Tên lửa bắn rơi chiếc máy bay MH17 trên bầu trời Đông Ukraine hơn hai năm trước được phóng từ một bệ phóng tên lửa Buk của Nga được chở sang khu vực phe ly khai kiểm soát ở Ukraine, theo kết quả điều tra Đội Điều tra chung công bố ngày 28-9. Đội Điều tra chung gồm các nhà điều tra Hà Lan, Úc, Bỉ, Malaysia, Ukraine.
Chiếc máy bay Boeing 777 số hiệu MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines bay từ Amsterdam (Hà Lan) sang Kuala Lumpur (Malaysia) đã bị trúng tên lửa đất đối không khi bay qua bầu trời Đông Ukraine vào ngày 17-7-2014. Toàn bộ 298 người trên máy bay thiệt mạng.
Từ các chứng cứ thu thập được, các nhà điều tra cho biết bệ phóng tên lửa Buk này được chuyển về Nga ngay trong đêm đó sau khi thảm họa xảy ra.
“Có thể kết luận MH17 đã bị bắn rơi vì một tên lửa đất đối không 9M38 Buk được phóng từ bệ phóng tên lửa Buk được chở sang từ Nga và ngay sau vụ phóng thì bệ phóng này đã được chở về Nga” - theo Giám đốc Cơ quan điều tra hình sự Trung ương của cảnh sát quốc gia Hà Lan Wilbert Paulissen.
Hiện trường xác chiếc máy bay MH17 rơi trên một cánh đồng hoa ở Petropavlovka (Ukraine) tháng 7-2014. Ảnh: NYT
Các nhà điều tra bác bỏ khả năng chiếc MH17 bị rơi do va chạm với một máy bay khác hoặc vì một tai nạn nào đó, khẳng định nguyên nhân rơi là do trúng tên lửa đất đối không. Tuy nhiên, họ không thể kết luận việc bắn tên lửa này là vô tình hay cố ý.
Đầu đạn tên lửa Buk của Nga có khả năng bắn rơi máy bay cách nó 30 km, tuy nhiên hệ thống radar của nó được thiết kế phục vụ chiến tranh nên không thể phân biệt máy bay quân sự và dân sự.
Hãng tin RIA Novosti (Nga) dẫn lời người phát ngôn điện Kremlin Nga Dmitry Peskov tuyên bố báo cáo của đội điều tra Hà Lan “chỉ là sự suy đoán từ các thông tin không đủ tiêu chuẩn”.
Trong khi đó, hãng Intefax (Nga) dẫn lời người phát ngôn phe ly khai Ukraine Eduard Basurin khẳng định “Chúng tôi không có những hệ thống phòng không như thế này, cả hệ thống vũ khí và cả chuyên gia vận hành nó. Vì thế chúng tôi không thể bắn rơi chiếc Boeing 777.”
Nga trước giờ vẫn cho rằng chiếc MH17 do quân đội Ukraine bắn rơi. Ngày 26-9, Nga tuyên bố mình có bằng chứng cho thấy tên lửa bắn rơi chiếc MH17 không phải được bắn đi từ lãnh thổ phe ly khai Ukraine kiểm soát, cho biết sẽ gửi bằng chứng này cho các nhà điều tra.
Vụ chiếc MH17 bị bắn rơi tác động không nhỏ đến quyết định trừng phạt nặng Nga của Liên minh châu Âu và Mỹ.
