Tờ South China Morning Post đưa tin Lithuania ngày 3-9 đã triệu hồi bà Diana Mickeviciene - đại sứ Lithuania tại Trung Quốc - để tham vấn, động thái liên quan quyết định của quốc gia Baltic này hồi tháng 7 khi cho phép Đài Loan mở văn phòng đại diện ở thủ đô Vilnius “dưới danh nghĩa Đài Loan”.
Bộ Ngoại giao Lithuania hôm 3-9 cho biết bà Mickeviciene đã được triệu hồi khỏi Bắc Kinh để tham vấn "theo tuyên bố của chính phủ Trung Quốc vào ngày 10-8".
Bà Diana Mickeviciene - đại sứ Lithuania tại Trung Quốc. Ảnh: SIMON SONG
Đài Loan và Lithuania hồi tháng 7 đã nhất trí rằng văn phòng đại diện của Đài Loan ở thủ đô Vilnius - dự kiến mở cửa vào mùa thu năm nay - sẽ mang tên Đài Loan, thay vì Đài Bắc như trước đây, động thái Bắc Kinh nói vi phạm chính sách “Một Trung Quốc”.
Bộ Ngoại giao Lithuania hôm 3-9 cho biết các nhà ngoại giao từ Liên minh châu Âu (EU) - trong đó Lithuania là một thành viên – đã bày tỏ tình đoàn kết với Đại sứ Mickeviciene.
Phó Đại sứ EU tại Trung Quốc – ông Tim Harrington – cùng ngày đã chia sẻ một bức ảnh trên trang Twitter cho thấy hàng chục nhà ngoại giao EU đã tập trung để thể hiện tình đoàn kết với người đồng cấp Lithuania khi phải rời Bắc Kinh và mong bà Mickeviciene có thể sớm trở lại, Bộ Ngoại giao Lithuania cho hay.
Lithuania cho biết đại sứ quán của nước này ở Bắc Kinh “tiếp tục hoạt động như bình thường”.
Trước đó, Trung Quốc hôm 10-8 đã triệu hồi đại sứ tại Lithuania và trục xuất đại sứ của quốc gia Baltic này tại Bắc Kinh vì quyết định của Lithuania khi cho phép Đài Loan mở văn phòng đại diện ở thủ đô Vilnius “dưới danh nghĩa Đài Loan”.
Thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 10-8 nêu rõ: "Chúng tôi kêu gọi phía Lithuania ngay lập tức sửa chữa quyết định sai lầm, thực hiện các biện pháp cụ thể để khắc phục tổn hại và không tiến sâu hơn vào con đường sai lầm".
Thông cáo đề cập "hậu quả tiềm tàng" đối với Lithuania nếu nước này cho phép văn phòng đại diện của Đài Loan tại nước này mở cửa, song không nêu chi tiết.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Lithuania hôm 10-8 đã bày tỏ “lấy làm tiếc” về động thái của Trung Quốc, nhấn mạnh rằng Lithuania “sẵn sàng phát triển các mối quan hệ cùng có lợi với Đài Loan, giống như nhiều nước khác trên thế giới, trên cơ sở nguyên tắc ‘một Trung Quốc’”.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất. Bắc Kinh tuyên bố Đài Loan không có quyền được công nhận ngoại giao, mặc dù hòn đảo này duy trì quan hệ ngoại giao không chính thức với nhiều quốc gia thông qua các văn phòng thương mại hoạt động như đại sứ quán trên thực tế, gồm cả ở Mỹ và Nhật.
Sức ép của Trung Quốc đã làm giảm số lượng các đồng minh ngoại giao chính thức của Đài Loan xuống còn 15 đồng minh.
Hồi tháng 2, trước sức ép từ Trung Quốc, Guyana đã hủy bỏ việc cho phép Đài Loan mở văn phòng thương mại và đầu tư tại quốc gia Nam Mỹ này.
Lần gần nhất Đài Loan thành lập văn phòng đại diện tại châu Âu là vào năm 2003 tại Bratislava, Slovakia.
Theo Cơ quan Ngoại giao Đài Loan, Đài Loan hiện điều hành 110 văn phòng đại diện tại 72 quốc gia.
