Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ hợp tác với lưỡng đảng tại Quốc hội để “trừng phạt nặng” Thổ Nhĩ Kỳ, sau khi nước này phát động chiến dịch quân sự đánh vào lực lượng tay súng người Kurd ở Syria – đồng minh chính của Mỹ trong cuộc chiến chống IS.
“Sẽ làm việc với nghị sĩ Lindsey Graham và với nhiều thành viên Quốc hội, kể cả các thành viên Dân chủ về chuyện áp đặt trừng phạt nặng lên Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ Tài chính đã sẵn sàng, có thể sẽ tìm kiếm thêm pháp chế. Có sự đồng lòng lớn về điều này. Thổ Nhĩ Kỳ đã yêu cầu đừng trừng phạt. Hãy chờ xem!” – ông Trump viết trên Twitter ngày 13-10.
Chiến dịch Mùa xuân Hòa bình của Thổ Nhĩ Kỳ đang làm quan hệ giữa các đồng minh NATO xấu đi. Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recept Tayyip Erdogan gặp nhau tại kỳ họp NATO ở Bỉ năm ngoái. Ảnh: REUTERS
Thổ Nhĩ Kỳ chính thức mở màn chiến dịch Mùa xuân Hòa bình đánh vào đông bắc Syria từ ngày 9-10. Theo lời Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recept Tayyip Erdogan thì mục tiêu chiến dịch là nhằm loại trừ một “hành lang khủng bố” dọc biên giới nước này với Syria. Cụ thể, chiến dịch này sẽ loại trừ các đe dọa từ lực lượng YPG cũng như từ các phần tử tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Bên cạnh đó, chiến dịch cũng sẽ lập một “vùng an toàn”, tạo điều kiện cho người tị nạn Syria ở Thổ Nhĩ Kỳ trở về nước.
Trước ngày chiến dịch được phát động, Mỹ đã cho rút một số lượng binh sĩ khỏi khu vực Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến đưa quân vào.
Sau khi chỉ trích “bỏ rơi” đồng minh YPG, ông Trump nhiều lần nhấn mạnh rằng ông không muốn dính líu vào một “cuộc chiến không có hồi kết” nữa ở Trung Đông. Tuy nhiên ông Trump cũng tuyên bố khả năng sẽ trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Theo nhận định của nhiều nhà quan sát thì có thể ông Trump đang phải chịu áp lực từ các nghị sĩ lưỡng đảng phải trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ vì mở chiến dịch đánh lực lượng YPG.
Chiến sự gần thị trấn Tell Abyad, tỉnh Raqqa (Syria) giáp biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 12-10. Ảnh: REUTERS
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham – người được ông Trump nhắc đến trên Twitter – lâu nay vẫn ủng hộ duy trì quân Mỹ ở Syria. Ngày 11-10, nghị sĩ Graham đã đề nghị ông Trump “thay đổi hướng đi” và sử dụng quân đội Mỹ để ngăn chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ.
Thượng nghị sĩ Graham và Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Van Hollen đã cùng soạn thảo một dự luật trừng phạt nhắm vào cá nhân Tổng thống Erdogan và một số quan chức cấp cao của Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như phong tỏa hỗ trợ quân sự với nước này.
Theo các nhà quan sát, thời điểm này dường như trừng phạt là phương án khả thi nhất trong phản ứng của Mỹ với Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày 11-10, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin nói rằng với việc “trừng phạt nặng”, Mỹ có thể “đóng sập kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ nếu cần thiết”.
Ngoài vấn đề liên quan đến đồng minh YPG, Mỹ cũng lo ngại xung đột từ chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ tạo điều kiện cho các tù nhân IS đang bị giam ở các khu vực người Kurd kiểm soát ở Syria trốn thoát. Đầu ngày 13-10 một số quan chức người Kurd cho biết đã có hàng trăm tù nhân liên quan IS trốn thoát khỏi một trại giam giữ sau khi trại này bị trúng pháo của Thổ Nhĩ Kỳ bắn.
