuốc lá gây tổn hại đến tim – thận (hai cơ quan quan trọng trong điều hòa huyết áp) đồng thời thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.

• Căng thẳng tâm lý: Stress kéo dài kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh làm tăng nhịp tim, co mạch và thay đổi huyết áp.

• Bệnh lý nền: Các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh thận mạn, rối loạn nội tiết hay bệnh tim mạch khác có thể trực tiếp hoặc gián tiếp dẫn đến bệnh tăng huyết áp.

Trong các nguyên nhân trên, một số có thể được kiểm soát nhờ chế độ dinh dưỡng hợp lý, duy trì cân nặng khỏe mạnh, tập luyện đều đặn, tránh các thói quen có hại,.. trong khi những nguyên nhân bệnh lý cần được điều trị và theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa.

Dấu hiệu tăng xông

Ở giai đoạn sớm tăng xông thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ rệt và dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, khi huyết áp tăng cao kéo dài hoặc lên mức nguy hiểm cơ thể có thể xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo sau:

• Đau đầu, đau gáy dữ dội

• Cảm giác hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng

• Đau tức, thắt chặt vùng ngực

• Khó thở, hụt hơi

• Rối loạn thị giác và thính giác

• Buồn nôn, nôn ói

• Tê hoặc ngứa chi

• Chảy máu mũi

• Đỏ mặt hoặc cảm giác nóng bừng

• Mất ngủ

• Xuất huyết kết mạc

• Hồi hộp

• Da tái xanh

• Mệt mỏi

Khi nào cần đi khám?

Xuất hiện triệu chứng nghi ngờ như đau đầu kéo dài, chóng mặt, hoa mắt, khó thở, hồi hộp hoặc đau tức ngực.

Chỉ số huyết áp tại nhà liên tục cao từ 130/85mmHg trở lên, đặc biệt khi cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi.

Người bệnh có các yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình có người mắc bệnh huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh thận mạn…

Người bệnh đã áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, giảm muối, tập thể dục đều đặn nhưng huyết áp vẫn cao.

Việc đi khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác tình trạng bệnh, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và ngăn ngừa nguy cơ gặp phải biến cố tim mạch nguy hiểm.