Theo lời của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngày 19-5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã đe dọa sẽ chiến tranh với Philippines nếu nước này thực thi phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực và thăm dò dầu ở biển Đông.
Theo ông Duterte, ông Tập đưa ra lời cảnh cáo này khi hai ông gặp nhau tại Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 15-5, bên lề diễn đàn Một vành đai, Một con đường. “Chúng tôi dự tính sẽ khoan thăm dò dầu ở đó. Nếu nói đó là của ông, thì đó là quan điểm của ông nhưng quan điểm của tôi là tôi có thể thăm dò dầu. Nếu có dầu thì đó là của chúng tôi” - ông Duterte nhắc lại lời ông đã nói với ông Tập.
“Ông ấy trả lời tôi: Chúng ta là bạn bè, chúng tôi không muốn cãi nhau với ông. Chúng tôi muốn duy trì mối quan hệ ấm áp, tuy nhiên nếu ông cứ thúc ép chuyện này, chúng tôi sẽ có chiến tranh”.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước cuộc gặp song phương ngày 15-5 tại Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: REUTERS
Lời của ông Duterte nhằm đáp lại sự chỉ trích trong nước rằng ông quá mềm yếu với Trung Quốc khi không thực hiện phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực năm ngoái, xử thắng cho Philippines, bác tuyên bố chủ quyền đường lưỡi bò của Trung Quốc ở biển Đông.
Theo phán quyết của Tòa Trọng tài, Philippines có quyền chủ quyền trong khu vực Vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý tính từ bờ biển, có thể khai thác dầu khí.
Ông Duterte lâu nay từng nhiều lần thể hiện dự ngưỡng mộ với ông Tập, cho biết sẽ có lúc nêu chuyện phán quyết của Tòa Trọng tài ra với ông Tập, tuy nhiên trước mắt cần củng cố quan hệ hai nước. Dù sao Philippines cũng hy vọng sẽ được Trung Quốc cho vay và đầu tư cơ sở hạ tầng hàng tỉ USD.
Ông Duterte cũng cho biết ông Tập có hứa là tương lai sẽ có lúc hai bên bàn chuyện phán quyết của Tòa Trọng tài nhưng không phải bây giờ. Theo ông Duterte, lý do Trung Quốc không muốn nói chuyện phán quyết của Tòa Trọng tài lúc này và vì lo các nước cùng tranh chấp khác có thể theo gương Philippines đi kiện Trung Quốc.
Cùng ngày 19-5, Philippines và Trung Quốc đã có cuộc tham vấn song phương về biển Đông đầu tiên. Hai bên trao đổi quan điểm về “tầm quan trọng của việc xử lý các mối quan ngại, các sự cố, các tranh chấp liên quan đến biển Đông một cách thích hợp”, theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
