Trang tin Rappler của Philippines đã có một cuộc phỏng vấn độc quyền với ông Paul Reichler hôm 3-7 về sự cố ở bãi Cỏ Rong (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam) vừa qua. Ông Reichler là một luật sư nổi tiếng thế giới và gắn liền với chiến thắng lịch sử của Philippines trong vụ kiện chống Trung Quốc.
Qua đó, ông Reichler cho rằng, vụ đâm chìm tàu cá Philippines của một tàu Trung Quốc tại bãi Cỏ Rong là một "sự vi phạm rõ ràng" luật pháp quốc tế.
Cụ thể hơn, luật sư Reichler nói rằng đây là một vụ việc điển hình cần truy cứu trách nhiệm pháp lý của quốc gia. Đó là có thể buộc chính phủ Trung Quốc chứ không chỉ là một tàu cá tư nhân phải chịu trách nhiệm về sự cố này.
"Đầu tiên, đó rõ ràng là sự vi phạm luật pháp quốc tế của Trung Quốc. Vi phạm trầm trọng thêm khi Trung Quốc dường như không thực hiện bất kỳ thủ tục pháp lý nào đối với thủ phạm của hành vi gây hấn này”, luật sư Reichler cho biết.
Bên cạnh đó, luật sư Reichler cũng lập luận rằng tàu Trung Quốc "can thiệp vào quyền lợi" của ngư dân Philippines "bằng cách phá hủy tàu". Theo đó, Trung Quốc không chỉ vi phạm Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS) mà còn một công ước khác về an toàn hàng hải.
Luật sư Paul Reichler trong một phiên tòa ở The Hague, Hà Lan. Ảnh: RAPPLER
"Sự hung hăng của tàu Trung Quốc và việc Cảnh sát biển và chính quyền Trung Quốc không có bất kỳ hành động nào để ngăn cản hành vi hung hăng đều là vi phạm công ước về an toàn hàng hải", ông Reichler nói.
Ngoài ra, luật sư Reichler lưu ý rằng trong hầu hết các trường hợp khác, "nếu đây là một tai nạn trên biển" và nếu hai tàu cá tư nhân va chạm nhau thì "đó là vấn đề giữa hai bên tư nhân".
Tuy nhiên, theo luật sư Reichler trong trường hợp này, sự bảo vệ thường xuyên của Cảnh sát biển Trung Quốc đối với các tàu cá của họ, đặc biệt là khi xâm nhập bất hợp pháp vào vùng biển tranh chấp thì cần truy cứu trách nhiệm của nhà nước.
Chính phủ Trung Quốc phải chịu trách nhiệm pháp lý về thiệt hại đã gây ra và về hành vi xâm nhập vùng biển tranh chấp, chứ không chỉ là các chủ sở hữu hoặc người điều khiển con tàu Trung Quốc gây thiệt hại.
Đồng thời, luật sư Reichler cũng đồng ý với ông Antonio Carpio, phó thẩm phán cấp cao của Tòa án tối cao Philippines, rằng lực lượng dân quân hàng hải Trung Quốc có khả năng đứng sau vụ việc.
Luật sư Reichler được cả thế giới biết đến như là “người hùng” đi tìm công lý cho những quốc gia yếu thế. Vào năm 2013, báo The Wall Street Journal đã từng hỏi luật sư Reichler liệu ông có lo lắng về việc “mạo phạm Trung Quốc” khi đứng về phía Philippines.
Đáp lại, ông Reichler nói: "Các đồng nghiệp của tôi và tôi phải đối mặt với một lựa chọn: đấu tranh cho công lý, hoặc tránh đối kháng với những kẻ giàu có và quyền lực. Nhưng vì chúng tôi trở thành luật sư để chiến đấu vì công lý, chúng tôi chưa bao giờ do dự khi đưa ra những lựa chọn này".
Trong cuộc phỏng vấn với Rappler, ông Reichler nói thêm rằng phán quyết của Tòa Trọng tài Biển Đông cho thấy "các quốc gia nhỏ hơn cần sự bảo vệ của luật pháp quốc tế" để chống lại các nước láng giềng lớn mạnh hơn.
