Trong những năm gần đây, Việt Nam đã vươn lên trở thành thị trường tiêu thụ cua hoàng đế đỏ tươi sống lớn thứ hai tại châu Á của Na Uy, phản ánh nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng đối với các sản phẩm hải sản cao cấp, truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Người Việt ăn hơn 100 tấn cua "nhà giàu" mỗi năm
Bà Åshild Nakken, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) - đưa ra con số ấn tượng: Cứ 4 con cua hoàng đế (King Crab) Na Uy xuất khẩu sang thị trường châu Á thì có 1 con được tiêu thụ tại Việt Nam.
Cụ thể, Việt Nam hiện chiếm tới 27% tổng lượng xuất khẩu cua hoàng đế đỏ của quốc gia Bắc Âu này sang châu Á, tương đương hơn trăm tấn mỗi năm (năm 2024 khoảng 110 tấn). Xét về thị phần cua hoàng đế tươi sống tại Việt Nam, nguồn cung từ Na Uy đang nắm giữ 41%, cho thấy vị thế áp đảo của dòng hải sản này trên bàn tiệc người Việt.
Giới quan sát nhận định, Việt Nam đang là thị trường "mỏ vàng" đầy tiềm năng. Hiện Na Uy và các nước khối Bắc Âu đang trong quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với Việt Nam. Nếu hiệp định được ký kết, thuế nhập khẩu hải sản có thể về mức 0%. Điều này không chỉ mở ra cơ hội cho các nhà xuất nhập khẩu mà còn giúp người tiêu dùng trong nước tiếp cận hải sản hạng sang với mức giá "mềm" hơn đáng kể.
Để đón đầu cơ hội này, NSC cho biết sẽ đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại và nhận diện thương hiệu. Không chỉ khu biệt ở kênh nhà hàng, khách sạn 5 sao (Horeca), loại cua đắt đỏ này đã bắt đầu lên kệ tại các hệ thống siêu thị và bán lẻ hiện đại. Mục tiêu của phía Na Uy là mở rộng tệp khách hàng xuống nhóm trung lưu - tầng lớp đang tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam.
Kỳ công đường bay từ Bắc Cực về nhiệt đới
Tuy nhiên, hành trình để một con cua đang bơi ở vùng biển lạnh giá Bắc Âu về đến bàn ăn tại TP.HCM hay Hà Nội là một bài toán logistics hóc búa.
Ông Bjørn Ronald Olsen, Tổng giám đốc Cape Fish, doanh nghiệp xuất khẩu cua lớn tại Na Uy, cho biết thách thức lớn nhất là sốc nhiệt. Na Uy đánh bắt ở nhiệt độ -10°C, tuyết dày cả mét, trong khi Việt Nam là xứ nhiệt đới nóng ẩm.
Để giải quyết bài toán này, các doanh nghiệp Na Uy phải ứng dụng công nghệ cao. Đơn cử như Cape Fish đang vận hành một "trạm trung chuyển" tại Oslo với sức chứa 30 tấn. Tại đây, hệ thống duy trì nhiệt độ nước biển tự nhiên khoảng 4°C, giúp cua phục hồi sức khỏe và bảo toàn chất lượng trước khi lên máy bay đi đường dài. Song song đó, công nghệ AI và tự động hóa cũng được áp dụng triệt để trong quy trình đánh bắt và kiểm soát chất lượng.
Ở góc độ doanh nghiệp nhập khẩu, ông Trần Văn Trường, Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn Hải sản Hoàng Gia, thừa nhận giai đoạn đầu đưa "Vua Cua" về Việt Nam cực kỳ gian nan, từ khâu tìm nguồn hàng chuẩn, xử lý thủ tục đến xây dựng hệ thống bể nuôi đạt chuẩn phân phối.
"Trước đây, khách Việt chủ yếu mua cua đông lạnh. Nhưng vài năm gần đây, xu hướng tiêu dùng thay đổi rõ rệt sang cua tươi sống đang bơi. Khách hàng muốn tự tay chọn cua, đảm bảo độ tươi ngon nhất để chế biến theo khẩu vị riêng" - ông Trường nhận định.
Nắm bắt xu thế này, hàng loạt nhà hàng trên toàn quốc đã đầu tư bể nuôi để phục vụ cua sống. Nếu như cá hồi Na Uy đã trở thành thực phẩm quen thuộc hàng ngày, thì cua hoàng đế đang dần định hình là món ăn không thể thiếu trong các bữa tiệc sang trọng, với sức mua tăng đều từ Bắc vào Nam.
Chi hơn 2,7 tỉ USD nhập khẩu thủy sản
Bức tranh thị trường hải sản nhập khẩu năm 2025 đang ghi nhận những kỷ lục mới. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã chi khoảng 2,73 tỉ USD để nhập khẩu thủy sản, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái - mức cao nhất lịch sử.
Riêng tháng 10, kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 304 triệu USD. Trong đó, Na Uy là một trong ba nguồn cung lớn nhất (chiếm 11% thị phần), bên cạnh Ấn Độ (15%) và Indonesia (14%). Đáng chú ý, giá trị nhập khẩu từ Na Uy tăng trưởng 17% so với cùng kỳ, cho thấy sức hút của hải sản xứ Bắc Âu tại thị trường Việt Nam vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Sau trái cây đến sò điệp, ốc kèn, cua hoàng đế Mỹ vào Việt Nam nhiều
(PLO)- Chỉ tính riêng với rau quả, 7 tháng đầu năm, nước ta chi hơn 353 triệu USD để nhập khẩu rau quả từ thị trường Mỹ, tăng tới 46,7% so với cùng kỳ.
Cá hồi, rượu vang Chile chinh phục bàn ăn Việt
(PLO)- Nhờ Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Chile (VCFTA), Việt Nam đã nổi lên là thị trường chiến lược, tiêu thụ mạnh các đặc sản như cá hồi và rượu vang Chile.
