Không chỉ gió đã bị “lãng phí” cho cuộc sống thị dân mà tầm nhìn cảnh quan từ sông, biển vào đô thị và ngược lại cũng trở nên là thứ xa xỉ.
Theo tôi, trước tiên trách nhiệm không thể né tránh thuộc về cá nhân ban hành các quyết định phê duyệt quy hoạch tổng thể thiếu khoa học cũng như các quyết định cho phép đầu tư thiếu cân nhắc…
Thứ hai, có một thực tế không thể chối cãi trong hoạt động đầu tư dự án là dù với hình thức gì, lập luận gì thì dự án được lập bởi chủ đầu tư thường được khai thác tối đa về quy hoạch theo hướng có lợi nhất cho chủ đầu tư. Trong một lần đến Việt Nam vào tháng 10-2010, TS Mike Douglass, ĐH Hawaii (Mỹ), người nhiều năm gắn bó với quy hoạch châu Á, cho rằng mô hình phát triển các đô thị châu Á, trong đó có Việt Nam khiến ông phát sợ. “Các tập đoàn xây dựng đang dẫn dắt quy hoạch, họ xây dựng cả thành phố và biến nó thành của tư nhân” - TS Mike Douglass thẳng thắn. Sự phản biện của giới chuyên môn bị xem nhẹ vì nhiều lý do là một trong những nguyên do khiến quy hoạch bị lợi ích nhóm dẫn dắt mà lẽ ra đó phải là lợi ích của địa phương. “Đất vàng” lẽ ra phải tạo ra cơ hội vàng cho người dân thụ hưởng cuộc sống từ quy hoạch có chất lượng vì vậy bị biến thành “đất vàng” cho chủ đầu tư khai thác tối đa.
Cuối cùng, việc lấy ý kiến người dân hay tham vấn cộng đồng đối với quy hoạch, dự án tuy được quy định rõ song thực tế được thực hiện rất cảm tính và chiếu lệ ở nhiều nơi. Việc lấy ý kiến người dân hay tham vấn cộng đồng lẽ ra phải được thực hiện ở giai đoạn chủ trương song ở rất nhiều dự án công tác này chỉ được thực hiện khi giải pháp đã được đưa ra, thậm chí khi dự án đã triển khai khiến người dân bị đặt vào thế “đã rồi”. Quy hoạch nói chung hay dự án nói riêng có thể tích cực song do chưa đạt sự đồng thuận cao nên dễ bị phản ứng tiêu cực và đình trệ…
Giải quyết rốt ráo các vấn đề, khắc phục hạn chế từ những nguyên do trên là một trong những giải pháp góp phần biến “đất vàng” thành cơ hội vàng; để gió không còn là “của cải lãng phí” và tầm nhìn cảnh quan từ sông, biển vào đô thị và ngược lại cũng không còn là thứ xa xỉ đối với thị dân và du khách.
KTS LÊ CÔNG SĨ,7/3 Nguyễn Trãi, khóm 2, phường 1,
TP Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh
