Cư xá Thanh Đa, tọa lạc tại phường 27, quận Bình Thạnh là một trong những khu dân cư lâu đời nhất tại TP.HCM. Được xây dựng từ năm 1972, đến nay, khu vực này đã xuống cấp nghiêm trọng cả về kết cấu lẫn cơ sở hạ tầng.

Thế nhưng, dự án xây mới cụm 8 lô số cư xá Thanh Đa vẫn chưa thể thực hiện do nhiều vướng mắc khiến đời sống người dân gặp nhiều khó khăn.

Cư dân mong chờ từng ngày

Những tòa nhà đã 50 năm tuổi của khu cư xá Thanh Đa nằm san sát nhau, kết nối qua những lối đi nhỏ hẹp, bị bóp nghẹt bởi đủ thứ đồ đạc. Đa phần những tòa nhà nhuộm màu thời gian này đều phủ kín rong rêu, dây điện chằng chịt.

Một ngày tháng 8, chúng tôi tìm đến lô IX và lô X của cư xá Thanh Đa, khu vực được cho là xuống cấp nghiêm trọng hơn cả trong tổng số 6 tòa nhà chưa thực hiện di dời, giải tỏa của dự án cụm 8 lô số cư xá Thanh Đa. Nhìn từ bên ngoài, tòa nhà đã vô cùng cũ kỹ. Không khó để hình dung ra bên trong các tòa nhà này những hạng mục xây dựng đã xuống cấp nghiêm trọng, nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào.

Ông Thanh Quang, cư dân của cư xá Thanh Đa dẫn chúng tôi lên tầng 1, lô số IX - nơi ông và gia đình 4 thành viên sinh sống hơn 25 qua.

Men theo lối đi, cầu thang là những mảng tường bong tróc, ẩm mốc, nứt nẻ. Dưới chân là nền gạch sụt lún, bong tróc để lộ ra những lớp xi măng. Lối đi dọc theo hành lang dẫn vào các căn hộ sâu hun hút, thiếu ánh sáng do không được trang bị đèn.

"Khoảng thời gian trước mùa dịch Covid-19, tôi đã nghe thông tin về dự án giải tỏa khu vực này nhưng đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Hầu hết các căn hộ ở đây đều đã xuống cấp, tường nhà bong tróc, nứt toác, nhiều thanh sắt lộ ra, chỉ cần dùng tay kéo là sắt rơi ra.

Nhiều hạng mục đã xuống cấp nghiêm trọng, rỉ sét, mưa thì dột, người dân phải dùng đồ che chắn để nước mưa không tạt vào nhà. Đáng nói, hệ thống phòng cháy chữa cháy dường như chỉ còn là những hộp rỗng đính lên tường, thiết bị hỏng hóc do không được bảo trì thường xuyên" - ông Quang chia sẻ.

Trước đó, từ năm 2012, lô IV và VI của cư xá bị nghiêng, sụt lún nghiêm trọng nên cư dân tại đây đã được di dời đi nơi khác. Hai lô nhà số IV và VI được phá bỏ.

Cách đó không xa là hộ gia đình ông Nguyễn Tiến Phát, người đã sinh sống 30 năm tại lô số X. Ông Phát cho biết trước đây khu vực này có 2 tòa nhà bị nghiêng, sụt lún nghiêm trọng nên người dân được di dời đi nơi khác.

"Tôi có người thân đã di dời và được biết rằng đến nay người dân chỉ được cấp nơi ở tạm thời, chưa có văn bản rõ ràng. Người đi cũng lo lắng mà người ở lại thì như ngồi trên đống lửa." - ông Phát nói.

Về việc di dời 6 lô còn lại đến nay người dân chỉ nghe truyền miệng, chưa có văn bản, thông tin chính thức nào từ cơ quan chức năng.

Trong khi đó, đa phần các tòa nhà đều đã xuống cấp nghiêm trọng, người dân tự cơi nới, sửa sang, làm chuồng cọp, thay đổi kết cấu, kiến trúc nhà cho nhiều mục đích khác nhau nên không còn giữ nguyên hiện trạng ban đầu. Vô hình trung càng làm khu nhà thêm mất an toàn.

"Nhà tôi mỗi năm đều phải bỏ tiền ra sửa chữa, hư hỏng nghiêm trọng nhất là nền nhà, vừa sửa xong vài tháng lại hư, nước bên dưới cứ xì lên làm hư hỏng nhà.

Tường nhà cũng thường xuyên bị bong tróc, thỉnh thoảng nước từ đâu đẩy ra. Mỗi khi có đợt triều cường hoặc mưa lớn là khu vực bị ngập, ẩm thấp. Người dân ở đây ai cũng mong muốn sớm được đền bù, giải tỏa, di dời đi nơi khác để ổn định đời sống" - ông Phát bày tỏ.

Nhiều năm qua, người dân sống trong khu vực cư xá Thanh Đa đều mong ngóng khu đất dự định làm khu tái định cư cho người dân ngay bên cạnh. Tuy nhiên, khu đất hiện vẫn được bao bọc bằng tôn, bên trong mọc đầy cỏ dại, không có công nhân máy móc thi công và chưa rõ số phận dự án.

Vẫn phải chờ thủ tục pháp lý

Theo UBND quận Bình Thạnh, hiện nay dự án có vướng mắc về cơ sở áp dụng luật (áp dụng theo luật về Đất đai hay luật về Nhà ở) trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và giao đất nên chưa triển khai được. Hiện vấn đề này đang được các sở ngành nghiên cứu tham mưu UBND TP quyết định, làm cơ sở để thực hiện.

Hiện UBND quận Bình Thạnh đang thực hiện việc nghiên cứu, đề xuất hệ số K bồi thường khi cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư bị hư hỏng, xuống cấp của dự án để trình Sở Xây dựng thẩm định và trình UBND TP.HCM phê duyệt theo quy định.

Nhằm gỡ vướng cho dự án, UBND quận Bình Thạnh đã kiến nghị UBND TP sớm kết luận thực hiện việc áp dụng cơ chế, chính sách theo Luật Đất đai hoặc Luật Nhà ở để thực hiện dự án xây dựng cụm chung cư lô số - cư xá Thanh Đa, phường 27 (vốn doanh nghiệp) sau khi Sở Xây dựng tham mưu, trình văn bản chỉ đạo thực hiện.