Trong dự thảo quyết định thay thế quyết định số 24/2017 sửa đổi cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân vừa trình Chính phủ, Bộ Công Thương đề xuất đưa các khoản lỗ kinh doanh điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vào giá điện. Đề xuất này thu hút nhiều ý kiến của người dân, có ý kiến cho rằng đề xuất này không phù hợp.
Về vấn đề này, đại diện Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương), cho biết khi đưa ra đề xuất này thì tổ soạn thảo đã xem xét rất kỹ các quy định của pháp luật và tình hình thực tế, ý kiến góp ý của các bộ, ngành.
Cục này cho hay, Điều 4 Quyết định 24/2017 quy định các thành phần cấu thành lên giá bán lẻ điện bình quân hàng năm bao gồm chi phí của các khâu phát điện, truyền tải điện, phân phối - bán lẻ điện, điều độ hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện lực, chi phí dịch vụ phụ trợ hệ thống điện, chi phí quản lý chung của EVN và các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.
Các khoản chi phí khác này bao gồm cả chênh lệch tỉ giá đánh giá lại chưa được phân bổ được đưa vào giá thành sản xuất kinh doanh điện năm tính giá do Bộ Công Thương, Bộ Tài chính xem xét, quyết định hàng năm.
“Quyết định 24 đã quy định việc các khoản chi phí đã phát sinh nhưng chưa được tính vào giá điện trong các lần điều chỉnh trước đây sẽ được xem xét để tính toán phân bổ vào giá điện của kỳ đang tính toán. Trong giai đoạn trước khi ban hành Quyết định 24, chênh lệch tỷ giá là khoản chi phí lớn nhất thường bị treo chưa hạch toán vào giá thành sản xuất kinh doanh điện cũng như giá điện hoặc chỉ được hạch toán phân bổ một phần tùy tình hình tài chính của mỗi năm” - Cục Điều tiết điện lực cho hay.
 |
Từ ngày 4-5, giá bán lẻ điện bình quân đã được điều chỉnh tăng ở mức 3% nhưng mới chỉ giải quyết được một phần khó khăn cho tình hình tài chính và dòng tiền của EVN. Ảnh minh hoạ: EVN |
Từ giữa Quý I-2022, giá nhiên liệu thế giới tăng cao làm tăng chi phí mua điện, nhưng giá bán lẻ điện được giữ ổn định dẫn đến kết quả sản xuất kinh doanh điện của EVN năm 2022 lỗ hơn 26 ngàn tỉ đồng. Giá nhiên liệu năm 2023 tuy đã bớt căng thẳng so với năm 2022 nhưng vẫn ở mức cao so với giai đoạn trước 2022, gây ảnh hưởng lớn đến cân bằng tài chính của EVN.
Trong bối cảnh đó, từ ngày 4-5-2023, giá bán lẻ điện bình quân đã được điều chỉnh tăng ở mức 3% nhưng mới chỉ giải quyết được một phần khó khăn cho tình hình tài chính và dòng tiền của EVN, dẫn đến chi phí năm 2023 tiếp tục bị dồn tích.
“Vì năm 2022 không tăng giá điện và năm 2023 chỉ tăng ở mức 3% nên theo quy định tại Quyết định 24 các khoản chi phí đầu vào của hai năm này được thu hồi thông qua giá điện để đảm bảo an sinh xã hội và phát triển chung thì cần được xem xét thu hồi trong các lần điều chỉnh giá điện tiếp theo” - Cục này cho biết.
Ngoài lý do trên, Cục cũng dẫn thêm nguyên tắc định giá được quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Giá năm 2012 và Luật Giá năm 2023 được Quốc hội thông qua ngày 19-6-2023, có hiệu lực từ ngày 1-7-2024, quy định: “Bảo đảm bù đắp chi phí sản xuất, kinh doanh hợp lý, hợp lệ; lợi nhuận (nếu có) hoặc tích lũy theo quy định của pháp luật (nếu có) phù hợp với mặt bằng thị trường…”.
Cục Điều tiết điện lực khẳng định, nếu không có quy định cụ thể về việc xem xét thu hồi lỗ sản xuất kinh doanh điện trong quá khứ sẽ có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển và bảo toàn vốn Nhà nước của EVN. Nếu hoạt động sản xuất kinh doanh thua lỗ kéo dài trong bối cảnh giá điện tại một số thời điểm sẽ phải thực hiện điều chỉnh theo lộ trình, phù hợp với điều kiện kinh tế vĩ mô ở từng thời kỳ.
“Dự thảo cũng đã quy định các khoản chi phí khác chưa được phân bổ vào giá điện cần xác định theo Báo cáo tài chính đã kiểm toán, tức theo giá thành thực tế và có sự kiểm tra, giám sát của liên Bộ, ngành theo chương trình kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện hằng năm đã quy định tại Quyết định 24.
Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp rà soát phương án phân bổ các khoản chi phí chưa được tính vào giá điện do EVN đề xuất để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, đảm bảo sự thống nhất trong quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô mà giá điện là một yếu tố trong đó” - đại diện Cục Điều tiết điện lực cho hay.
