Nhiều biện pháp căn cơ đã được mổ xẻ tại hội thảo “Giải pháp đáp ứng nhu cầu nhà ở cho khách hàng trẻ” do báo Thanh niên tổ chức vào sáng 13/10 để tìm lời giải cho bài toán này.
Ngân hàng chưa hỗ trợ
Theo chuyên gia Bùi Quang Tín, Việt Nam đang có dân số “vàng” với độ tuổi từ 25 – 45, chiếm tỷ lệ 32,23% cơ cấu dân số. Tại TP.HCM mỗi năm có hơn 50.000 người lập gia đình. Vì vậy, nhu cầu về nhà ở từ bộ phận này rất lớn.
Bài toán đặt ra đối với người mua nhà trẻ tuổi là làm sao để cân đối giữa khả năng tài chính có hạn mà vẫn có được không gian sống mơ ước. Đồng thời đảm bảo an toàn cho khoản đầu tư của mình.
Các ngân hàng thường có 2 hình thức trả nợ: trả góp theo dư nợ giảm dần và lãi trả hàng kỳ, gốc trả cuối kỳ. Phương thức trả góp định kỳ theo dư nợ giảm dần được cho là phù hợp hơn với nhu cầu mua nhà để ở và khách hàng có nguồn thu nhập ổn định. “Tuy nhiên, các ngân hàng chưa thật sự hỗ trợ khách hàng trẻ khi vay tiền mua nhà”, ông Tín nói.
Người trẻ có nhu cầu mua nhà rất lớn. Trong ảnh: Khách hàng tìm hiểu căn hộ tại dự án EhmoeS của Nam Long
Chuyên gia Bùi Quang Tín khuyến cáo, người vay mua nhà phải tính toán thật kỹ trước khi quyết định vay vốn từ ngân hàng. Nếu không tính toán kỹ, người mua coi chừng bị vỡ nợ. Ở nhiều buổi mở bán các dự án bất động sản, cảnh dễ thấy nhất là nhân viên tín dụng ngân hàng tung quân chào mời vay mua nhà với lãi suất hỗ trợ.
Thế nhưng, lãi suất ưu đãi chỉ trong một thời gian nhất định, thường là không quá 3 năm. Sau thời gian đó, ngân hàng sẽ áp dụng theo lãi suất thả nổi với phương thức lãi suất huy động 12 hoặc 13 tháng cộng với biên độ và được tính lại theo năm.
Sau thời gian hưởng lãi suất ưu đãi, lãi suất cho vay tăng cao, thu nhập của khách hàng bị giảm sút thì khả năng bị siết nhà là rất cao do nguồn thu nhập không đủ bù đắp phần tăng lên của lãi suất hay phần thu nhập giảm không đủ trả theo mức lãi suất cũ.
“Chúng ta có thể dự báo được xu hướng của lãi suất trong thời gian tới nhưng rủi ro về nền kinh tế như lạm phát tăng bất thường, chính sách kinh tế thay đổi… là rất khó tính toán và dự liệu trước. Từ đó, việc thay đổi bất thường này sẽ làm cho lãi suất tăng cao và gây thiệt hại cho khách hàng”, ông Tín nói.
Chuyên gia Bùi Quang Tín cũng cảnh báo, khi tiếp xúc khách hàng để thuyết phục vay vốn thì nhân viên ngân hàng luôn đưa ra những chương trình vay rất hấp dẫn về lãi suất và cả các gói khuyến mãi vượt trội hơn so với chương trình của những ngân hàng khác.
Nhiều khách hàng đã nghe theo lời thuyết phục đó và nhanh chóng đặt bút ký vào hợp đồng vay vốn mà ít khi tính toán đến sự biến động của lãi suất, tính ổn định của công việc, các nguồn thu nhập bổ sung, tính pháp lý của dự án…
Rủi ro xảy ra đối với khách hàng là ở vào giai đoạn thực hiện hợp đồng vay vốn. Sau khi đã ký các loại hợp đồng có liên quan đến việc vay vốn thì ngân hàng ít khi quan tâm đến khách hàng và hầu như 2 bên chỉ thực hiện theo hợp đồng đã ký.
Dự án Viva Riverside hỗ trợ người trẻ mua nhà với lãi suất 0%
Ông Lê Minh Hoàng Long, khoa Quản trị kinh doanh trường ĐH Ngân hàng TP.HCM cho rằng, khách hàng tiềm năng của thị trường bất động sản chính là người trẻ lần đầu tiên mua nhà. Tuy nhiên, đối tượng này gặp rất nhiều trở ngại, chắn giữa ước mơ mua nhà và khả năng thực hiện.
Trở ngại đầu tiên là tài chính. Khó khăn lớn nhất là phải tích lũy đủ số vốn tối thiểu để mua căn hộ, chiếm 30% giá trị căn hộ. Đa phần khách hàng phải tự xoay sở khoản này. Còn 70% còn lại họ thường phải vay ngân hàng.
