Trước thực trạng hàng hóa tồn đọng tại các cửa khẩu cảng biển, hàng không có gia tăng, lãnh đạo Cục Hải quan TP.HCM đã chỉ đạo các đơn vị hải quan cửa khẩu tăng cường kiểm tra, giám sát, rà soát, làm thủ tục đúng quy định đối với hàng tồn đọng.
Không đến nhận vì… toàn hàng cấm nhập
Đầu tháng 4-2018, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 đã khám xét một container hàng tồn tại cảng, phát hiện trong container này chứa toàn hàng cấm nhập khẩu.
Lô hàng này, được nhập khẩu về cảng Cát Lái trên manifest thể hiện tên người nhận là Công ty TNHH MTV TM L.V. (đường Đỗ Nhuận, phường Sơn Kỳ, quận Tân Phú, TP.HCM).
Tuy nhiên, sau khi hàng về cảng nhiều tháng, doanh nghiệp (DN) này không làm thủ tục nhận hàng. Phát hiện có dấu hiệu nghi vấn nên Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 đã phối hợp với trạm biên phòng cửa khẩu, các lực lượng chức năng của Cục Hải quan TP.HCM khám xét.
Kết quả phát hiện, trong container chứa 95 bộ máy lạnh; 279 cái xe đạp các loại không đầy đủ các bộ phận yên xe, pedan, vành, lốp; ba cái xe máy. Tất cả số hàng này đều đã qua sử dụng, thuộc danh mục cấm nhập khẩu.
Các container hàng tồn tại cảng phát hiện chứa hàng lậu, hàng cấm nhập khẩu.
Trước đó, khám xét lô hàng tồn đọng tại cảng Cát Lái, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 cũng phát hiện trong container chứa 271 bộ máy lạnh các loại, 26 cái tủ lạnh, tất cả đã qua sử dụng, thuộc danh mục hàng cấm nhập khẩu. Trị giá lô hàng gần 1,7 tỉ đồng.
Lô hàng trên được gửi cho người nhận là Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ XNK H.T.P. Sau hơn ba tháng kể từ ngày hàng cập cảng, DN không đến làm thủ tục nhận hàng, phát hiện có dấu hiệu nghi vấn cơ quan Hải quan gửi giấy mời DN phối hợp kiểm tra.
Sau đó DN có công văn từ chối nhận hàng, với lý do người gửi nhầm lẫn, công ty không ký hợp đồng mua hàng này và DN cũng cam kết chưa làm thủ tục hải quan đối với lô hàng trên.
Tuy nhiên, thông tin trên manifest (bản khai hải quan) thể hiện địa chỉ người nhận hàng trùng khớp với thông tin của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ XNK H.T.P và tên hàng đúng như kết quả kiểm tra thực tế. Hàng hóa vi phạm là hàng cấm nhập khẩu, trị giá lớn.
Hiện Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc vi phạm của DN này sang cơ quan CSĐT - Công an TP.HCM xác minh, điều tra theo quy định của pháp luật.
Chặn “rác” nhập về Việt Nam
Theo Cục Hải quan TP.HCM, hiện các container hàng tồn tại cảng có dấu nghi vấn chứa hàng lậu, hàng cấm đã được các đơn vị khoanh vùng, khóa container để theo dõi, kiểm soát chặt.
Ngoài các mặt hàng tồn đọng thông thường, tại cảng Cát Lái hiện đang nóng tình trạng tồn của hàng ngàn container phế liệu nhập khẩu. Trước thực trạng này, Cục Hải quan TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp để kiểm soát, quản lý chặt chẽ và đã phát hiện một số trường hợp đã dùng thủ đoạn khai báo gian dối hòng trốn tránh giấy phép, đưa phế liệu không đạt tiêu chuẩn vào Việt Nam.
Hải quan kiểm soát, ngăn chặn hành vi biến tướng để đưa phế liệu nhập khẩu "rác" vào Việt Nam.
Đội Kiểm soát Hải quan, Cục Hải quan TP.HCM được giao chủ trì triển khai chuyên án hiện chuyên án nhằm kiểm soát, ngăn chặn hành vi biến tướng để đưa phế liệu không đạt chất lượng nhập khẩu vào Việt Nam.
Đơn vị này đã phát hiện một số trường hợp đưa phế liệu về cảng nhưng do chưa xin được giấy phép nhập khẩu, DN đã tìm mọi cách để tìm cách biến tướng đưa hàng vào Việt Nam.
Cơ quan hải quan cho biết mặt hàng phế liệu có trị giá thấp, DN nhập khẩu từ nước ngoài nhiều trường hợp còn được đối tác trả tiền cho việc thu gom phế liệu nên việc tái xuất phế liệu không đạt chất lượng nhập khẩu rất khó thực hiện, còn việc tiêu hủy thì ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường.
Đây là một trong những thách thức lớn đối với cơ quan hải quan nói riêng và cơ quan quản lý nhà nước nói chung trong công tác quản lý, ngăn chặn "rác" nhập khẩu.
