ĐH Quốc gia TP.HCM vừa chính thức gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất Chương trình “Nâng cao năng lực đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản tại ĐH Quốc gia TP.HCM đạt trình độ tiên tiến, ngang tầm khu vực và thế giới giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2045”.
Theo thông tin từ ĐH Quốc gia TP.HCM, khoa học cơ bản đóng vai trò nền tảng trong phát triển các công nghệ mới. Nghiên cứu cơ bản là điểm khởi đầu trong chuỗi nghiên cứu khoa học, từ khám phá đến ứng dụng và sản xuất. Đầu tư cho khoa học cơ bản cũng đòi hỏi chi phí lớn và thời gian dài.
Tuy nhiên, các ngành khoa học cơ bản trong những năm gần đây đang dần mất đi sức hút, số lượng thí sinh đăng ký theo học và điểm chuẩn đầu vào ngày càng giảm.
Nguyên nhân chính xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng cũng như tiềm năng của khoa học cơ bản. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ và đầu tư cho lĩnh vực này còn hạn chế, chưa tạo được động lực đủ mạnh để thu hút sinh viên tài năng; triển vọng nghề nghiệp đối với các ngành khoa học cơ bản chưa thực sự hấp dẫn, thường có thu nhập không cao, công việc lại đòi hỏi trình độ chuyên môn sâu, cống hiến lớn.
Đồng thời, thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, ĐH Quốc gia TP.HCM cho rằng để có những đột phát về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo thì trước tiên cần phát triển khoa học cơ bản để tạo nền tảng vững chắc.
Do đó, giải pháp phát triển khoa học cơ bản tại ĐH Quốc gia TP.HCM ở chương trình lần này dựa trên 3 trụ cột chính: Phát triển nhân tài trong lĩnh vực khoa học; tích hợp nghiên cứu cơ bản với các công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo; xây dựng hạ tầng nghiên cứu hiện đại, đồng bộ với chuyển đổi số.
Trong đó, ĐH Quốc gia TP.HCM đề xuất một số nội dung đáng chú ý. Cụ thể: Miễn học phí, cấp học bổng cho học sinh, sinh viên tài năng, người học sau ĐH theo học các ngành khoa học cơ bản; Thu hút và tài trợ cho các nhà khoa học trẻ xuất sắc, nhà khoa học đầu ngành đến làm việc tại ĐH Quốc gia TP.HCM; đột phá đổi mới chương trình đào tạo các ngành khoa học cơ bản gắn với các công nghệ chiến lược; cho phép các tài năng trẻ học theo lộ trình riêng; phát triển kho học liệu số cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.
Cạnh đó nâng cao năng lực giảng dạy các môn toán và khoa học (STEM) cho giảng viên ĐH, giáo viên phổ thông; tổ chức các hoạt động trải nghiệm STEM cho học sinh, sinh viên.
Đồng thời, ĐH Quốc gia TP.HCM tập trung tích hợp nghiên cứu cơ bản với các công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh về toán, vật lý, hóa học, sinh học, khoa học trái đất, khoa học biển, khoa học xã hội. Phát triển các trung tâm xuất sắc về các công nghệ chiến lược, thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia.
ĐH Quốc gia TP.HCM cũng đề xuất xây dựng hạ tầng nghiên cứu hiện đại, đồng bộ với chuyển đổi số.
Mục tiêu đào tạo gần 1.000 cử nhân, kỹ sư ngành khoa học cơ bản giai đoạn 2025-2030
ĐH Quốc gia TP.HCM hiện nay gồm 8 trường ĐH và 1 viện nghiên cứu thành viên. Tổng đội ngũ khoảng 1.600 tiến sĩ, trong đó 350 giáo sư, phó giáo sư.
Mỗi năm, ĐH Quốc gia TP.HCM cung cấp gần 20.000 cử nhân, kỹ sư, kiến trúc sư, bác sĩ, dược sĩ, thạc sĩ, tiến sĩ trong hầu hết lĩnh vực cho TP.HCM và các tỉnh lân cận.
Mục tiêu của ĐH Quốc gia TP.HCM giai đoạn 2025-2030 sẽ đào tạo được khoảng 1.000 cử nhân, kỹ sư tài năng, 600 thạc sĩ, 300 tiến sĩ trong lĩnh vực khoa học cơ bản; 36.000 cử nhân, kỹ sư; 3600 thạc sĩ; 600 tiến sĩ trong lĩnh vực kỹ thuật – công nghệ; mời được 300 nhà khoa học trẻ xuất sắc, nhà khoa học đầu ngành, 100 giáo sư thỉnh giảng từ các trường ĐH, các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới; công bố trên 20.000 bài báo khoa học lĩnh vực khoa học cơ bản và các lĩnh vực liên quan trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín.
Cần đột phá chính sách để giữ chân những người thầy giỏi
(PLO)- Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai quyết liệt. Một trong những nhiệm vụ quan trọng được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh trong đó là phát triển đội ngũ nhà khoa học.
