Nợ thuế 3 năm có thể bị cưỡng chế phá sản

Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 do Bộ Tài chính dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định, từ ngày 1-7, cơ quan thuế sẽ thực hiện biện pháp "khai tử" với doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc một trong 2 trường hợp.

Trường hợp đầu tiên là doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký quá 3 năm kể từ ngày cơ quan thuế ra thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Đồng thời, doanh nghiệp cũng không nộp hồ sơ xin khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Trường hợp 2 là doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thuế và cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác trong thời gian từ 3 năm trở lên nhưng vẫn không thể thu hồi được tiền thuế nợ.

Căn cứ theo khoản 1 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan quản lý thuế khi kiểm tra thuế phải đảm bảo các nguyên tắc. Đó là áp dụng quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra thuế; ưu tiên kiểm tra trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử.

Cơ quan thuế cũng cần tuân thủ quy định của pháp luật và không cản trở hoạt động bình thường của người nộp thuế. Việc kiểm tra thuế nhằm đánh giá tính đầy đủ, chính xác, trung thực của việc kê khai, nộp thuế và việc tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế.

Song song đó, việc kiểm tra thuế của cơ quan thuế không trùng lặp về nội dung, phạm vi, thời gian giữa cơ quan thanh tra, kiểm tra, Kiểm toán nhà nước, trừ trường hợp có bằng chứng, căn cứ vi phạm cần kiểm tra lại.

Cơ quan thuế kiểm tra việc xác định giá giao dịch liên kết của người nộp thuế theo nguyên tắc giao dịch độc lập và bản chất kinh tế của hoạt động, giao dịch phát sinh quyết định nghĩa vụ thuế tương ứng với giá trị tạo ra từ bản chất kinh tế của hoạt động kinh doanh, giao dịch phát sinh của người nộp thuế; không công nhận các giao dịch liên kết không theo nguyên tắc giao dịch độc lập làm giảm nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Bỏ đề xuất ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế

Đáng chú ý, tại dự thảo Nghị định trước đó, cơ quan soạn thảo từng yêu cầu ngân hàng, ví điện tử, tổ chức trung gian thanh toán và thẻ quốc tế cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của người sử dụng cho cơ quan thuế. Các đơn vị này đồng thời phải phối hợp khi phát hiện giao dịch bất thường liên quan đến nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên, tại bản dự thảo mới nhất gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đã bỏ quy định này sau khi tiếp thu ý kiến các bên.

Cụ thể, góp ý về đề xuất này, NHNN cho rằng việc yêu cầu các ngân hàng, tổ chức thanh toán cung cấp thông tin tài khoản người sử dụng có thể xung đột với các quy định về bảo mật thông tin khách hàng.

Theo quy định hiện hành các ngân hàng chỉ được cung cấp thông tin khi được khách hàng chấp nhận hoặc yêu cầu của cơ quan nhà nước. Trong khi đó, Luật Quản lý thuế 2025 không quy định cụ thể trách nhiệm của tổ chức tín dụng, đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.

Ngoài ra, pháp luật về thanh toán cũng không quy định bên cung cấp dịch vụ thanh toán phải xác định, thu thập thông tin về hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng mua hoặc sử dụng để thống kê, cung cấp cho cơ quan thuế.

Hiện các hệ thống thanh toán hiện xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày, NHNN cho rằng việc yêu cầu các nhà băng tự động nhận diện các nhà cung cấp nước ngoài "chưa đăng ký, kê khai, nộp thuế" là không khả thi.

Trước đó, theo Nghị định 126/2020 và Luật Quản lý thuế 2019, ngân hàng thương mại phải cung cấp thông tin chi tiết về giao dịch ngân hàng của tổ chức cá nhân là người nộp thuế theo đề nghị của người đứng đầu cơ quan thuế.

Việc này nhằm phục vụ cho mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Cơ quan thuế có trách nhiệm bảo mật khai thác, lưu trữ thông tin tài khoản của người nộp.