Ngay từ đầu năm 2024, Ngân hàng Nhà nước đã giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng là 15% có điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế. Tuy nhiên, tháng 1-2024, tín dụng toàn hệ thống lại giảm 0,6% so với cuối năm 2023. Nhiều ngân hàng đang đồng loạt đưa ra những chính sách để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, trong đó có nhiều gói tín dụng ưu đãi dành cho người mua nhà để ở.

Người đi vay so đo lãi suất

Mặc dù lãi suất vay mua nhà hiện đã chạm đáy nhưng người đi vay vẫn cẩn thận khảo sát, so sánh lãi suất của các ngân hàng để chọn mặt gửi vàng. Chị Hồng Anh (quận 9) chia sẻ: “Hiện nay, mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm rất mạnh so với thời điểm cách đây hơn một năm. Điều này giúp người vay mới có lợi thế hơn rất nhiều so với trước. Dù vậy, người đi vay cũng không dễ lựa chọn ngân hàng có điều kiện tốt nhất để vay. Như tôi ưu tiên chọn ngân hàng nào cho vay lãi suất ưu đãi cố định trong khoảng thời gian càng dài càng tốt. Điều này giúp tôi chủ động được phương án trả nợ, không phải nơm nớp lo sợ lãi vay bất ngờ quay đầu tăng sau khi hết thời gian ưu đãi”.

Trong khi đó, anh Minh Tuấn (quận Tân Bình) cho biết ưu tiên lựa chọn ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài. Theo anh Tuấn, điều kiện vay của những ngân hàng này khắt khe ngang với điều kiện cho vay của nhóm ngân hàng thương mại vốn nhà nước nhưng lãi suất cho vay lại thấp hơn khá nhiều. Đơn cử, tại Ngân hàng Shinhan Bank, lãi vay mua bất động sản đang được ngân hàng này công bố là 5,2%/năm cố định 12 tháng đầu tiên; 5,5%/năm cố định 24 tháng đầu tiên và 6%/năm cố định 36 tháng đầu tiên. Còn tại Ngân hàng UOB, lãi vay thế chấp trong 12 tháng đầu tiên là 6,29%/năm; cố định 24 tháng đầu sẽ là 6,69%/năm. Sau thời gian ưu đãi, lãi suất sẽ được tính bằng chi phí vốn của ngân hàng ở từng thời điểm (hiện chi phí vốn của UOB là 9,4%/năm) cộng với biên độ chênh lệch là 0,5%/năm và sẽ được điều chỉnh ba tháng một lần.

Để được vay 1 tỉ đồng, ngoài tài sản thế chấp, phía ngân hàng yêu cầu khách hàng phải có hợp đồng lao động, với gia đình có bốn người thì thu nhập tối thiểu của hai vợ chồng phải từ 30 triệu đồng trở lên, đồng thời lương phải chi trả qua tài khoản ngân hàng. “Bên cạnh đó, ngân hàng còn kiểm tra lịch sử trên CIC xem gia đình tôi có khoản vay nào bị trả chậm trước đây hay không. Chính vì điều kiện khắt khe như vậy nên những người công chức, lương qua tài khoản chỉ khoảng 5-7 triệu đồng, các khoản thu nhập khác dù cao hơn nhưng không qua tài khoản thì cũng khó có thể vay được” - anh Tuấn nói.

Ở chiều ngược lại, chị Hiền (TP Thủ Đức) kể: “Đầu năm 2023, khoản vay mua nhà của tôi tại TienPhong Bank có mức lãi suất lên tới 14,2%/năm, sau 3-4 lần điều chỉnh giảm, đến nay khoản vay của tôi vẫn neo ở mức 12,3%/năm. Tôi đang tìm cách vay mượn tiền người thân, bạn bè trong thời gian ngắn để đáo hạn khoản vay này, sau đó vay mới lại cũng tại ngân hàng này để được hưởng lãi suất thấp hơn. Nếu cứ gánh lãi suất cao như hiện tại thì rất áp lực đối với gia đình chúng tôi”.

“Tôi cho rằng lãi suất cho vay trong năm 2024 khó có thể tăng được khi sức mua của nhà đầu tư lẫn người mua nhà ở thực vẫn còn yếu.”

Ông Nguyễn Đức Vinh

Người mua nhà hết đau đầu vì lãi suất?

Trong vai khách hàng đang có nhu cầu đi vay mua bất động sản, tôi được một nhân viên tín dụng tư vấn: “Nếu chị dùng tài sản thế chấp này để vay mua bất động sản thì lãi suất hiện khoảng 7%-7,5%/năm và được cố định trong năm đầu. Sau đó, lãi suất cho vay sẽ được tính dựa trên lãi suất cho vay cơ sở cộng với biên độ chênh lệch khoảng 2,5%/năm. Còn nếu chị có kinh doanh một ngành nghề nào đó thì khi vay, ngân hàng sẽ “hướng” mục đích vay của chị là để kinh doanh dù thực chất khoản vay này được dùng để đầu tư bất động sản. Với cách này, lãi suất cho vay chỉ 5,5%-6%/năm và đáo hạn sáu tháng/lần. Về điều kiện cho vay thì chỉ cần có tài sản bảo đảm, có nguồn thu có thể chứng minh được là đủ điều kiện rồi. Về định giá tài sản bảo đảm, ngân hàng định giá tới 90% giá thị trường và hạn mức cho vay khoảng 80% giá trị định giá”.

Ông Hồ Nam Tiến, Tổng Giám đốc LPBank, cho biết: “Trong tháng đầu năm, tín dụng tiêu dùng bất động sản giảm trong khi các sản phẩm tín dụng tiêu dùng khác lại tăng. Để tiếp cận khách hàng, ngoài các chính sách lãi suất ưu đãi, chúng tôi cũng chủ động thay đổi mô hình tổ chức hoạt động, giúp rút ngắn tới 40% thời gian phê duyệt hồ sơ tín dụng”.

Trong khi đó, theo Tổng Giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh, hiện các ngân hàng đều đã đồng loạt giảm mạnh lãi suất cho vay mua nhà, có những ngân hàng giảm chỉ còn 5,9%/năm. Lãi suất là vấn đề mang tính thị trường, vì vậy khi cung lớn hơn cầu thì đương nhiên sẽ giảm. Do đó, giờ đây lãi suất đi vay không còn là vấn đề gây đau đầu nữa. Với nhóm khách hàng có mức rủi ro cao hơn thì ngân hàng cũng phải đưa ra một mức lãi suất cao vừa phải.

“Tôi cho rằng lãi suất cho vay trong năm 2024 khó có thể tăng được khi sức mua của nhà đầu tư lẫn người mua nhà ở thực vẫn còn yếu. Chưa kể các vấn đề vướng mắc pháp lý của dự án bất động sản vẫn chưa được tháo gỡ một cách nhanh chóng” - ông Vinh nói.•