Theo báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp do Công ty cổ phần chứng khoán SSI (SSI Research) vừa công bố ngày 26-7 cho thấy, quý 2-2021, các doanh nghiệp phát hành 164.000 tỉ đồng trái phiếu, gấp 3,66 lần lượng phát hành trong 3 tháng đầu năm nay và tăng tới 28,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Chỉ tính riêng trong ngành ngân hàng, 6 tháng đầu năm 2021 có tới 15 ngân hàng thương mại phát hành 68.200 tỉ đồng trái phiếu với kỳ hạn bình quân 3,37 năm và lãi suất bình quân 4,3%/năm.
Top 5 ngân hàng phát hành trái phiếu nhiều nhất trong nửa đầu năm nay gồm: ACB phát hành trái phiếu nhiều nhất, lên đến 9.200 tỉ đồng. Tiếp theo là ngân hàng Tienphongbank (9.100 tỉ đồng), HDBank (6.100 tỉ đồng), BIDV (5.699 tỉ đồng) và VPBank (5.150 tỉ đồng).
Xét theo cơ cấu nhà đầu tư mua trái phiếu ngân hàng trong nửa đầu năm nay thì các công ty chứng khoán đứng đầu với tỉ lệ sở hữu trái phiếu doanh nghiệp do các ngân hàng phát hành lên tới 56%, tương đương 38.300 tỉ đồng.
Nhóm khách hàng tiềm năng tiếp theo là chính các ngân hàng bán chéo trái phiếu cho nhau với tỉ lệ là 26%, tương đương 17.800 tỉ đồng. Còn lại là các nhà đầu tư tổ chức trong nước mua 10.100 tỉ đồng, chiếm 15%. Tỉ lệ nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu doanh nghiệp của các ngân hàng chỉ có 2.000 tỉ đồng, chiếm 3%.
Các nhà đầu tư cá nhân chỉ mua các trái phiếu tăng vốn cấp 2 có kỳ hạn dài 7-15 năm, hầu hết có lãi suất thả nổi, năm đầu dao động từ 6,2% đến 7,9%/năm.
Các trái phiếu này thường kèm theo quyền mua lại trước hạn của tổ chức phát hành sau 2-5 năm (hoặc 10 năm với trái phiếu 15 năm), nếu không thực hiện lãi suất các kỳ cuối sẽ tăng rất cao.
Có 56.600 tỉ đồng, chiếm 83% tổng trái phiếu ngân hàng phát hành nửa đầu năm 2021 là kỳ hạn 2-3 năm có lãi suất cố định từ 3,0-4,2%/năm, trả lãi hàng năm, là mức lãi suất thấp hơn hẳn lãi suất tiền gửi ngân hàng kỳ hạn 12 tháng trả sau dao động từ 5,6-6%/năm. Gần như toàn bộ số trái phiếu này đều do các ngân hàng và công ty chứng khoán nắm giữ.
Theo quy định tại Thông tư 34/2013/TT-NHNN, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu phát hành trên sơ cấp của tổ chức tín dụng khác nên cácCông ty chứng khoán thường đứng ra làm trung gian, mua trái phiếu ngân hàng trên sơ cấp sau đó bán lại cho cáctổ chức tín dụng khác.
Tuy vậy, quy định này đã được gỡ bỏ tại Thông tư 01/2021/TT-NHNN nên các ngân hàng thương mại đã có thể trực tiếpmua chéo trái phiếu của nhau trên sơ cấp từ ngày thông tư có hiệu lực là 17/5/2021 đến nay.
