Điều này đã phần nào làm HĐXX mà trực tiếp là thẩm phán chủ tọa phiên tòa coi nhẹ sự có mặt, quan điểm và quá trình tranh luận của người bào chữa, người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự trong xét xử. Rất hiếm khi có bản án ghi nhận đầy đủ luận cứ của người bào chữa, quan điểm của người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự.
Cho đến nay, các bản án của tòa không ghi nhận luận cứ của người bào chữa, quan điểm của người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự vẫn không bị coi là vi phạm tố tụng nghiêm trọng. Trong khi đó, Hiến pháp 2013 đã quy định nguyên tắc tranh trụng trong xét xử được đảm bảo; phán quyết của tòa phải căn cứ kết quả tranh tụng công khai tại phiên tòa. Mà muốn minh bạch rằng kết quả xét xử của tòa tuân thủ nguyên tắc này thì bản án của tòa phải ghi nhận đầy đủ quan điểm, lập luận của các bên, nhận định và kết luận của HĐXX...
Vì vậy, tôi đề nghị Quốc hội khi xem xét các dự án BLTTHS, BLTTDS, Luật Tố tụng hành chính cần phải có quy định nếu bản án không ghi nhận luận cứ của người bào chữa cho bị cáo, người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự, không nêu nhận định, kết luận của HĐXX về việc chấp nhận hay không chấp nhận các quan điểm đó là vi phạm tố tụng nghiêm trọng (vi phạm nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được đảm bảo). Đây là một trong những căn cứ để tòa án cấp trên hủy án khi có kháng cáo, kháng nghị phúc thẩm, kháng nghị giám đốc thẩm. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phải chịu trách nhiệm về vi phạm này.
Có quy định cụ thể như vậy mới bảo đảm xác định sự thật của vụ án, bảo đảm phán quyết của tòa căn cứ vào kết quả tranh tụng công khai tại phiên tòa.
Luật sư NGUYỄN HỒNG HÀ, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Khánh Hòa
