Theo Bộ Tài chính, luỹ kế thanh toán vốn đầu tư công qua KBNN đến hết ngày 31-8-2021 là 183.718,3 tỉ đồng, bằng 42,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao kiểm soát chi qua KBNN (kế hoạch là 436.431,9 tỉ đồng).
So với cùng kỳ năm 2020, giảm 33.488,3 tỉ đồng về giá trị, giảm 5,8% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao kiểm soát chi qua KBNN, bằng 36,8% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và UBND tỉnh giao thêm kiểm soát chi qua KBNN (kế hoạch là 499.054,6 tỉ đồng).
Lý giải về nguyên nhân giải ngân vốn đầu tư đạt thấp, Bộ Tài chính cho biết: Tác động của dịch COVID–19 từ đầu năm đến nay tại nhiều tỉnh, thành phố phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị số 16. Đặc biệt 19 tỉnh thành phía Nam phải thực hiện giãn cách xã hội từ ngày 19-7-2021 đến nay và Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội từ ngày 24-7-2021 đến nay... nên đã tác động trực tiếp đến tiến độ triển khai thực hiện, thi công các công trình.
Ngoài ra, tiến độ giải ngân vốn đầu tư thấp còn chịu ảnh hưởng của giá nguyên vật liệu (sắt, thép) tăng đột biến từ đầu năm đến nay cũng phần nào ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.
Đồng thời, Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh đến việc chưa phân bổ hết số vốn NSNN năm 2021 được giao do nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Trong đó, nguyên nhân khách quan là do đặc thù của kế hoạch đầu tư vốn NSNN năm 2021 triển khai khi kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 đến cuối tháng 7-2021 mới được Quốc hội thông qua.
Chính vì vậy mà nhiều dự án khởi công mới chưa có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 và phải chờ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được Quốc hội thông qua mới có cơ sở để phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn NSNN năm 2021.
Bên cạnh đó, vế hoạch vốn năm 2021 chưa được Thủ tướng Chính phủ giao là (vốn chương trình MTQG) là 16.000 tỉ đồng (vốn trong nước) do hiện nay các chương trình mới đang trong giai đoạn lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Đồng thời, số kế hoạch vốn năm 2021 chưa được các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai phân bổ chiếm 11,04% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, nên cũng ảnh hưởng đến triển khai, thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công năm 2021.
Riêng đối với nguồn vốn nước ngoài, sự phản hồi của nhà tài trợ ODA khi được xin ý kiến rất chậm, đặc biệt là song phương, thời gian thẩm định và phê duyệt tài liệu đấu thầu của nhà tài trợ chậm, dẫn đến thời gian lựa chọn nhà thầu kéo dài hơn, chậm trao hợp đồng so với các dự án trong nước.
Trong tháng 1-2021, thời điểm các chủ đầu tư tập trung hoàn thiện hồ sơ thanh toán vốn đầu tư công năm 2020 với số vốn khoảng 51.065,6 tỉ đồng và làm thủ tục kéo dài kế hoạch vốn năm 2020 sang năm 2021.
Hơn nữa, tháng 2-2021 trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán nên các yếu tố đó cũng góp phần ảnh hưởng đến tiến độ thanh toán kế hoạch vốn năm 2021.
Trong những tháng còn lại của năm 2021, để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, Bộ Tài chính tiếp tục chỉ đạo Kho bạc nhà nước các tỉnh, thành phố nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công tác kiểm soát chi vốn ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước; đảm bảo kiểm soát chi ngân sách nhà nước theo đúng quy định của pháp luật.
Đồng thời, chủ động phối hợp với chủ đầu tư để sớm nghiệm thu khối lượng, hoàn thiện hồ sơ thủ tục gửi Kho bạc làm cơ sở kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tránh dồn khối lượng thanh toán vào cuối năm.
