Ngày 20-10, lực lượng tay súng người Kurd ở miền Bắc Syria (YPG) cho biết đã rút khỏi thị trấn biên giới Ras al-Ayn thuộc tỉnh al-Hasakah ở đông bắc Syria, thể theo một thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian.
“Chúng tôi không còn bất kỳ tay súng nào trong TP” - hãng tin Reuters dẫn lời người phát ngôn SDF (Các lực lượng Dân chủ Syria - tổ chức mà YPG là thành viên chính).
Tuy nhiên, đại diện lực lượng tay súng nổi dậy Syria (FSA) được Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ nói YPG chưa hoàn toàn rút khỏi Ras al-Ayn.
YPG rút quân giữa thỏa thuận ngừng bắn mong manh
Trước đó, cuối ngày 19-10, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ ra thông báo khẳng định không có sự cản trở nào với việc rút quân của YPG và các hoạt động hiện tại, công tác sơ tán ở khu vực được phối hợp chặt với đối tác Mỹ.
Ras al-Ayn là một trong hai thị trấn biên giới mà Thổ Nhĩ Kỳ đặt mục tiêu phải chiếm được quyền kiểm soát từ tay lực lượng YPG khi phát động chiến dịch Mùa xuân hòa bình ngày 9-10.
Mục đích của Thổ Nhĩ Kỳ là nhằm để lập một “vùng an toàn” sâu hơn 32 km tính từ biên giới hai nước vào trong lãnh thổ Syria và đưa người dân Syria đang tị nạn ở Thổ Nhĩ Kỳ trở về.
Một tay súng FSA di chuyển gần thị trấn Ras al-Ayn thuộc tỉnh al-Hasakah ở phía đông bắc Syria ngày 19-10. Ảnh: REUTERS
Thổ Nhĩ Kỳ ngưng chiến dịch Mùa xuân hòa bình trong năm ngày, kể từ đêm 17-10, thể theo một thỏa thuận ngừng bắn được thống nhất giữa tổng thống nước này Recep Tayyip Erdogan và Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence.
Tình hình ngừng bắn được tuân thủ khá tốt trong hai ngày đầu. Tuy nhiên đến ngày thứ ba (20-10) thì Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết có một binh sĩ nước này thiệt mạng và một binh sĩ bị thương sau một trận tấn công của YPG ở thị trấn Tel Abyad thuộc tỉnh Raqqa ở đông bắc Syria mà Thổ Nhĩ Kỳ chiếm được trong những ngày đầu chiến dịch.
Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc YPG vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tới 22 lần kể từ khi thỏa thuận bắt đầu được thực hiện. Phần mình, YPG cũng cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi pháo kích vào nhiều khu vực dân thường.
Tuy nhiên, phát biểu trên đài ABC ngày 20-10, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo vẫn nhận xét thỏa thuận ngừng bắn nhìn chung được tuân thủ.
Các tay súng FSA do Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ tuần tra thị trấn Ras al-Ayn, tỉnh al-Hasakah (Syria) ngày 19-10. Ảnh: REUTERS
Ông Erdogan cảnh cáo rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ khôi phục tấn công khi thời hạn ngừng bắn kết thúc (dự kiến vào ngày 22-10) nếu YPG chưa rút khỏi khu vực mà Thổ Nhĩ Kỳ định sẽ lập “vùng an toàn”. Phía Thổ Nhĩ Kỳ cho biết binh sĩ mình và các tay súng đồng minh YPG đã bao vây Ras al-Ayn cuối tuần rồi.
Ngày 18-10, ông Erdogan cho biết Thổ Nhĩ Kỳ sẽ lập hơn chục chốt quan sát ở “vùng an toàn”. Theo lời một nhân chứng trong khu vực thì Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt tay lập hai chốt quan sát trong ngày 20-10.
Ông Putin sẽ quyết số phận YPG?
Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch đánh vào YPG sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo rút quân khỏi đông bắc Syria. Bước đi này của ông Trump hứng chỉ trích mạnh cả trong và ngoài nước Mỹ khi YPG là đồng minh chính sát cánh cùng Mỹ chiến đấu chống lại tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) nhiều năm trời.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper, toàn bộ gần 1.000 lính Mỹ ở miền Bắc Syria dự kiến sẽ di chuyển sang miền Tây Iraq để tiếp tục đánh IS.
Cờ Thổ Nhĩ Kỳ gần thị trấn Ras al-Ayn, tỉnh al-Hasakah (Syria) ngày 19-10. Ảnh: REUTERS
Việc Mỹ rút quân tạo nên một khoảng trống ở Syria và đây là một cơ hội của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Binh sĩ quân đội Syria và quân đội Nga - theo thỏa thuận với YPG - tuần rồi đã kéo đến hai thị trấn biên giới Manbij và Kobani ở tỉnh Aleppo vốn đã vắng bóng lính Mỹ nhưng vẫn còn lực lượng YPG hiện diện.
Dù ủng hộ lực lượng FSA lật đổ chính phủ Tổng thống Syria Bashar al-Assad trong tám năm nội chiến nhưng mới đây ông Erdogan lên tiếng rằng không có vấn đề gì với việc quân chính phủ Syria triển khai gần biên giới, nếu lực lượng YPG rời đi.
Xe quân sự Thổ Nhĩ Kỳ ở thị trấn Akcakale, tỉnh Şanlıurfa (Thổ Nhĩ Kỳ) giáp biên giới với Syria ngày 20-10. Ảnh: REUTERS
Ông Erdogan và Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ gặp nhau tại TP Sochi (Nga) ngày 22-10. Và theo lời Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu ngày 20-10 thì hai ông Erdogan và Putin sẽ bàn về chuyện buộc YPG rút khỏi Manbij và Kobani.
“Chúng tôi tin chúng tôi có thể đạt được một thỏa thuận với họ cùng nhau hợp tác trong tương lai, như chúng tôi đã từng có trước đây” - ông Cavusoglu nói.
Chưa biết diễn biến sẽ thế nào khi Nga mấy ngày trước vẫn gọi chiến dịch Mùa xuân hòa bình của Thổ Nhĩ Kỳ đánh vào Syria là “không thể chấp nhận được” và yêu cầu kiềm chế.
