Ngày 1-2, cựu Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon bất ngờ tuyên bố không tham gia tranh cử tổng thống Hàn Quốc, theo AFP.
“Tôi sẽ từ bỏ ý định đơn thuần của mình là mang lại sự thay đổi cho chính trị dưới sự lãnh đạo của tôi và thống nhất đất nước” – ông Ban nói trong cuộc họp báo được tổ chức gấp gáp tại Seoul ngày 1-2 – “Tôi xin lỗi đã làm mọi người thất vọng”.
Ông Ban năm nay 72 tuổi, trở về nước tháng trước sau thời gian làm Tổng Thư ký LHQ tại Mỹ và được xem là một nhân vật sẽ tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm nay.
Dù chưa chính thức tuyên bố sẽ tranh cử nhưng ông Ban đã nhiều lần xuất hiện trước công chúng và nhắc đến sự cần thiết phải mang lại một sự “thay đổi cho chính trị” trong một đất nước mà bê bối tham nhũng đã làm một tổng thống đương nhiệm, bà Park Geun-hye phải bị đình chỉ chức vụ và bị luận tội.
Ông Ban Ki-moon thông báo chấm dứt theo đuổi tranh cử tổng thống trong cuộc họp báo tại Seoul ngày 1-2. Ảnh: AFP
Ông Ban được cho là sẽ tham gia đảng Saenuri. Trong thời gian làm ở LHQ ông Ban không tham gia bất kỳ đảng chính trị nào ở Hàn Quốc. Trước đó ông Ban có làm Ngoại trưởng dưới thời Tổng thống Roh Moo-Hyun, từ năm 2004-2006.
Có thông tin rằng ông Ban đã ký một hợp đồng thuê một văn phòng rộng 660m2 ở Seoul để làm trụ sở tranh cử, và mới đây ông còn đề nghị thay đổi hiến pháp theo hướng giảm bớt quyền hành pháp của tổng thống và tăng tính cộng tác trong cầm quyền.
Theo những lời ông Ban nói trong cuộc họp báo thì ông bất mãn với hệ thống chính trị mang tính chất đảng phái quá lớn của Hàn Quốc, và với cả các cáo buộc tham nhũng nhắm vào một số người thân của ông.
“Tôi rất thất vọng vì thái độ thiển cận, ích kỷ của một số chính trị gia. Tôi đã đi tới kết luận rằng sẽ là điều vô nghĩa nếu đi cùng họ” – ông Ban nói - “Để giải quyết các vấn đề hiện tại, chúng ta cần bỏ ngay thái độ tự phụ - phải là tôi hoặc không ai khác”.
Tuy nhiên theo nhận định của một số nhà phân tích, một phần của lý do ông Ban chọn không tranh cử tổng thống là vì ông đã không chuyển được sự ủng hộ của mình từ phạm vi toàn cầu ở vai trò Tổng Thư ký LHQ về phạm vi đất nước Hàn Quốc.
Theo AFP, những bức ảnh ông Ban cố gắng đút một lần 2 tờ giấy bạc vào một cái máy bán vé tự động (thay vì một tờ giấy bạc) đã khiến người dân mất cảm tình. Hoặc hình ảnh ông mặc tạp dề trong lúc đút cháo cho một bà lão nằm liệt giường tại một viện dưỡng lão làm người dân Hàn Quốc bất mãn và giận dữ.
Ông Ban còn bị chỉ trích vì bận bảo hộ từ đầu đến chân khi tham gia xịt tẩy uế tại một nông trại trong khi phần lớn người xung quanh ông không mặc bảo hộ. Ngoài ra, ông Ban còn mất điểm vì từng nổi cáu với phóng viên hỏi ông về một thỏa thuận gây tranh cãi giữa Hàn Quốc và Nhật về vấn đề phụ nữ Hàn Quốc làm nô lệ tình dục cho lính Nhật thời chiến tranh thế giới thứ hai.
Tỷ lệ ủng hộ ông Ban đã tụt dốc quá nhanh, từ 20,3% lúc ông mới về nước đến chỉ còn 13,1% lúc ông tuyên bố không tranh cử.
Nhận định với AFP, nhà khoa học chính trị Hàn Quốc Park Kie-Duck cho rằng ông Ban đã thất bại trong việc đưa ra được hình ảnh một lãnh đạo có một tầm nhìn và một lịch trình chính trị chắc chắn.
“Vì không có một guồng máy chính trị nào để dựa vào, hào quang khi còn là Tổng Thư ký LHQ đã nhanh chóng tắt dần đi. Với một nhà ngoại giao như ông Ban thì đời sống chính trị dữ dội và hỗn loạn của Hàn Quốc quá sức với ông” – theo nhà khoa học chính trị Park.
Đảng Saenuri gọi việc quyết định của ông Ban là điều đáng tiếc.
Nhân vật hàng đầu trong cuộc chạy đua tổng thống Hàn Quốc hiện nay là ông Moon Jae-In thuộc đảng đối lập chính Dân chủ. Theo ông Moon, thông báo của ông Ban “quá bất ngờ so với những hoạt động gần đây của ông”, và cho biết sau này sẽ tham vấn lời khuyên về ngoại giao của ông Ban.
