Hơn 6 sào trồng bơ của gia đình ông Nguyễn Văn Nam tại thôn 8, xã Cư Êbur, TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) sát bên cạnh lò than không phép đang chết dần chết mòn vì ngày ngày phải hứng chịu hơi nóng và khói bụi phát ra từ lò than.
Ông Nam chia sẻ vườn bơ gia đình trồng hơn hai năm nay đầu tư gần cả trăm triệu nhưng đến nay cây không thể phát triển được. Có cây thì lá héo vàng, cây thì lá rụng hết chỉ còn trơ lại cành.
Cùng cảnh ngộ, hơn 9 sào trồng cà phê hồ tiêu của gia đình ông Tân ở thôn Châu Sơn cũng bị ảnh hưởng nặng nề, nhiều trụ tiêu đã chết còn rẫy cà phê thì lá co quắp, không thể ra hoa.
Theo quan sát của người viết tại thôn 8, vườn rẫy cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái của các hộ ở gần các lò đốt than đều bị khô héo, bụi than bám đen, không thể phát triển.
Không chỉ cây cối bị khói than “đầu độc” mà người dân cũng phải hít khói này ngày đêm, về lâu dài chắc chắn sẽ tổn hại sức khỏe.
Cơ sở sản xuất than củi không phép ở xã Cư Ea Bur gây ảnh hưởng cây trồng của người dân. Ảnh: T.Anh
Theo tìm hiểu, trên địa bàn xã Cư Êbur hiện tại có bốn cơ sở sản xuất than củi đang hoạt động với tổng cộng 34 lò, công suất 7-10 tấn than/lò. Đáng nói là trong số đó chỉ có một cơ sở của ông Khương Văn Khôi (thôn 8) có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp tư nhân, do Sở KH&ĐT tỉnh Đắk Lắk cấp và giấy xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường do UBND TP Buôn Ma Thuột cấp.
Tất cả bốn cơ sở đều xây gần khu dân cư, có nơi lò than chỉ cách nhà dân chưa đầy 100 m và liền kề vườn rẫy. Đáng lo ngại là các cơ sở sản xuất than củi không đầu tư lắp đặt ống khói và hệ thống phun sương để thu gom khói bụi, dẫn tới tình trạng ô nhiễm môi trường xảy ra nghiêm trọng.
Qua trao đổi, ông Trần Hoài Nam, cán bộ phụ trách địa chính - xây dựng - môi trường xã Cư Êbur, cho biết: “Tất cả các cơ sở sản xuất than củi trên địa bàn đều không chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất chuyên dùng theo quy định. Từ cuối năm 2016, xã Cư Êbur đã kiểm tra và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, với mức 1,5 triệu đồng/cơ sở.”
Lò đốt than ngay sát vườn tược của người dân. Ảnh: T.Anh
Trong khi đó, ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND xã Êbur, chia sẻ: “Xã đã tiến hành kiểm tra và báo cáo lên thành phố để có phương án di dời các lò than vào khu công nghiệp.
Hiện trên thành phố có hai khu công nghiệp Hòa Phú và Tân An, nếu các hộ, doanh nghiệp sản xuất đốt than không đảm bảo các tiêu chí môi trường ảnh hưởng đến người dân và sản xuất của bà con thì phải sớm di dời.
Quan điểm của xã là kiên quyết xử lý nghiêm các cơ sở đốt than vi phạm. Biện pháp cụ thể là yêu cầu tháo dỡ, không cho xây dựng thêm các lò và xin ý kiến thành phố tổ chức cưỡng chế các lò than không phép.”
