Lời đe doạ trên được Tổng thống Donald Trump đưa ra chỉ vài giờ sau khi tăng thuế từ 10% lên 25% đối với 200 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc hôm 10-5, hãng Bloomberg đưa tin.
Diễn biến của vòng đàm phán giữa hai cường quốc này đang trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Chốt phiên giao dịch ngày 10-5, thị trường chứng khoán Mỹ được cho là đã đạt được mức tăng trưởng tích cực nhờ những lời trấn an của các quan chức hai nước rằng tiến trình đàm phán diễn ra khá tốt đẹp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong Hội nghị thượng đỉnh G20 tháng 12-2018. Ảnh: REUTERS
Cuối ngày, ông Trump trong loạt trạng thái trên Twitter nói rằng buổi đàm phán đã diễn ra "thẳng thắn và có tính xây dựng". "Mối quan hệ giữa tôi với Chủ tịch Tập Cận Bình vẫn vững mạnh, và các cuộc thảo luận sẽ tiếp tục trong tương lai", ông Trump viết.
Dẫn nguồn từ các cá nhân trong nội bộ quá trình đàm phán, Bloomberg cho biết Mỹ và Trung Quốc đều dự định sẽ tiếp tục đàm phán, nhưng chưa có kế hoạch cụ thể cho vòng đàm phán tiếp theo.
Những người này cũng tiết lộ phái đoàn Mỹ trong lúc thảo luận với Phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc đã nói rằng Bắc Kinh có 3-4 tuần để nhất trí một thỏa thuận với Washington. Nếu thỏa thuận không thể đạt được đúng thời hạn này, Trung Quốc sẽ hứng chịu thuế quan 25% áp lên thêm 325 tỉ USD hàng hóa xuất sang Mỹ.
Theo đó, lời đe doạ được cho là cách mà Mỹ đáp trả lại thái độ không nhân nhượng của Trung Quốc trong suốt những ngày đàm phán, theo nguồn tin của Bloomberg.
Trong một tuyên bố vào cuối hôm 10-5, Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer thông báo chính quyền Trump sẽ công bố chi tiết về kế hoạch áp thuế lên khoảng 300 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc vào ngày 13-5, hiện thực hoá lời đe dọa sẽ áp thuế lên Trung Quốc mới đây của mình.
Ngoài ra, trả lời phỏng vấn Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV, Phó Thủ tướng Lưu Hạc cho biết hai bên đã nhất trí sẽ tiếp tục đàm phán dù gặp phải "một vài sự phản kháng và phân tán nhất thời", và nói rằng lần đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra ở Bắc Kinh. Ông cũng phủ nhận ý kiến cho rằng đàm phán đã đổ vỡ khi khẳng định "đó chỉ là những trở ngại thông thường và không thể tránh được khi đàm phán".
Tuy vậy, ông Lưu Hạc cũng thể hiện lập trường cứng rắn khi tuyên bố "Trung Quốc và nhân dân Trung Quốc không e sợ", và "Trung Quốc cần một thỏa thuận có tính hợp tác, có sự bình đẳng và tôn trọng".
Theo các chuyên gia, việc Mỹ và Trung Quốc chưa thể chốt một thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh thương mại đang khiến cho nền kinh tế của hai nước gặp phải những rủi ro lớn. Thậm chí, việc này có thể đẩy kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái đúng vào thời điểm ông Trump tái tranh cử tổng thống vào năm 2020.
Những rủi ro này là một lý do khiến một số nhà phân tích tin rằng hai bên cuối cùng sẽ phải đạt được thoả thuận. Tuy nhiên, lần đàm phán vừa qua cũng cho thấy những khác biệt lớn còn tồn tại giữa Mỹ và Trung Quốc, khi hai nước cùng lúc phải vừa giải quyết các vấn đề nội bộ, vừa phải giải quyết sự đối đầu ngày càng gia tăng của nhau.
"Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu Trung Quốc có thể quay trở lại và đưa ra đề xuất đủ để ông Trump cấp nhận", Ely Ratner, chuyên gia về Trung Quốc thuộc Trung tâm nghiên cứu Center for a New American Security nhận định. "Tôi nghĩ là phía Trung Quốc khó có thể làm điều đó khi mà ông Trump đẩy căng thẳng leo thang. Mọi chuyện ngày càng khó hơn cũng như trở thành một trở ngại chính trị cho ông Trump”.
