Cơ chế mới để hút doanh nghiệp làm nhà giá rẻ

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã đưa ra cơ chế ưu đãi chủ đầu tư làm nhà ở xã hội (NƠXH) bằng cách cho phép dành 20% tổng diện tích đất ở của dự án để xây công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại.

Tăng lợi nhuận để khuyến khích chủ đầu tư

Dự thảo Luật Nhà ở chỉnh lý quy định về ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án NƠXH. Theo đó, bổ sung quyền được xây dựng cả nhà ở thương mại trong 20% tổng diện tích đất ở của phạm vi dự án. Chủ đầu tư nộp tiền sử dụng đất với phần diện tích này theo quy định của pháp luật về đất đai.

Đại diện một chủ đầu tư NƠXH nhiều tỉnh, thành cho biết quy định trên sẽ giúp cả nhà đầu tư, người thu nhập thấp hưởng lợi. Chính sách ưu đãi của Nhà nước sẽ thu hút các nhà đầu tư có tiềm lực tham gia làm dự án NƠXH, từ đó bổ sung nguồn cung để người dân thu nhập thấp có thêm cơ hội an cư.

“Dự thảo Luật Nhà ở cần bổ sung quy định dành 20% tổng diện tích đất ở hoặc sàn để kinh doanh thương mại trong dự án NƠXH để tạo được cơ chế thu hút, không để nhà đầu tư quay lưng với NƠXH” - đại diện doanh nghiệp (DN) này nói.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng nhận định điều này vừa giúp thu hút đầu tư vừa quản lý chặt chẽ nguồn thu ngân sách nhà nước. Ông đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, có ý kiến chỉ đạo thống nhất ngày có hiệu lực của Luật Nhà ở từ ngày 1-1-2025, cùng thời điểm Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực.

TS Huỳnh Phước Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Kinh tế, Luật và Quản lý (CTELG) thuộc ĐH Kinh tế TP.HCM, cho biết quy định chủ đầu tư dự án NƠXH được lấy 20% tổng diện tích đất ở trong dự án để đầu tư công trình kinh doanh thương mại (bao gồm công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại cao tầng hoặc thấp tầng) đã được Chính phủ quy định từ Nghị định 188/2013, Nghị định 100/2015, Nghị định 49/2021.

Quy định này bổ sung vào trong Luật Nhà ở (sửa đổi) là hợp lý vì hiện nay quy định mức lợi nhuận của chủ đầu tư dự án NƠXH không vượt quá 10% là quá thấp khiến DN không mặn mà.

“Do đó, quy định này nhằm bù đắp chi phí đầu tư, thu hút DN làm nhà vừa túi tiền cho người dân. Từ đó, góp phần giảm giá bán, giá cho thuê nhà ở” - ông Nghĩa chia sẻ.

Tháo gỡ thủ tục, quỹ đất mới mong có nhà giá rẻ

Đồng tình với quy định trên, ông Ngô Đức Sơn, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần DRH Holdings, cho rằng việc quy định dành 20% diện tích trong dự án NƠXH để xây nhà ở thương mại nói cho dễ hiểu là dành một phần diện tích để xây nhà cho người có tiền ngay trong khuôn viên dự án nhà cho người thu nhập thấp.

Tuy nhiên, hiện nay làm dự án NƠXH còn khó hơn làm dự án nhà ở thương mại. Để hoàn thành thủ tục pháp lý dự án cũng mất 3-5 năm, trong khi mỗi năm chi phí đầu tư ban đầu đều tăng cao. Vì vậy, nếu không tháo gỡ được nút thắt thời gian thủ tục thì có dành 20% diện tích cho xây nhà ở thương mại cũng không đủ hấp dẫn để mời gọi DN.

Đề xuất giải pháp mở nguồn cung NƠXH, ông Sơn cho biết Nhà nước, chính quyền địa phương cần có quỹ đất sẵn cho NƠXH, thậm chí các thủ tục pháp lý đã gần xong. DN chỉ tham gia ở công đoạn triển khai thiết kế, xây dựng thì dự án mới có thể thực hiện nhanh.

“Điều kiện người mua NƠXH cũng cần giảm bớt các thủ tục cơ chế “xin-cho”. Việc mua bán nhà cần đơn giản, thuận lợi nhất. Điều kiện người mua cần đăng công khai, tự khai, tự nộp cho chủ đầu tư, cơ quan quản lý sẽ hậu kiểm” - ông Sơn đề nghị.

Theo chuyên gia kinh tế Huỳnh Phước Nghĩa, dành 20% tổng diện tích đất ở trong phạm vi dự án NƠXH xây nhà ở thương mại sẽ tăng hiệu quả đầu tư dự án NƠXH.

“Có người dân thuộc đối tượng được hưởng chính sách mua NƠXH nhưng họ muốn mua nhà ở thương mại để có diện tích rộng rãi hơn. Thứ hai là những người dân ở gần dự án, họ không thuộc đối tượng được mua NƠXH thì vẫn có thể mua dự án nhà ở thương mại” - ông Nghĩa nói.

Tuy nhiên, ông Nghĩa góp ý với 20% diện tích dự án đầu tư công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại thì chủ đầu tư cần được hạch toán riêng. Chủ đầu tư được hưởng toàn bộ lợi nhuận từ phần diện tích kinh doanh dịch vụ, thương mại này.

Trường hợp đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thì phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích xây nhà ở thương mại theo quy định của pháp luật về đất đai.