Bên cạnh trở ngại về mặt trả tiền vay thì người trẻ còn phải đối diện với gánh nặng tài chính chồng tài chính. Khách hàng trẻ đi mua nhà phần lớn ở nhà thuê, chi phí phải bỏ ra cho khoản này từ 2,5 – 4 triệu/ tháng. Các dự án căn hộ thường cần thời gian hoàn thành, dự án đã hoàn thiện thì giá quá cao. Do vậy khi chờ nhà thì gánh nặng tài chính thêm chồng chất. Con số tổng chi phí có thể lên đến từ 5 – 12 triệu/tháng trong năm đầu với lãi suất ưu đãi và sẽ tăng trong các năm sau.
Trở ngại thứ ba là không có các sản phẩm vay ưu đãi của ngân hàng và khả năng tiếp cận các gói vay ưu đãi của Nhà nước. Cuối cùng là trở ngại về giá cả, sản phẩm nhà ở có thể lựa chọn và mù mờ về thông tin và pháp lý.
“Đối với sản phẩm căn hộ, thường thông tin sẽ cung cấp một chiều từ chủ đầu tư hoặc môi giới của các sàn bất động sản. Khi dự án chưa hoàn thành, các thông tin về chất lượng, pháp lý người trẻ không có kinh nghiệm để kiểm chứng mà chủ yếu dựa vào nhân viên tư vấn, danh tiếng chủ đầu tư hoặc hỏi người thân, bạn bè”, ông Long nói.
Nên giảm lãi suất
Đứng ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Vietcomreal cho biết với tôn chỉ nâng cao đời sống cho cộng đồng, tạo cơ hội cho mọi tầng lớp kể cả người có thu nhập trung bình có thể an cư lạc nghiệp, các căn hộ cao cấp của Vietcomreal vẫn nhắm đến các đôi vợ chồng trẻ có thu nhập trung bình của 2 người là khoảng 25 – 35 triệu.
Giá cả hợp lý, căn hộ Carillon 3 của Sacomreal đã hết hàng sau 1 tháng mở bán
Theo Vietcomreal, để khuyến khích các bạn trẻ mua nhà , ngoài các chủ đầu tư đưa ra mức giá hợp lý là không đủ mà còn cần sự hậu thuẫn từ ngân hàng. Hiện giờ, lãi suất cho vay tại Việt Nam là cao. Trong tương lai, Việt Nam nên điều chỉnh lãi suất 6 % là hợp lý.
“Nếu mức lãi suất 6 %/năm, bất động sản tầm trung và cao cấp sẽ có tính thanh khoản tốt và giải quyết được nhiều bài toán đang đau đầu cho đất nước như lạm phát, như cơ sở hạ tầng quá tải… Đồng thời, dễ dàng làm tái đinh cư nhà ở khi gom dân vào ở chung cư và dành quỹ đất lớn hơn để mở rộng đường xá, làm cao tốc, phát triển hạ tầng”, đại diện Vietcomreal kiến nghị.
Trong khi đó, An Gia Investment cho rằng, nhu cầu nhà ở của người trẻ luôn cao nhưng có những tiêu chí tương đối đặc thù mà để thu hút được đối tượng khách hàng này, các chủ đầu tư phải đáp ứng được. Chẳng hạn, nhà cho người trẻ phải là những căn hộ có diện tích từ 1 – 2 phòng ngủ, thời gian di chuyển đến trung tâm trong khoảng 15 phút để thuận tiện cho công việc.
Ông Ngô Quang Phúc, Phó Tổng giám đốc Công ty Him Lam Landcho biết, trong năm 2016, công ty mở bán ra thị trường gần 2.000 căn hộ có giá từ 1 – 1,5 tỷ, tập trung ở các trục đường chính như đại lộ Phạm Văn Đồng, Xa Lộ Hà Nội, tuyến đường Song Hành, đại lộ Võ Văn Kiệt…
Ông Phúc khuyên các cặp vợ chồng mới cưới khi chọn mua nhà, ngoài vấn đề về tài chính cần phải ưu tiên lưu ý 2 điểm quan trọng. Thứ nhất là thuận lợi cho việc di chuyển để phục vụ công việc. Thứ hai là tiện ích sinh hoạt dành cho bản thân và con cái.
Dự án An Gia Skyline, phân khúc vừa túi tiền của An Gia Investment
Ông Lê Minh Hoàng Long kiến nghị ngân hàng Nhà nước cần nhanh chóng đưa ra gói hỗ trợ mới với các chính sách thông thoáng và rõ ràng hơn cho người trẻ tiếp cận nguồn vốn vay mua nhà. Thêm vào đó, cần có một trung tâm thông tin trực tuyến hoặc kênh thông tin thông qua các ngân hàng được lựa chọn để khách hàng biết được lịch sử tín dụng cá nhân để tiếp cận vay vốn ngân hàng.
Các chủ đầu tư cũng nên quan tâm hơn trong việc tạo ra các sản phẩm bình dân cho khách hàng trẻ, liên kết với các ngân hàng để có chính sách trợ giá lãi suất. Đồng thời có các sản phẩm với lịch thanh toán theo tiến độ thực thay vì theo tháng hoặc chỉ thanh toán một phần cho đến khi nhận nhà để tạo điều kiện cho khách hàng.
