Thái độ cứng rắn của ông Donald Trump với Trung Quốc trước và sau khi nhậm chức tổng thống Mỹ dẫn đến lo ngại hai nước rồi sẽ khó tránh khỏi xung đột vì điểm nóng biển Đông. Tuy nhiên theo Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana, Tổng thống Mỹ Trump sẽ không chiến tranh với Trung Quốc vì biển Đông.
“Tôi không nghĩ điều này sẽ xảy ra. Ông Trump là một doanh nhân và biết rõ nếu chiến tranh xảy ra thì kinh tế sẽ thiệt hại thế nào” – Bloomberg dẫn lời Bộ trưởng Lorenzana trong cuộc phỏng vấn ngày 2-2. Ông Lorenzana 68 tuổi, từng có thời gian hơn một thập kỷ làm tùy viên quân sự Philippines ở Mỹ.
Tháng trước, ông Rex Tillerson - người vừa được Thượng viện chấp nhận đề cử trở thành Ngoại trưởng Mỹ hai ngày trước – tuyên bố sẽ tìm cách ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận các đảo nhân tạo đã xây dựng trái phép trên biển Đông. Bộ trưởng Lorenzana nghi ngờ khả năng này, rằng: “Làm sao có thể ngăn chặn điều đã xảy ra?”.
Đá Subi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam ở biển Đông bị Trung Quốc chiếm đóng cải tạo trái phép. Ảnh: GETTY IMAGES
Về quan điểm của Philippines, Bộ trưởng Lorenzana cho biết: “Tôi sẽ không phát động chiến tranh vì mấy đảo nhỏ này. Dù cả nếu chúng ta có sức mạnh quân sự, tôi cũng sẽ suy nghĩ thật cẩn trọng trước khi phát động chiến tranh”. Ông Lorenzana cũng cho biết Philippines sẽ giữ vị thế trung lập nếu căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc ở biển Đông gia tăng.
Dù tỏ thái độ thận trọng như thế nhưng Bộ trưởng Lorenzana cũng không bỏ qua chỉ trích việc Trung Quốc đưa tàu khảo sát vào khu vực biển Đông tranh chấp với Philippines thời gian gần đây.
“Tàu khảo sát làm gì ở đó khi ở yên một chỗ trong nhiều ngày? Đây không phải là việc đi qua thông thường” – Bộ trưởng Lorenzana cho biết ông đã đề nghị Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay gửi công hàm chính thức phản đối Trung Quốc.
Theo ông Loreanzana, Philippines cần thiết phải lên tiếng phản đối sự xâm nhập của Trung Quốc, đặc biệt sau khi đã có phán quyết của Tòa trọng tài thường trực bác tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở hơn 80% biển Đông.
Bộ trưởng Lorenzana cho biết sẽ yêu cầu Quốc hội tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 2,5% GDP, so với mức 1,5% GDP hiện tại. Theo ông Lorenzana, dù mức 2,5% GDP vẫn chỉ bằng một nửa mức chi tiêu quốc phòng hiện tại của các nước láng giềng nhưng cũng sẽ giúp Philippines đối phó tốt hơn với các thách thức từ sự gia tăng hiện diện của Trung Quốc ở biển Đông.
